Αναταράξεις Σεισμικές

Αναταράξεις Σεισμικές

Κάποιοι θεώρησαν πως η Ελλάς είχε την αποκλειστικότητα ανορθοδόξου συγκατοικήσεως πολιτικών κομμάτων με εκ διαμέτρου αντίθετες ιδεολογικές τοποθετήσεις, όταν τον Ιανουάριο του 2015 σχηματίσθηκε η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ και των ΑΝΕΛ υπό τον κ. Αλέξη Τσίπρα. Διαψεύσθηκαν στην πράξη, καθώς η Λέγκα, το κόμμα της Δεξιάς, με ισχυρότατη πολιτική βάση στη Λομβαρδία, και το μάλλον οπερετικό αριστερό κόμμα των 5 Αστέρων συμφώνησαν στον σχηματισμό κυβερνήσεως με πρωθυπουργό τον Τζουζέπε Κόντε, ο διορισμός του οποίου εγκρίθηκε χθες βράδυ από τον πρόεδρο της Ιταλίας. Μία οικτρή διαχείριση του ευρωσυστήματος οδήγησε στον παραμερισμό των ιδεολογικών διαφορών των νέων αντισυστημικών κομμάτων της Δεξιάς και της Αριστεράς, που ανέδειξε η κρίση. Πρόκειται για πολιτική ανατροπή που έπληξε τον Νότο, δίχως να αφήσει ανεπηρέαστες και άλλες χώρες της Κεντρικής και Βόρειας Ευρώπης, όπου εμφανίσθηκαν πολιτικά μορφώματα δυσάρεστα, αλλά διαφορετικής ποιότητος

Το Πετρέλαιο Έφθασε τα $80 το Βαρέλι. Πρέπει να Ανησυχούμε;

Το Πετρέλαιο Έφθασε τα $80 το Βαρέλι. Πρέπει να Ανησυχούμε;

Την περασμένη Πέμπτη η ποικιλία Brent, που θεωρείται το διεθνές benchmark, έφθασε τα $80,5 το βαρέλι ενδοσυνεδριακά στο χρηματιστήριο εμπορευμάτων ICE του Λονδίνου. Αυτή ήτο η πλέον υψηλή τιμή που έχει καταγραφεί από το Νοέμβριο του 2014, όταν ξεκίνησε η μεγάλη κατρακύλα των διεθνών τιμών, συνέπεια της παρατηρούμενης τότε υπερπροσφοράς σε παγκόσμιο επίπεδο, και με την αμερικανική υπερπαραγωγή από shale oil και tight oil υπεύθυνη για τη σημαντική μείωση εισαγωγών στις ΗΠΑ. Όμως, εάν εξετάσουμε την πορεία των τιμών του αργού από τις αρχές του έτους, θα δούμε ότι αυτό έχει ανατιμηθεί σχεδόν κατά $15 το βαρέλι, το οποίο ισοδυναμεί με μια αύξηση 18,5%. Αυτή είναι πράγματι μια πολύ μεγάλη αύξηση μέσα σ’ ένα πολύ σύντομο χρονικό διάστημα και είναι απόλυτα δικαιολογημένο να εκφράζονται φόβοι για το πού τελικά μπορούν να οδηγηθούν οι τιμές και τι μπορεί αυτό να σημαίνει για τις οικονομίες πετρελαιοεισαγωγικών χωρών, όπως η Ελλάδα, αλλά και γενικότερα για την παγκόσμιο οικονομία.

Ο κ. Ερντογάν στο Μπάκιγχαμ

Ο κ. Ερντογάν στο Μπάκιγχαμ

Αποσυνάγωγο εκήρυξαν τον πρόεδρο της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν καγκελαρίες και κυβερνήσεις των κρατών της ηπειρωτικής Ευρώπης. Αλλά άνοιξαν οι πύλες των Ανακτόρων του Μπάκιγχαμ και έγινε δεκτός ο Τούρκος πρόεδρος με αβρότητα από τη βασίλισσα Ελισάβετ Β΄. Ορθότατα βεβαίως, διότι ο λόγος πάντα περί πολιτικής και μόνον. Το πρώτο πράγμα που πρέπει να ληφθεί υπ’ όψιν είναι ότι η στρατηγική σχέση Τουρκίας και Ηνωμένου Βασιλείου αποτελεί αναγκαιότητα και όχι επιλογή. Ξένοι αναλυτές έχουν διατυπώσει ήδη αυτή τη θέση. Ο λόγος είναι ότι η έξοδος της Βρετανίας από την Ευρωπαϊκή Ενωση θα οδηγήσει σε μία εργώδη δραστηριοποίησή της στο διεθνές επίπεδο. Αυτό σημαίνει πρωτίστως μία περαιτέρω σύσφιγξη των σχέσεών της με τις ΗΠΑ, αλλά και με τις χώρες της Κοινοπολιτείας. Στην πορεία προς Ανατολάς, η Τουρκία αποτελεί για τη Βρετανία μείζονα στρατηγικό σταθμό.

Η Απόσυρση των ΗΠΑ από τη Συμφωνία για τα Πυρηνικά του Ιράν Διασαλεύει την Παγκόσμια Τάξη

Η Απόσυρση των ΗΠΑ από τη Συμφωνία για τα Πυρηνικά του Ιράν Διασαλεύει την Παγκόσμια Τάξη

Η απόφαση στις 8/5 του προέδρου Donald Trump να αποσύρει τις ΗΠΑ από τη διακρατική συμφωνία για τον έλεγχο του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν, γνωστή ως JCPOA, έρχεται να ολοκληρώσει μια σειρά από μονομερείς ενέργειες του Αμερικανού προέδρου, από τότε που ανέλαβε το αξίωμα του, που στόχο έχουν να καταδείξουν τόσο την ισχύ, όσο και τη διαφορετικότητα της σημερινής Αμερικής και να υποχρεώσουν τα υπόλοιπα κράτη να αναθεωρήσουν την στάση τους απέναντι στην Ουάσινγκτον. Να θυμίσουμε ότι τον περασμένο Ιούνιο μια άλλη απόφαση του Αμερικάνου προέδρου ήρθε να δημιουργήσει διεθνή αναστάτωση, όταν αυτός απέσυρε τις ΗΠΑ από τη διεθνή συμφωνία για την Κλιματική Αλλαγή, γνωστή ως COP 21, που είχε υπογραφεί στο Παρίσι το Δεκέμβριο του 2015. Είχε προηγηθεί η επίσης μονομερής απόφαση Trump που έθεσε τέρμα στη συμμετοχή των ΗΠΑ στη συμφωνία εμπορικής συνεργασίας του Ειρηνικού, γνωστή ως Trans Pacific Partnership-TPP, ενώ τις τελευταίες εβδομάδες απειλεί με απόσυρση των ΗΠΑ από τη συμφωνία εμπορικής συνεργασίας Βορείου Ατλαντικού, τη γνωστή NAFTA, εάν η ΕΕ και οι άλλες συμμετέχουσες χώρες, κυρίως ο Καναδάς και το Μεξικό, δεν προσφέρουν στην Ουάσινγκτον πιο ευνοϊκούς όρους.

Τουρκικά Παραλειπόμενα

Τουρκικά Παραλειπόμενα

Η υποβάθμιση της Τουρκίας στη βαθμίδα των χωρών με πιστοληπτική ικανότητα «σκουπίδια», από τον αμερικανικό οίκο αξιολογήσεως Standard&Poors, καταδεικνύει ότι ο πρόεδρος Ταγίπ Ερντογάν δεν έχει να αντιμετωπίσει μόνον τους εσωτερικούς πολιτικούς του αντιπάλους, στις επικείμενες εκλογές της 24ης Ιουνίου, ή την άκρως αρνητική στάση ορισμένων ισχυροτάτων ηγετών της Ευρωπαϊκής Ενωσης, αλλά και ένα τμήμα του διεθνούς οικονομικού κατεστημένου. Ενόχλησε πολύ ο κ. Ερντογάν και ιδιαίτερα η σύμπλευσή του –αδιευκρίνιστη ως προς το βάθος της– με τη Ρωσία του Βλαντιμίρ Πούτιν, αλλά και το Ιράν. Νουθεσίες, πιέσεις, θορυβώδεις επικρίσεις σε διαφόρους τόνους διατυπώθηκαν κατά καιρούς από ηγέτες της Ευρώπης και θεσμικά όργανα της Ε.Ε.

Αντίπαλοι στον Πλανήτη Γη

Αντίπαλοι στον Πλανήτη Γη

Δύο κόσμοι τόσο διαφορετικοί μεταξύ τους, αλλά με τόσο κοινές φιλοδοξίες, δουλεύουν εντατικά ο καθένας για τον δικό του σκοπό... Από τη μία οι ΗΠΑ, έδρα των μεγάλων τεχνολογικών κολοσσών, όπως Google, Microsoft, IBM και Apple, αποτελούν το «βαρύ πυροβολικό» της τεχνικής νοημοσύνης. Και από την άλλη, η Κίνα με τα δικά της «όπλα»: μεγάλο πληθυσμό, μία ευημερούσα ερευνητική κοινότητα και με μία κοινωνία ανοικτή σε τεχνολογικές αλλαγές. Οι επενδύσεις της σε τεχνητή νοημοσύνη, τσιπ και ηλεκτρικά οχήματα υπολογίζονται σε 300 δισ. δολ. Οι ΗΠΑ έχουν κάθε λόγο να ανησυχούν για τη σκληροπυρηνική στάση της Κίνας στα θέματα εμπορίου. Γιατί οι ενδείξεις καλής θέλησης δεν είναι αρκετές και τα δύο ακανθώδη ζητήματα, το εμπορικό της πλεόνασμα και η «ευαίσθητη» τεχνολογία, παραμένουν μέτωπα ανοικτά, που δεν φαίνεται να κλείνουν σύντομα.

Νέα Σελίδα στην Ανάπτυξη των ΑΠΕ Σηματοδοτεί ο Διαγωνισμός της ΡΑΕ

Νέα Σελίδα στην Ανάπτυξη των ΑΠΕ Σηματοδοτεί ο Διαγωνισμός της ΡΑΕ

Όπως έγινε γνωστό στις 2 Ιουλίου θα πραγματοποιηθεί από την ΡΑΕ ο πρώτος διαγωνισμός για τις νέες μονάδες ηλεκτροπαραγωγής από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (αιολικά και φωτοβολταϊκά), συνολικής ισχύος 1.000 μεγαβάτ, με το νέο καθεστώς μειοδοτικής δημοπρασίας που θεσπίσθηκε προσφάτως και ενεκρίθη από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Οι σχετικές αποφάσεις της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας δημοσιεύθηκαν στην εφημερίδα της Κυβερνήσεως (ΦΕΚ 1466/27-4-2018) και προβλέπουν την διενέργεια τριών διαγωνισμών για αιολικά, μικρά και μεγάλα φωτοβολταϊκά. Η προθεσμία υποβολής των αιτήσεων συμμετοχής «τρέχει» ήδη, μέχρι τις 5 Ιουνίου, θα ακολουθήσει η αξιολόγησίς τους από την ΡΑΕ, και στις 2 Ιουλίου θα γίνει η ηλεκτρονική δημοπρασία

Σε Πλήρη Εξέλιξη ο Μετασχηματισμός της ΔΕΗ

Σε Πλήρη Εξέλιξη ο Μετασχηματισμός της ΔΕΗ

Την περασμένη Τετάρτη (25/4) το βράδυ το Ελληνικό Κοινοβούλιο ψήφισε κατά πλειοψηφία (151 υπέρ με παρόντες 275) το νομοσχέδιο που εισήγαγε η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ στη Βουλή με θέμα την πώληση των επιλεγέντων λιγνιτικών μονάδων της ΔΕΗ. Με τίτλο " Διαρθρωτικά μέτρα για την πρόσβαση στον λιγνίτη και το περαιτέρω άνοιγμα της χονδρεμπορικής αγοράς ηλεκτρισμού" το νομοσχέδιο αυτό επισημοποιεί την διαδικασία πώλησης, που έχει ήδη ξεκινήσει μέσω του market test, των τεσσάρων λιγνιτικών μονάδων που έχουν συμφωνηθεί με τους δανειστές ( δηλ. τις Μονάδες 3 & 4 της Μεγαλόπολης και 1 & 2 του Αμύνταιου συνολικής εγκατεστημένης ισχύος 1057 MW καθώς και την αδειοδότηση του σταθμού της Μελίτης ). Πρόκειται για την Τρίτη Σκηνή της Πρώτης Πράξης του σύγχρονου δράματος, που σε ελεύθερη απόδοση μπορεί να ονομασθεί , "Ο Μετασχηματισμός της Δημόσιας Επιχείρησης Ηλεκτρισμού"

Ελλάς - Γαλλία...

Ελλάς - Γαλλία...

Η​​ φύση δεν ανέχεται το κενό, αλλά ούτε και η πολιτική. Ετσι, λοιπόν, μετά την έξοδο της Βρετανίας από την Ευρωπαϊκή Ενωση –όταν αυτή ολοκληρωθεί και υπό αδιευκρίνιστους ακόμη όρους–, η Γαλλία αρχίζει να τίθεται ατύπως επικεφαλής στα θέματα αμύνης έναντι των υπολοίπων εταίρων της. Δικαίως από μιαν άποψη, διότι θα είναι η μόνη χώρα της Ε.Ε. που διαθέτει πυρηνικό οπλοστάσιο –αν και μικρών δυνατοτήτων–, καθώς και ειδικές δυνάμεις να ενεργήσουν αποτελεσματικώς εκτός της ηπείρου. Μέχρι στιγμής τον ρόλο αυτό διεδραμάτιζε εντός της Ενώσεως η Βρετανία, με επιπλέον σημαντικότατο στοιχείο την «ειδική σχέση» του Λονδίνου με την Ουάσιγκτον. Η συμφωνία χρονομισθώσεως δύο γαλλικών φρεγατών τύπου FREMM, που θα ενταχθούν στη δύναμη του ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού, είναι σημαντικό βήμα προς την κατεύθυνση αναλήψεως πρωταγωνιστικού ρόλου της Γαλλίας στην υπό διαμόρφωση κοινή ευρωπαϊκή αμυντική πολιτική

Δικαίωση!

Δικαίωση!

Η χθεσινή ανακοίνωση του ΤΑΙΠΕΔ και των ΕΛΠΕ περί αποδοχής της βελτιωμένης προσφοράς της κοινοπραξίας των εταιρειών Snam, Enagas, Fluxys για την εξαγορά του 66% του ΔΕΣΦΑ έναντι τιμήματος 535 εκατ. ευρώ κλείνει ουσιαστικά, και μάλιστα με επιτυχία, το κεφάλαιο της πρώτης μεγάλης ιδιωτικοποίησης ενεργειακής εταιρείας στη χώρα μας. Να θυμίσουμε ότι το σίριαλ της ιδιωτικοποίησης του ΔΕΣΦΑ είχε ξεκινήσει σχεδόν ταυτόχρονα με αυτό για την ΔΕΠΑ το φθινόπωρο του 2012 και με την υποβολή δεσμευτικών προσφορών να ακολουθεί τον Ιούνιο του 2013. Για τη μεν ΔΕΠΑ η ιστορία έληξε τελείως άδοξα, αφού το εμφανισθέν φαβορί, η ρωσική Gazprom, απεδείχθη διάττων αστήρ, μην υποβάλλοντας καν προσφορά, ενώ στη περίπτωση του ΔΕΣΦΑ υπεβλήθη προσφορά από μία μόνο εταιρεία, την αζέρικη κρατική εταιρεία υδρογονανθράκων Socar, μετά την υπό αδιευκρίνιστες συνθήκες αποχώρηση της ρωσικής Sintez

Tα Ελληνοτουρκικά σε Έξαρση και Πώς να τα Αντιμετωπίσουμε

Tα Ελληνοτουρκικά σε Έξαρση και Πώς να τα Αντιμετωπίσουμε

Η πρόσφατη έξαρση στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, με απόλυτη ευθύνη της γειτονικής μας χώρας, έχει προκαλέσει τη δημιουργία ενός νέου σκηνικού για τα δύο κράτη. Το τελευταίο επεισόδιο στη νήσο Ρω είναι το αποκορύφωμα των προκλητικών ενεργειών και δηλώσεων της Τουρκίας που έχει πυκνώσει την ερεθιστική πολιτική της εναντίον της Ελλάδας. Σημαντικότερο, πάντως, δείγμα αυτής της προκλητικότητας είναι οι δηλώσεις από επίσημα κυβερνητικά στελέχη ότι τα νησιά, των οποίων την κυριαρχία αμφισβητεί, δεν αποτελούν απλά γκρίζες ζώνες (μια θεωρία που επικράτησε για πολλά χρόνια στην τουρκική ρητορική), αλλά ανήκουν σε αυτήν, έχει δηλ. αδιαμφισβήτητη κυριαρχία επάνω τους. Αυτή η νέα αντίληψη που επικρατεί, δηλ. η προσαρμογή των γκρίζων ζωνών σε καθαρή κυριαρχία, είναι μια καινοτομία που αλλάζει ριζικά τις σχέσεις των δύο χωρών. Απομένει, βέβαια, και η πραγμάτωση της λεκτικής διατύπωσης, δηλ. η εφαρμογή της απειλής σε πράξη, που, όμως, ελπίζω να μην έρθει ποτέ. Σε τι οφείλεται, όμως, αυτός ο πολλαπλασιασμός των προκλήσεων και των ρητορικών υπερβολών; Είναι αποκλειστικά εφευρήματα που στοχεύουν στην εσωτερική πολιτική σκηνή, στην ικανοποίηση των αντιπολιτευόμενων ομάδων ή των περιστασιακών συνοδοιπόρων του κ. Ερντογάν ή είναι μια μελετημένη στρατηγική που πηγαίνει πέρα από αυτά και σηματοδοτεί μια στροφή της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής για την Ελλάδα και την Κύπρο;

Δελτίο Θυέλλης

Δελτίο Θυέλλης

Τα όσα συμβαίνουν τις τελευταίες εβδομάδες στο διεθνή, αλλά και τον περιφερειακό χώρο έρχονται να επιβεβαιώσουν τη γενικότερη απορρύθμιση της διεθνούς ισορροπίας δυνάμεων, όπως αυτή έτεινε να διαμορφωθεί μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου. Η αρχική αντίληψη που επικράτησε τη δεκαετία του 1990 περί ενός μονοπολικού κόσμου, μέσω της απόλυτης και δια μακρόν κυριαρχίας των Ηνωμένων Πολιτειών, και άρα το τέλος της ιστορίας κατά Φράνσις Φουκιγιάμα, αρκετά σύντομα εγκαταλήφθη με την απατηλή, δια του ευρώ, ισχυροποίηση της Ευρώπης και το άνοιγμα των ασιατικών αγορών. Λίγο αργότερα, την πρώτη δεκαετία του 2000, η σιωπηλή ανασυγκρότηση της Ρωσίας -ελέω Πούτιν- και η ραγδαία οικονομική και τεχνολογική άνοδος της Κίνας, ελέω ΗΠΑ, ανέκοψαν την επικράτηση της Pax Americana. Αντ´ αυτής, την τελευταία δεκαετία έχουμε την ανάδυση ενός πολυ-πολικού κόσμου με έντονη την παρουσία της Ρωσίας στην προσπάθεια της με κάθε τρόπο να ανακτήσει την τρωθείσα, κατά τη μετά-Σοβιέτ περίοδο, πολιτική και πολεμική ισχύ της, ενώ, από την άλλη πλευρά, έχουμε την παράλληλη ανάδειξη της Κίνας ως του νέου κέντρου βάρους της μεγάλης ασιατικής μάζας και μάλιστα με παγκόσμιες βλέψεις.

Η Ενεργειακή Ισχυροποίηση της Τουρκίας Εγκυμονεί Κινδύνους για την Ενεργειακή Ασφάλεια της Ελλάδος

Η Ενεργειακή Ισχυροποίηση της Τουρκίας Εγκυμονεί Κινδύνους για την Ενεργειακή Ασφάλεια της Ελλάδος

Η επίσημη θεμελίωση (ανεπίσημα το έργο έχει ξεκινήσει να κατασκευάζεται από πέρυσι) του έργου κατασκευής του πρώτου πυρηνικού σταθμού ηλεκτροπαραγωγής της Τουρκίας στο Ακούγιου της Μερσίνας στις 3/4, με remote control από την Άγκυρα από τον πρόεδρο της Τουρκίας Ταγίπ Ερντογάν και τον πρόεδρο της Ρωσίας Βλάντιμιρ Πούτιν, σηματοδότησε μια νέα εποχή στις ρώσο-τουρκικές σχέσεις όπου το ενεργειακό έχει βαρύνουσα σημασία. Θα πρέπει δε να σημειωθεί (όπως αναφέρουμε σε πρόσφατη ανάλυσή μας στις 27/3) ότι ο πυρηνικός σταθμός στο Ακούγιου, συνολικής εγκατεστημένης ισχύος 4,8 GW, αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου πυρηνικού προγράμματος της γείτονος που, όταν ολοκληρωθεί, θα έχει προσθέσει 12,0 GW ηλεκτρικής ισχύος στο διασυνδεδεμένο σύστημα, καλύπτοντας έτσι τουλάχιστον το 20% των ηλεκτρικών αναγκών της χώρας περί το 2030. Στα μεγαλεπήβολα σχέδια για πυρηνική παραγωγή ηλεκτρισμού της Τουρκίας θα πρέπει να προσθέσουμε την παράλληλη προσπάθεια που καταβάλλεται εδώ και χρόνια για μεγιστοποίηση της εγχώριας παραγόμενης ηλεκτρικής ενέργειας από θερμικούς σταθμούς φ. αερίου αλλά και ανθρακικούς

Ο Δύσκολος Δρόμος της Ενεργειακής Μετάβασης

Ο Δύσκολος Δρόμος της Ενεργειακής Μετάβασης

Την περασμένη Τετάρτη (28/3) το ΙΕΝΕ οργάνωσε μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα απογευματινή εκδήλωση με θέμα την «αγορά ηλεκτρικής ενέργειας σε μετάβαση». Εάν κάτι πρέπει να συγκρατήσουμε από αυτή την πολύωρη, αλλά άκρως περιεκτική συνάντηση, όπου συμμετείχαν οι πλέον σημαντικοί εκπρόσωποι της αγοράς, αλλά και των θεσμικών φορέων που έχουν την ευθύνη εποπτείας, συντονισμού (ΡΑΕ, ACER) και λειτουργίας (ΑΔΜΗΕ, ΔΕΔΔΗΕ) είναι η πολύ δύσκολη πορεία που ήδη αντιμετωπίζει η χώρα μας στη μετάβασή της προς το νέο καθεστώς. Και ποιο είναι το νέο αυτό καθεστώς; Πολύ περιληπτικά αυτό καθορίζεται από την πλήρη ενοποίηση, σύζευξη και ανταγωνιστικότητα των αγορών, δηλ. ηλεκτρισμός και φυσικό αέριο, από την διεύρυνση των αγορών, την απανθρακοποίηση της παραγωγής με παράλληλη ανάδειξη των ΑΠΕ ως βασικού πυλώνα του ηλεκτροπαραγωγικού συστήματος, τη μεγαλύτερη ρευστότητα των αγορών και την πλέον ανταγωνιστική παραγωγή και διάθεσης ενέργειας, με αυξημένη δυνατότητα επιλογής, προς όφελος του καταναλωτή. Όλη αυτή η διαδικασία μετάβασης, στο μεγαλύτερο μέρος της, έχει θεσμοθετηθεί από την ΕΕ και προδιαγράφεται μέσω του μοντέλου στόχου (target model) το οποίο καλούνται να ακολουθήσουν τα κράτη μέλη, όπως η Ελλάδα, και να προσαρμόσουν ανάλογα τις υποδομές τους και τη λειτουργία των αγορών τους.

Οπως τότε, και τώρα

Οπως τότε, και τώρα

Οταν πριν από εκατόν ενενήντα επτά χρόνια οι Ελληνες εξεγείρονταν κατά της οθωμανικής κυριαρχίας, στόχος τους ήταν η δημιουργία προτύπου βασιλείου της Δύσεως στην Ανατολή. Παρά την κακοδαιμονία εμφύλιων συγκρούσεων, την οικτρά κακοδιοίκηση, την εγκληματική σπατάλη και τη διαφθορά, κάτι πετύχαμε. Υπήρξαν στιγμές μεγαλείου αλλά και εξαχρειώσεως στην Ιστορία μας, και θεωρήσαμε πως με την ένταξή μας στο ΝΑΤΟ και στη συνέχεια στην ΕΟΚ και εντέλει στην Ευρωζώνη πετύχαμε τη λύση του υπαρξιακού προβλήματός μας. Η Ιστορία όμως επιφυλάσσει εκπλήξεις. Διότι ζούμε σε περίοδο μοναδικών αναταράξεων και αναπροσαρμογών, και όχι απλώς λόγω συνεπειών της εθνικής μας αφροσύνης. Η παλαιά τάξη πραγμάτων, το «σύστημα» συνεννοήσεως των Μπιλ Κλίντον, Τόνι Μπλερ και λοιπών Ευρωπαίων ηγετών, περιλαμβανομένου και του Μπορίς Γέλτσιν της Ρωσίας, βρίσκεται αντιμέτωπο με μια καταστροφική ροπή. Εκφραστές της είναι οι ηγέτες των δύο Μεγάλων Δυνάμεων –πλην όμως άνισης ισχύος– και ένας τρίτος περιφερειακός. Πρόκειται για τους προέδρους των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, της Ρωσίας, Βλαντιμίρ Πούτιν, και της Τουρκίας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.