Η Παγκόσμια Ενεργειακή Προμήθεια Απειλείται από το Νέο Ν.Σ των ΗΠΑ για τις Εξαγωγές Ρωσικού Πετρελαίου και Φ. Αερίου

Η Παγκόσμια Ενεργειακή Προμήθεια Απειλείται από το Νέο Ν.Σ των ΗΠΑ για τις Εξαγωγές Ρωσικού Πετρελαίου και Φ. Αερίου
του Κ.Ν. Σταμπολή
Δευ, 21 Σεπτεμβρίου 2026 - 07:46

Ο νόμος των ακούσιων συνεπειών ενδέχεται σύντομα να βρει εφαρμογή στις παγκόσμιες αγορές πετρελαίου και φυσικού αερίου, καθώς η τελευταία νομοθεσία των ΗΠΑ που στοχεύει στις ρωσικές ενεργειακές εξαγωγές εγκρίθηκε προ λίγων ημερών. Η αμερικανική Βουλή των Αντιπροσώπων ενέκρινε στις 16 Σεπτεμβρίου το νομοσχέδιο γνωστό ως 

«Lindsey O. Graham Sanctioning Russia and Iran Act», σε συνέχεια της έγκρισής του από το Κογκρέσο τον Αύγουστο. Το νομοσχέδιο, το οποίο σχεδιάστηκε για να αυξήσει την οικονομική πίεση προς τη Μόσχα λόγω του πολέμου στην Ουκρανία, βρίσκεται πλέον προς υπογραφή στον Πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ.

Η νομοθεσία θα επιβάλει πρόσθετες κυρώσεις σε ρωσικές αμυντικές και ενεργειακές εταιρείες, καθώς και στον λεγόμενο «σκιώδη στόλο» (shadowfleet) γερασμένων δεξαμενόπλοιων που χρησιμοποιούνται για την παράκαμψη των υφιστάμενων περιορισμών. Το σημαντικότερο για τις παγκόσμιες ενεργειακές αγορές είναι ότι παρέχει στον Πρόεδρο Τραμπ εκτεταμένες εξουσίες να επιβάλλει δασμούς έως και 100% σε χώρες που συνεχίζουν να αγοράζουν ρωσικό πετρέλαιο και αέριο. Η Κίνα, η Ινδία και η Τουρκία συγκαταλέγονται μεταξύ των μεγαλύτερων αγοραστών ρωσικής ενέργειας, ενώ ευρωπαϊκές χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Αυστρίας, της Ουγγαρίας και της Ελλάδας, θα μπορούσαν επίσης να αντιμετωπίσουν σοβαρές συνέπειες εάν εφαρμοστούν δευτερογενείς δασμοί. Οι προσπάθειες να διευκρινιστεί ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν θα αντιμετωπιζόταν ως μία ενιαία χώρα για αυτόν τον σκοπό απέβησαν άκαρπες.

Όμως οι πολιτικοί πανηγυρισμοί στην Ουάσινγκτον και το Κίεβο δεν βρήκαν απήχηση στον κλάδο της ενέργειας, ο οποίος ανησυχεί ολοένα και περισσότερο για τις επιπτώσεις στην παγκόσμια προμήθεια. Οι κυρώσεις που μειώνουν σημαντικά τις ρωσικές εξαγωγές έρχονται σε μια ιδιαίτερα δύσκολη συγκυρία, καθώς οι παγκόσμιες αγορές πετρελαίου και φυσικού αερίου βιώνουν ήδη μεγάλες αναταραχές στη φυσική ροή.

Η τελευταία Έκθεση του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (IEA) υπογραμμίζει τη σοβαρότητα της κατάστασης. Η παγκόσμια παραγωγή πετρελαίου μειώθηκε κατά 1,6 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως τον Αύγουστο στα 100,1 εκατομμύρια βαρέλια/ημέρα, καθώς περισσότερα από 10 εκατομμύρια βαρέλια/ημέρα παραγωγής στον Κόλπο παρέμεναν εκτός λειτουργίας εν μέσω αυξημένων κινδύνων ασφαλείας. Ο IEA αναμένει τώρα ότι η παγκόσμια προσφορά θα μειωθεί κατά 5,7 εκατομμύρια βαρέλια/ημέρα το 2026, και θα διαμορφωθεί στα 100,7 εκατομμύρια βαρέλια/ημέρα, με την ανάκαμψη της παραγωγής του Κόλπου να αναβάλλεται για το 2027.

Η ρωσική προσφορά βρίσκεται επίσης υπό αυξανόμενη πίεση. Ο IEA αναφέρει ότι η ρωσική παραγωγή αργού μειώθηκε περαιτέρω τον Αύγουστο, ενώ οι εξαγωγές αργού έπεσαν καθώς οι χαμηλότερες φορτώσεις με δεξαμενόπλοια αντιστάθμισαν την αυξημένη δραστηριότητα των διυλιστηρίων. Ταυτόχρονα, οι ουκρανικές επιθέσεις σε ρωσικές ενεργειακές υποδομές και η συνεχιζόμενη αναστάτωση στις μετακινήσεις πετρελαίου μέσω της Μαύρης Θάλασσας και της περιοχής της Κασπίας προσθέτουν άλλο ένα επίπεδο αβεβαιότητας.

Αυτό συμβαίνει με φόντο ένα ήδη πρωτοφανές σοκ στην ενεργειακή τροφοδοσία στον Κόλπο. Περισσότερα από 10 εκατομμύρια βαρέλια/ημέρατης παραγωγής πετρελαίου από τις χώρες του Κόλπου ευρίσκονται εκτός αγοράς, ενώ οι επιθέσεις και οι περιορισμοί έχουν μειώσει δραστικά τις εξαγωγές. Ο IEA εκτιμά ότι τα παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου μειώθηκαν κατά ακόμη 95 εκατομμύρια βαρέλια τον Αύγουστο, ανεβάζοντας τις συσσωρευμένες μείωση των αποθεμάτων από τον Φεβρουάριο σε περίπου 507 εκατομμύρια βαρέλια. Αυτά τα αποθέματα παρείχαν μέχρι στιγμής ένα ουσιαστικό «μαξιλάρι», αλλά δεν μπορούν να αντισταθμίσουν επ’ αόριστον την απώλεια της φυσικής προσφοράς.

Οι συνέπειες είναι ήδη ορατές στις τιμές. Το αργό τύπου Brent ξεπέρασε τα 100 δολάρια ανά βαρέλι κατά τη διάρκεια του Σεπτεμβρίου και έφτασε τα 113,48 δολάρια στις 9 Σεπτεμβρίου, προτού υποχωρήσει γύρω στα 103 δολάρια στις 18 Σεπτεμβρίου, καθώς η Σαουδική Αραβία άρχισε να αποκαθιστά μέρος της εξαγωγικής της ικανότητας μέσω εναλλακτικών διαδρομών.

Ο κίνδυνος είναι ότι η νέα αμερικανική νομοθεσία θα μπορούσε να πλήξει μια ακόμη σημαντική πηγή ευέλικτης προμήθειας από μια ήδη περιορισμένη αγορά. Το ρωσικό πετρέλαιο εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό στοιχείο της παγκόσμιας προσφοράς, ενώ το ρωσικό αέριο παραμένει σημαντικό για αρκετές αγορές, παρά τις προσπάθειες της Ευρώπης να σταματήσει σταδιακά τις ρωσικές εισαγωγές. Εάν οι κυρώσεις επιβάλουν μια ουσιαστική μείωση των ρωσικών εξαγωγών, άλλοι παραγωγοί θα πρέπει να την αναπληρώσουν — διαφορετικά τα αποθέματα θα πρέπει να απορροφήσουν τη διαφορά.

Υπάρχουν επίσης οι ευρύτερες οικονομικέςεπιπτώσεις. Οι υψηλότερες τιμές του πετρελαίου τροφοδοτούν άμεσα το κόστος μεταφοράς και το βιομηχανικό κόστος, ενώ η στενότητα στην προσφορά διυλισμένων προϊόντων μπορεί να ωθήσει τις τιμές του ντίζελ, της βενζίνης και των καυσίμων αεροσκαφών ακόμη υψηλότερα. Ο IEA έχει ήδη αναφέρει ρεκόρ στα περιθώρια διύλισης στη λεκάνη του Ατλαντικού και ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά στο diesel.

Το στρατηγικό δίλημμα γίνεται, επομένως, ολοένα και πιο σαφές. Ο στόχος του περιορισμού των ρωσικών ενεργειακών εσόδων μπορεί να είναι κατανοητός από γεωπολιτική άποψη, αλλά η χρονική στιγμή είναι τελείως ακατάλληλη. Με την παραγωγή του Κόλπου να αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα, τα αποθέματα να μειώνονται ραγδαία και την παγκόσμια προσφορά να βρίσκεται ήδη υπό πίεση, η στέρηση επιπλέον ρωσικών βαρελιών και ποσοτήτων αερίου θα μπορούσε να προκαλέσει συνέπειες που ξεπερνούν κατά πολύ τη Ρωσία.

Ο κόσμος μπορεί τελικά να ανακαλύψει ότι ο περιορισμός των ρωσικών ενεργειακών εξαγωγών δεν εξαλείφει τη ζήτηση για αυτή την ενέργεια. Απλώς αναγκάζει την εναπομείνουσα προσφορά να αναδιανεμηθεί σε σημαντικά υψηλότερες τιμές. Εκτός εάν η παραγωγή του Κόλπου και οι διεθνείς ναυτιλιακές οδοί αποκατασταθούν γρήγορα, οι τελευταίες κυρώσεις των ΗΠΑ θα μπορούσαν επομένως να προσθέσουν μια νέα και δυνητικά αποσταθεροποιητική διάσταση σε μια ενεργειακή κρίση που βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη.

Ακολουθήστε το energia.gr στο Google News!Παρακολουθήστε τις εξελίξεις με την υπογραφη εγκυρότητας του energia.gr
Απόρρητο