Η άνευ προηγουμένου αναστάτωση στον ενεργειακό κόσμο - που οφείλεται κυρίως στον πόλεμο στη Μέση Ανατολή - αναμένεται να ενισχύσει την επιστροφή της πυρηνικής ενέργειας, σύμφωνα με την τελευταία Παγκόσμια Έκθεση Ενέργειας του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (World Energy Outlook), η οποία αναθεώρησε προς τα πάνω την πρόβλεψή της για την πυρηνική ενέργεια.

«Η φετινή έκδοση έρχεται σε μια στιγμή εξαιρετικής αβεβαιότητας», δήλωσε ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (IEA). «Αυτό συμβαίνει καθώς οι επιπτώσεις στην αγορά ενέργειας από τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή και οι διαταραχές στη ναυτιλία μέσω του Στενού του Ορμούζ έχουν επεκταθεί σε όλες τις γωνιές του κόσμου. Και αυτό συμβαίνει σε ένα ευρύτερο πλαίσιο γεωπολιτικών πιέσεων, εμπορικών εντάσεων, αυξανόμενων κλιματικών κινδύνων, κυβερνοεπιθέσεων και άλλων».

Ο IEA αναφέρει ότι το παγκόσμιο ενεργειακό σύστημα έχει επιδείξει «σημαντική ανθεκτικότητα» απέναντι στις σωρευτικές απώλειες 2,8 δισεκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου και 60 δισεκατομμυρίων κυβικών μέτρων φυσικού αερίου από τον Κόλπο, αλλά όλο και περισσότερο η ευθύνη για την απορρόφηση των επιπτώσεων βαρύνει τους καταναλωτές - και τις υψηλές τιμές - καθώς εξαντλούνται άλλα αποθέματα. Οι αντιδράσεις στην κρίση ποικίλλουν μεταξύ των χωρών, αλλά υπάρχουν ορισμένα κοινά θέματα: διαφοροποίηση των ενεργειακών πηγών και προμηθευτών, ισχυρότερη προτίμηση για εγχώρια διαθέσιμους πόρους και ώθηση για ταχύτερη ηλεκτροδότηση. Αναφέρει ότι οι μεγαλύτεροι ωφελούμενοι από μια στροφή προς τους εγχώριους ενεργειακούς πόρους πρόκειται να είναι οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας - με επικεφαλής την ηλιακή φωτοβολταϊκή ενέργεια - και η πυρηνική ενέργεια, οι οποίες όλες θα δουν ισχυρή ανάπτυξη σε όλα τα σενάρια της έκθεσης.

«Σε μια επανάληψη των δεκαετίας του 1970, η κρίση του 2026 αναμένεται να ενισχύσει την επιστροφή της πυρηνικής ενέργειας», αναφέρει ο IEA. Σημειώνει ότι, στα μέσα του έτους, βρίσκονταν υπό κατασκευή σχεδόν 90 GW νέας πυρηνικής ισχύος — το υψηλότερο επίπεδο εδώ και περισσότερα από 35 χρόνια —, ενώ πάνω από 50 χώρες διαθέτουν πλέον σχέδια ή στόχους για την πυρηνική ενέργεια, συμπεριλαμβανομένων νέων τεχνολογιών όπως οι μικροί αρθρωτοί αντιδραστήρες.

«Η παραγωγή πυρηνικής ενέργειας έχει αναθεωρηθεί προς τα πάνω σε σύγκριση με τις Παγκόσμιες Ενεργειακές Προοπτικές 2025 , με μεγάλο μέρος της ανοδικής πορείας να καταγράφεται στην Κίνα και τις Ηνωμένες Πολιτείες», ανέφερε ο IEA. «Οι προβλέψεις μας ανοίγουν τώρα την προοπτική η πυρηνική ενέργεια να αναπτύσσεται ταχύτερα από τη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας, υποδεικνύοντας αυξημένο μερίδιο στο μείγμα ηλεκτρικής ενέργειας από το τρέχον 9%.»

Αριθμός ενάρξεων κατασκευής πυρηνικών αντιδραστήρων ανά ημερολογιακό εξάμηνο, 1950-2026 (Εικόνα: IEA)

Το World Energy Outlook 2026 εξετάζει τα συνήθη τρία διερευνητικά σενάρια. Το Σενάριο Δηλωμένων Πολιτικών παρέχει μια προοπτική βασισμένη στις πιο πρόσφατες πολιτικές, συμπεριλαμβανομένων των πολιτικών για την ενέργεια, το κλίμα και τις σχετικές βιομηχανικές πολιτικές. Το Σενάριο Τρεχουσών Πολιτικών εξετάζει μια συνοπτική εικόνα των πολιτικών και των κανονισμών που ήδη ισχύουν. Το Σενάριο Μηδενικών Καθαρών Εκπομπών έως το 2050 περιγράφει μια πορεία για τη μείωση των παγκόσμιων εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα που σχετίζονται με την ενέργεια σε μηδενικές εκπομπές έως το 2050.

Η φετινή Έκθεση Παγκόσμιων Ενεργειακών Προοπτικών περιλαμβάνει επίσης δύο νέες περιπτώσεις - το «Additional Response Case» και το «Low Hormuz Case» - που επεκτείνουν την ανάλυση του IEA σχετικά με τις πιθανές επιπτώσεις της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή πέρα ​​από εκείνες που καταγράφηκαν στα διερευνητικά σενάρια. Tο «Additional Response Case» βασίζεται σε δράσεις από την πλευρά της προσφοράς και της ζήτησης που εξετάζονται από τις κυβερνήσεις, ακόμη και αν δεν έχουν ακόμη μετατραπεί σε επίσημες προτάσεις πολιτικής, ενώ το «Low Hormuz Case», διερωτάται εάν ο κόσμος ενεργειακά, θα μπορούσε να τα καταφέρει χωρίς τις διελεύσεις μέσω του Πορθμού.

Σύμφωνα με το σενάριο Τρέχουσας Πολιτικής, η παγκόσμια πυρηνική παραγωγική ικανότητα αυξάνεται από 420 GWe το 2024 σε 583 GWe το 2035 και φτάνει τα 825 GWe το 2050 (σε σύγκριση με 728 GWe το 2050 στην περσινή έκδοση), ενώ στο Σενάριο Δηλωμένων Πολιτικών η πυρηνική ικανότητα αυξάνεται σε 592 GW το 2035 και 886 GW το 2050 (728 GWe το 2050 στις περσινές προβλέψεις). Στο Σενάριο Μηδενικών Καθαρών Εκπομπών έως το 2050, η πυρηνική παραγωγική ικανότητα αυξάνεται σε 734 GW το 2035 και φτάνει τα 1.203 GW το 2050 (από 1.079 GWe το 2050 στην περσινή έκδοση).

«Το τρέχον γεωπολιτικό περιβάλλον και το περιβάλλον ενεργειακής ασφάλειας θα μπορούσε να ενισχύσει περαιτέρω την πυρηνική ενέργεια, η οποία μπορεί να διαφοροποιήσει τα ενεργειακά μείγματα και να μειώσει την έκθεση στην αστάθεια της αγοράς, υποστηρίζοντας παράλληλα την αξιοπιστία στις ολοένα και πιο ηλεκτρισμένες οικονομίες», αναφέρει η έκθεση World Energy Outlook 2026. «Στο πλαίσιο της αντιμετώπισης της ενεργειακής κρίσης του 2026, πολλές χώρες έχουν επιβεβαιώσει ή ενισχύσει τα σχέδιά τους για πυρηνική ενέργεια ή έχουν παρατείνει τη διάρκεια ζωής των υφιστάμενων αντιδραστήρων, και ορισμένες επανεξετάζουν τους περιορισμούς στην πυρηνική ανάπτυξη. Επιπλέον, νέοι παράγοντες ζήτησης, συμπεριλαμβανομένης της ηλεκτροδότησης, της τεχνητής νοημοσύνης και των κέντρων δεδομένων, ενισχύουν την υπεράσπιση των σταθερών πηγών ενέργειας, όπως η πυρηνική».

Ο Εκτελεστικός Διευθυντής του IEA, Φατίχ Μπιρόλ, δήλωσε: «Η κρίση στο Ορμούζ προκάλεσε ένα τεράστιο σοκ στο σύστημα. Ενώ ο ενεργειακός τομέας και η παγκόσμια οικονομία έχουν επιδείξει σημαντική ανθεκτικότητα, όσο περισσότερο διαρκεί η κρίση, τόσο βαθύτερες θα είναι οι επιπτώσεις. Και δεν βλέπω καμία αξιόπιστη οδό για να επιστρέψει ο ενεργειακός κόσμος στην προηγούμενη κατάσταση.»

«Αυτή η Έκθεση για την Παγκόσμια Ενεργειακή Προοπτική εξετάζει πέρα ​​από την τρέχουσα αναταραχή, διερευνώντας το εύρος των ενεργειακών μελλοντικών εξελίξεων που θα μπορούσαν να προκύψουν από τη σημερινή αναταραχή. Παρέχοντας πολλαπλά σενάρια - κανένα από τα οποία δεν είναι προβλέψεις - και αναλύσεις απαράμιλλης εμβέλειας, μπορεί να χρησιμεύσει ως σημείο αναφοράς καθώς οι χώρες εξετάζουν τα επόμενα βήματά τους. Επίσης, εστιάζει στις δύσκολες αντισταθμίσεις που αντιμετωπίζουν. Επιδιώκοντας μεγαλύτερη ενεργειακή ασφάλεια, οι χώρες πρέπει να προσέχουν να μην αντικαταστήσουν μια εξάρτηση με μια άλλη. Αλλά, ενθαρρυντικά για το μέλλον, η ενεργειακή ασφάλεια και οι ενεργειακές μεταβάσεις δεν ήταν ποτέ τόσο στενά ευθυγραμμισμένες.»

Η Sama Bilbao y León, Γενική Διευθύντρια του Παγκόσμιου Πυρηνικού Συνδέσμου, δήλωσε: «Χαιρετίζουμε την Έκθεση Παγκόσμιων Ενεργειακών Προοπτικών 2026 του IEA και τη σαφή αναγνώριση του ουσιαστικού ρόλου της πυρηνικής ενέργειας στο παγκόσμιο ενεργειακό σύστημα. Η πυρηνική ενέργεια δεν είναι μια τεχνολογία που επιστρέφει, αλλά μια πηγή ενέργειας που αποτελεί τη ραχοκοκαλιά της απαλλαγής από τον άνθρακα και της ενεργειακής ασφάλειας εδώ και δεκαετίες, παρέχοντας σήμερα περίπου το ένα τέταρτο της παγκόσμιας ηλεκτρικής ενέργειας χαμηλών εκπομπών άνθρακα και έχοντας φτάσει πέρυσι σε νέο παγκόσμιο ρεκόρ στην πυρηνική παραγωγή. Αυτό που αλλάζει είναι η αναγνώριση της αξίας της και μας ενθαρρύνει να βλέπουμε αυτό να αντικατοπτρίζεται ολοένα και πιο καθαρά στην ανάλυση του IEA».

«Οι Παγκόσμιες Ενεργειακές Προοπτικές 2026 αποτυπώνουν την κλίμακα των ευκαιριών που έχουμε μπροστά μας... η υλοποίηση αυτών των προβλέψεων θα απαιτήσει διαρκή δράση και στενή συνεργασία μεταξύ κυβερνήσεων, βιομηχανίας, χρηματιστών και διεθνών οργανισμών... Η Παγκόσμια Πυρηνική Ένωση έχει δεσμευτεί να συνεργάζεται στενά με τον ΔΟΕ, μοιράζοντας τα πιο ολοκληρωμένα και ενημερωμένα δεδομένα και γνώσεις του κλάδου, έτσι ώστε η ανάλυσή της να αντικατοπτρίζει πλήρως την απόδοση, το δυναμικό και την ταχέως εξελισσόμενη πραγματικότητα της πυρηνικής ενέργειας.»






Ακολουθήστε το energia.gr στο Google News!Παρακολουθήστε τις εξελίξεις με την υπογραφη εγκυρότητας του energia.gr
Απόρρητο