Μία νέα μελέτη του Carbon Brief σχετικά με τις διαχρονικές εκπομπές CO2 φέρνει στο επίκεντρο για πρώτη φορά την ευθύνη των εξαγωγών ορυκτών καυσίμων για την υπερθέρμανση του πλανήτη. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα δεδομένα, η Ρωσία, η Σαουδική Αραβία, και η Αυστραλία αποτελούν τους τρεις μεγαλύτερους εξαγωγείς ρύπων εξαιτίας των υδρογονανθράκων που πωλούν σε τρίτες χώρες. Η Ρωσία βρίσκεται στην πρώτη θέση, έχοντας “εξάγει” 70 γιγατόνους CO2 μεταξύ 1850-2025. Ακολουθεί η Σαουδική Αραβία με 60 γιγατόνους CO2 και η Αυστραλία με 25 γιγατόνους CO2. Τα ευρήματα αυτά προσθέτουν έναν επιπλέον παράγοντα που χρήζει προσοχής στη συζήτηση για το ποιος ευθύνεται, και κατ’επέκταση ποιος οφείλει να πληρώσει, για την κλιματική αλλαγή. Όπως εξηγούν οι αναλυτές, οι συγκεκριμένες χώρες έχουν αποκομίσει διαχρονικά κέρδη από τις εξαγωγές ορυκτών καυσίμων.
Η θέση της Αυστραλίας έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς η χώρα είναι ουσιαστικά συνδιοργανώτρια της φετινής COP31 και έχει αναλάβει να διαπραγματευτεί τις τελικές αποφάσεις. Μία από αυτές σχετίζεται και με τη μετάβαση ή την κατάργηση των ορυκτών καυσίμων, τη στιγμή που η ίδια η Καμπέρα δεν έχει συγκεκριμένα σχέδια περιορισμού της παραγωγής υδρογονανθράκων. Είναι, επίσης, γνωστό πως τόσο η Μόσχα, όσο και το Ριάντ, έχουν χρησιμοποιήσει τη διπλωματική ισχύ τους ώστε να υπονομεύσουν τις αποφάσεις παλαιότερων Διασκέψεων, με στόχο να διατηρήσουν την παραγωγή ορυκτών καυσίμων.
Αξίζει, πάντως, να σημειωθεί πως οι εξαγωγείς δεν είναι οι μόνοι υπεύθυνοι για την υπερθέρμανση του πλανήτη. Με βάση τα συνολικά δεδομένα, οι ΗΠΑ και η Κίνα παραμένουν οι δύο μεγαλύτεροι ρυπαντές διαχρονικά. Η διαφορά είναι πως ο μεγαλύτερος όγκος των εκπομπών τους προέρχεται από την καύση των ορυκτών καυσίμων που έχουν παράγει εγχώρια. Οι ΗΠΑ έχουν απελευθερώσει σχεδόν 440 γιγατόνους CO2 μεταξύ 1850-2025. Η Κίνα 297 γιγατόνους CO2 την ίδια περίοδο. Ακολουθούν παραδοσιακές βιομηχανικές δυνάμεις όπως η Γερμανία με 95 γιγατόνους, η Βρετανία με 80 γιγατόνους, και η Ινδία με 69 γιγατόνους.
Τα κράτη με τις υψηλότερες εκπομπές CO2 διαχρονικά. Πηγή: The Guardian.
Στην πραγματικότητα, οι χώρες αυτές στήριξαν την οικονομική τους ανάπτυξη στην παραγωγή ορυκτών καυσίμων, είτε ως εξαγωγείς, είτε ως καταναλωτές. Έχουν, λοιπόν, συντελέσει σημαντικά στην υπερθέρμανση του πλανήτη. Ταυτόχρονα, η αναπτυγμένες οικονομίες τους τις θωρακίζουν από τις χειρότερες επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής. Ως εκ τούτου, οι κυβερνήσεις τους οφείλουν να αποδεχθούν τις ευθύνες τους, δεσμευόμενες αφενός να μειώσουν τους σημερινούς ρύπους τους και να δεσμεύσουν όσο μεγαλύτερους όγκους CO2 είναι τεχνικά δυνατό και, αφετέρου να χρηματοδοτήσουν τις κλιματικές δράσεις των φτωχότερων χωρών, οι οποίες δεν έχουν επωφεληθεί ιδιαίτερα από τα ορυκτά καύσιμα, ενώ πλέον κινδυνεύουν εξαιτίας της κλιματικής αλλαγής.