της πρότασης περιορίστηκε από επτά ημέρες σε δύο, έπειτα από επαφές με τους Καταριανούς διαμεσολαβητές. Σύμφωνα με όσα μετέδωσε το Investing.com, επικαλούμενο το Reuters, η προβλεπόμενη διαδικασία περιλαμβάνει αμερικανικές κινήσεις την πρώτη ημέρα και αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας τη δεύτερη.
Το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι η Τεχεράνη συνδέει το άνοιγμα του Στενού με ευρύτερες πολιτικές και οικονομικές απαιτήσεις, μεταξύ των οποίων η άρση κυρώσεων, η αποδέσμευση ιρανικών κεφαλαίων, η επαναφορά εξαιρέσεων που αφορούν τις εξαγωγές πετρελαίου και η μείωση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην περιοχή. Ζητά επίσης την αναγνώριση θαλάσσιων διαδρομών που έχουν συζητηθεί με το Ομάν.
Το ενεργειακό βάρος του Ορμούζ
Η σημασία της πρότασης γίνεται σαφέστερη από τα μεγέθη που διακυβεύονται. Σύμφωνα με την αμερικανική Υπηρεσία Ενεργειακής Πληροφόρησης (EIA), από το Στενό του Ορμούζ διέρχονταν κατά το πρώτο εξάμηνο του 2025 περίπου 20,9 εκατ. βαρέλια πετρελαίου και πετρελαϊκών προϊόντων ημερησίως, ποσότητα που αντιστοιχούσε περίπου στο ένα πέμπτο της παγκόσμιας κατανάλωσης υγρών καυσίμων.Παράλληλα, από την ίδια θαλάσσια δίοδο περνούσε πάνω από το 20% του παγκόσμιου εμπορίου υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), κυρίως από το Κατάρ. Οι εναλλακτικές διαδρομές για την παράκαμψη του Στενού είναι περιορισμένες, ενώ η ανακατεύθυνση φορτίων συνεπάγεται πρόσθετο χρόνο και κόστος μεταφοράς.
Αυτό σημαίνει ότι μια συμφωνία για την αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας θα μπορούσε να περιορίσει το γεωπολιτικό ασφάλιστρο κινδύνου στις τιμές πετρελαίου, να βελτιώσει τις συνθήκες για τις θαλάσσιες μεταφορές και να μειώσει την αβεβαιότητα για τους αγοραστές LNG. Ωστόσο, η ανακοίνωση μιας συμφωνίας δεν αρκεί από μόνη της. Οι ναυτιλιακές εταιρείες και οι ασφαλιστές θα χρειαστούν σαφείς εγγυήσεις για την ασφάλεια της διέλευσης.
Η Ευρώπη μπροστά στον χειμώνα
Η χρονική συγκυρία είναι ιδιαίτερα ευαίσθητη για τις ευρωπαϊκές αγορές φυσικού αερίου. Στη Γερμανία, τα αποθέματα στις εγκαταστάσεις αποθήκευσης βρίσκονταν στο 61,17% στις 31 Οκτωβρίου, σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται το Reuters. Το επίπεδο αυτό υπολείπεται του συνολικού εθνικού στόχου πλήρωσης, ο οποίος αντιστοιχεί σε περίπου 70% για την 1η Νοεμβρίου, λόγω των διαφορετικών υποχρεώσεων που ισχύουν για συγκεκριμένες εγκαταστάσεις.Η γερμανική ένωση αποθήκευσης φυσικού αερίου INES έχει ζητήσει ενίσχυση των μηχανισμών που διασφαλίζουν την επάρκεια των αποθεμάτων. Η γερμανική κυβέρνηση πάντως εκτιμά ότι η τροφοδοσία για τον χειμώνα παραμένει διασφαλισμένη.
Για την αγορά LNG, η επαναλειτουργία του Ορμούζ θα μπορούσε να διευκολύνει την επάνοδο των φορτίων από τον Περσικό Κόλπο. Η επίδραση, ωστόσο, στις ευρωπαϊκές τιμές θα εξαρτηθεί και από τη διάρκεια της αποκλιμάκωσης, τον ανταγωνισμό με τις ασιατικές αγορές και την εξέλιξη της ζήτησης.
Η ελληνική διάσταση
Η κρίση στο Ορμούζ έχει άμεση σημασία και για την ελληνική αγορά, ακόμη κι αν η χώρα δεν προμηθεύεται φυσικό αέριο από τον Περσικό Κόλπο αφού οι διεθνείς αναταράξεις επηρεάζουν γενικότερα τις τιμές και το κόστος προμήθειας. Η εξάρτηση από το LNG καθιστά την εγχώρια αγορά ευαίσθητη στις μεταβολές της διεθνούς προσφοράς και στον ανταγωνισμό Ευρώπης και Ασίας για τα διαθέσιμα φορτία.
Η επίδραση είναι κρίσιμη σε μια περίοδο κατά την οποία η Ελλάδα ενισχύει τον ρόλο της ως ενεργειακού κόμβου. Οι υποδομές της Ρεβυθούσας και της Αλεξανδρούπολης, σε συνδυασμό με τις διασυνδέσεις προς τα Βαλκάνια, αποτελούν βασικά σημεία εισόδου για φορτία LNG που μπορούν να κατευθυνθούν και σε άλλες ευρωπαϊκές αγορές. Παράλληλα, ο Κάθετος Διάδρομος φυσικού αερίου ενισχύει τη δυνατότητα μεταφοράς αερίου προς τη Νοτιοανατολική και την Κεντρική Ευρώπη.
Επομένως, μια συμφωνία που θα εξασφάλιζε σταθερή διέλευση από το Ορμούζ θα μπορούσε να περιορίσει τις πιέσεις στις διεθνείς τιμές και να βελτιώσει τις συνθήκες προμήθειας LNG. Δεν θα σήμαινε, ωστόσο, αυτόματη αποκλιμάκωση, καθώς αυτές επηρεάζονται επίσης από τις τιμές των ευρωπαϊκών κόμβων, το κόστος μεταφοράς και τη διαθεσιμότητα φορτίων.
Διπλωματικό άνοιγμα με αβέβαιη κατάληξη
Σε κάθε περίπτωση, σύμφωνα με δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ, οι συνομιλίες εξελίσσονται θετικά, χωρίς να αποκλείει το ενδεχόμενο νέων στρατιωτικών πληγμάτων. Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο έχει επίσης αναφέρει ότι δεν έχει ληφθεί οριστική απόφαση για νέες επιδρομές. Το Reuters μετέδιδε χθες Κυριακή ότι οι επαφές Ιράν και Κατάρ συνεχίζονταν στην Ντόχα, χωρίς τελική απόφαση για την πρόταση.
Για τις αγορές ενέργειας πάντως, το ζητούμενο δεν είναι μόνο το αν μπορεί να ανοίξει το Στενό μέσα σε δύο ημέρες, αλλά αν θα υπάρξει συμφωνία που θα εξασφαλίζει σταθερή και ασφαλή διέλευση. Έως τότε, η πρόταση των 48 ωρών συνιστά πιθανό παράθυρο αποκλιμάκωσης, όχι εγγυημένη επιστροφή στην κανονικότητα.