Με την είσοδο του φθινοπώρου και εν όψει του χειμώνα  η ευρωπαϊκή αγορά ενεργείας εισέρχεται σε κατάσταση αυξημένης επιφυλακής, καθώς τα αποθέματα φυσικού αερίου της ΕΕ βρίσκονται στα χαμηλότερα επίπεδα που έχουν καταγραφεί για την εποχή εδώ και 13 έτη. Η εξέλιξη έχει προκαλέσει αυτό που οι αναλυτές της αγοράς περιγράφουν ως «χειμερινό πανικό», καθώς όσο πλησιάζει 

η περίοδος που θα ανάψει η θέρμανση τόσο αυξάνονται οι ανησυχίες για την πορεία των τιμών.

Το μεγάλο ερώτημα πλέον είναι μέχρι που μπορούν να φτάσουν οι τιμές καθώς η ευρωπαϊκή τιμή αναφοράς του φυσικού αερίου, το ολλανδικό TTF, έχει ήδη ξεπεράσει τα 73 ευρώ ανά μεγαβατόρα (MWh), καταγράφοντας υψηλό τριετίας και επίπεδα υπερδιπλάσια σε σχέση με την αρχή του έτους. Οι αναλυτές προειδοποιούν ότι ένας ιδιαιτέρως ψυχρός χειμώνας, σε συνδυασμό με περιορισμένες προμήθειες, θα μπορούσε να οδηγήσει τις τιμές ακόμη και στα 90-120 ευρώ/MWh.Να σημειωθεί δε ότι οι τρέχουσες τιμές αερίου στην Ευρώπη είναι κατά μέσο όρο 8 φορές ποιο ακριβές απ’ ότι στην Ευρώπη.

(Διακύμανση τιμών φ. αερίου στο ΤTF, τελευταίων τρών μηνών. Πηγή: Barchart.com)  

Ακόμη πιο ανησυχητική είναι η εκτίμηση της Goldman Sachs, σε περίπτωση που οι εξαγωγές υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) από την Μέση Ανατολή δεν αποκατασταθούν παρά μόνο εν μερικά. Τότε , η ευρωπαϊκή τιμή αναφοράς θα μπορούσε άνετα  να ξεπεράσει τα 100 ευρώ/MWh, ώστε να περιοριστεί η ζήτηση από την Ασία και να μπορέσει η Ευρώπη  να εξασφαλίσει τα απαραίτητα φορτία.

Ο περσινός χειμώνας ολοκληρώθηκε με σχετικά αυξημένη κατανάλωση φυσικού αερίου, ενώ οι ακραίες θερμοκρασίες του φετινού καλοκαιριού αύξησαν την ζήτηση για ηλεκτρική ενέργεια και κατ’ επέκταση, για φυσικό αέριο, που στην ΕΕ καλύπτει περίπου το 40%των αναγκών. Παράλληλα, οι υψηλές θερμοκρασίες επηρέασαν την παραγωγή πυρηνικής ενέργειας σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες, καθώς ορισμένες μονάδες χρειάστηκε να περιορίσουν ή να διακόψουν προσωρινώς την λειτουργία τους. Την ίδια ώρα, η παραγωγή από αιολικά πάρκα κινήθηκε σε χαμηλά επίπεδα σε τμήματα του καλοκαιριού, αυξάνοντας την ανάγκη για ηλεκτροπαραγωγή από φυσικό αέριο. Το πρόβλημα επιδεινώθηκε από τις αναταράξεις στις μεταφορές LNG μέσω των θαλάσσιων οδών της Μέσης Ανατολής.

Οι συνεχιζόμενοι περιορισμοί στην ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών του Ορμούζ μείωσαν σημαντικά τις εξαγωγές από χώρες-κλειδιά, κυρίως από το  Κατάρ. Με τις εχθροπραξίες μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ στον Περσικό Κόλπο, με επίκεντρο τα  Στενά ου Ορμούζ, να έχουν επιστρέψει για καλά και την Τεχεράνη να δείχνει αποφασισμένη με κάθε μέσο να ελέγξει το στρατηγικό αυτό πέρασμα, οι προοπτικές για ομαλοποίηση εξαγωγών του Καταριανού LNG είναι εξαιρετικά δυσμενείς. Όμως η  αδυναμία  μεταφοράς LNG από τον Κόλπο προς τις διεθνείς αγορές οδηγεί σε έλλειμα προμήθειας  15% -18% σε παγκόσμιο επίπεδο. Αναλυτές της αγοράς εκτιμούν ότι η κάλυψη αυτού το ελλείματος από άλλους μεγάλους παραγωγούς όπως οι ΗΠΑ, η Αυστραλία και η Ρωσία θα γίνεται εφεξής ολοένα και πιο δύσκολη λόγω της προβλεπόμενης υψηλότερης, λόγω χειμώνα, ζήτησης στο Βόρειο ημισφαίριο.

Το βασικό πρόβλημα είναι ότι η Ευρώπη δεν βρίσκεται μόνη της στην αγορά. Καθώς οι θερμοκρασίες θα αρχίσουν να υποχωρούν, οι ευρωπαϊκές χώρες θα χρειαστεί να διεκδικήσουν φορτία LNG από μια παγκόσμια αγορά στην οποία συμμετέχουν και οι ασιατικές οικονομίες, οι εταιρείες των οποίων πληρώνουν υψηλά πρίμ προκειμένου να εξασφαλίσουν φορτία.

(Τρέχουσα Καμπύλη Πλήρωσης, Σεπτέμβριος 2026. Eπιμέλεια γραφήματος: energia.gr)

Χώρες όμως η Ιταλία και η Πολωνία έχουν καταφέρει να ανεβάσουν τα αποθέματά τους πάνω από 80%. Αντίθετα, στην Γερμανία, η οποία διαθέτει την μεγαλύτερη αποθηκευτική δυναμικότητα φυσικού αερίου στην Ευρώπη, οι εγκαταστάσεις είναι περίπου 50% γεμάτες. Ακόμη χαμηλότερα βρίσκονται το Βέλγιο και η Ολλανδία, με τα αποθέματα να διαμορφώνονται περίπου στο 51% και 45% αντιστοίχως. Η εξέλιξη έχει ιδιαίτερη σημασία και για την Βρετανία, καθώς οι αγορές φυσικού αερίου της συνδέονται αμέσως με την ηπειρωτική Ευρώπη μέσω αγωγών. Η χώρα θεωρείται ιδιαίτερα εκτεθειμένη στην διεθνή μεταβλητότητα, καθώς αποτελεί ένα από τους μεγαλύτερους καταναλωτές φυσικού αερίου στην Ευρώπη αλλά διαθέτει σχετικά περιορισμένη αποθηκευτική δυναμικότητα και βασίζεται σε εισαγωγές. Η εξάρτηση από τις εισαγωγές αναμένεται να αυξηθεί τα επόμενα έτη, καθώς η παραγωγή στην Βόρειο Θάλασσα μειώνεται με την εργατική κυβέρνηση να συνεχίζει τις αδιέξοδες πράσινες πολιτικές των προκατόχων της και να μην αδειοδοτεί  την εξόρυξη αερίου από νέα κοιτάσματα.

Όλα τα βλέμματα στρέφονται πλέον στην πορεία των εξελίξεων στην Μέση Ανατολή και κυρίως στο εάν θα αποκατασταθούν οι ροές LNG μέσω των Στενών του Ορμούζ. Μια ουσιαστική επαναφορά των εξαγωγών θα μπορούσε να δώσει στην Ευρώπη πολύτιμη «ανάσα», επιτρέποντας της να ξεκινήσει τον χειμώνα με χαμηλά μεν, αλλά διαχειρίσιμα αποθέματα.

Εάν όμως οι ροές παραμείνουν περιορισμένες, η κατάσταση μπορεί να γίνει πιο δύσκολη. Οι αναλυτές εκτιμούν ότι τότε η Ευρώπη θα βρεθεί αντιμέτωπη με πολύ υψηλότερες τιμές φυσικού αερίου, αυξημένους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος για νοικοκυριά και επιχειρήσεις, ενώ στο δυσμενέστερο σενάριο δεν αποκλείονται περιορισμοί στην κατανάλωση από την βιομηχανία και τις επιχηρήσεις. Για μια ακόμα φορά η ΕΕ ευρίσκεται εγκλωβισμένη, έρμαια μιας ιδεοληπτικής δήθεν περιβαλλοντικά σωστής πολιτικής που όμως είναι τελείως ασύμβατη με την τρέχουσα γεωπολιτική συγκυρία. Με αποτέλεσμα να βρεθεί αντιμέτωπη με έλλειμα ενεργειακής προμήθειας και με υπερβολικά υψηλές τιμές για τους καταναλωτές.

Ακολουθήστε το energia.gr στο Google News!Παρακολουθήστε τις εξελίξεις με την υπογραφη εγκυρότητας του energia.gr
Απόρρητο