Από την αρχή του 2026 έχουν καεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση περίπου 5.291.920 στρέμματα. Πρόκειται για έκταση μεγαλύτερη από τα 4.599.560 στρέμματα που είχαν καεί έως τις 9 Αυγούστου 2025 — δηλαδή σε μια χρονιά που είχε ήδη καταγραφεί ως η χειρότερη στα διαθέσιμα ιστορικά δεδομένα.
Και δεν είναι μόνο η έκταση. Από την αρχή του έτους έχουν εντοπιστεί 1.586 πυρκαγιές, όταν ο μακροπρόθεσμος μέσος όρος έως τις 5 Αυγούστου είναι περίπου 686. Δηλαδή, περισσότερες από τις διπλάσιες.
Αυτό δεν αποτελεί δικαιολογία για κανέναν. Αποτελεί, όμως, μια πραγματικότητα που δεν μπορεί να αγνοείται όταν συζητάμε για την αποτελεσματικότητα της πολιτικής προστασίας.
Και η Ελλάδα που βρίσκεται σε όλο αυτό; Η εικόνα στη χώρα μας, σύμφωνα με τα ίδια ευρωπαϊκά δεδομένα, είναι σαφώς διαφορετική από τη συνολική ευρωπαϊκή εικόνα.
Από την αρχή του 2026 έως και τις 10 Αυγούστου έχουν καεί περίπου 300.000 -306.000 στρέμματα.
Το αντίστοιχο χρονικό διάστημα του 2025, οι συνολικές καμένες εκτάσεις στην Ελλάδα ανέρχονταν περίπου στα 454.000 στρέμματα.
Η διαφορά είναι σημαντική. Μιλάμε για αισθητή μείωση της καμένης έκτασης σε σχέση με πέρυσι. Όμως, η αντιπυρική περίοδος δεν έχει τελειώσει και ο απολογισμός θα γίνει στο τέλος της. Έως τότε, ο στόχος δεν μπορεί να είναι άλλος από το να περιοριστούν όσο το δυνατόν περισσότερο οι απώλειες.
Σε αυτή τη μάχη παίζει ρόλο η ενίσχυση των δυνάμεων πυρόσβεσης: το ανθρώπινο δυναμικό, τα επίγεια μέσα, τα εναέρια μέσα, αλλά και τα νέα εργαλεία έγκαιρου εντοπισμού, όπως τα drones.
Αυτό, βεβαίως, δεν σημαίνει ότι η Ελλάδα ή οποιαδήποτε άλλη ευρωπαϊκή χώρα μπορεί να ισχυρίζεται ότι κερδίζει τη μάχη. Και αυτό επειδή πίσω από τις πυρκαγιές υπάρχει ένας παράγοντας που γίνεται ολοένα και πιο δύσκολο να αγνοηθεί: η κλιματική κρίση.
Η Ευρώπη γίνεται θερμότερη και πιο ευάλωτη στις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής. Η Δυτική Ευρώπη κατέγραψε το θερμότερο δίμηνο, Ιουνίου–Ιουλίου, στα χρονικά, το 2026, σύμφωνα με την Υπηρεσία Κλιματικής Αλλαγής, Copernicus, της Ε.Ε.
Η κλιματική κρίση βρίσκεται στον πυρήνα αυτής της νέας πραγματικότητας. Ταυτόχρονα, μια σειρά από ατμοσφαιρικούς και ωκεάνιους παράγοντες, όπως ο El Niño, και οι υψηλότερες από τις κανονικές θερμοκρασίες των ωκεανών, έχουν δημιουργήσει έναν ιδιαίτερα επικίνδυνο συνδυασμό.
Θερμές και ξηρές αέριες μάζες εγκλωβίζονται πάνω από μεγάλες περιοχές της Ευρώπης, επαναλαμβάνοντας τα ακραία επεισόδια ζέστης για τέταρτη φορά από τον Μάιο.
Και οι συνέπειες δεν περιορίζονται στη θερμοκρασία.
Η παρατεταμένη ξηρασία πιέζει τα υδάτινα αποθέματα. Ο Δούναβης βρίσκεται σε εξαιρετικά χαμηλά επίπεδα, δημιουργώντας προβλήματα ακόμη και στην ενεργειακή τροφοδοσία χωρών όπως η Ουγγαρία. Η Ιταλία βρίσκεται αντιμέτωπη με ακραίες θερμοκρασίες, ενώ στο Ηνωμένο Βασίλειο εντείνονται οι ανησυχίες για τις καλλιέργειες και την επάρκεια τροφίμων.
Και την ίδια ώρα, η Ευρώπη μετατρέπεται κυριολεκτικά σε ένα τεράστιο προσάναμμα.
Η παρατεταμένη ζέστη, η ξηρασία και η έλλειψη υγρασίας δημιουργούν ιδανικές συνθήκες για την ταχύτατη εξάπλωση των δασικών πυρκαγιών.
Η πολιτική προστασία του 2026 δεν μπορεί να επαναλαμβάνει τα μοτίβα του 2006 ή του 2016.
Όταν οι θερμοκρασίες ανεβαίνουν, οι περίοδοι ξηρασίας παρατείνονται και τα ακραία καιρικά φαινόμενα γίνονται συχνότερα και εντονότερα, η πρόληψη και η έγκαιρη ανίχνευση αποκτούν την ίδια, αν όχι μεγαλύτερη σημασία, με την πυρόσβεση καθαυτή.
Χρειαζόμαστε καλύτερη επιτήρηση των δασικών περιοχών, ταχύτερη ανίχνευση των εστιών, περισσότερη αξιοποίηση της τεχνολογίας και των drones, καλύτερο συντονισμό των υπηρεσιών, αποτελεσματικότερη διαχείριση της καύσιμης ύλης και, κυρίως, μια πραγματική κουλτούρα πρόληψης.
Αντί για έναν ακόμη διαγωνισμό καταγγελιών, η χώρα χρειάζεται κάτι πολύ πιο δύσκολο: σοβαρότητα, πρόληψη, σχέδιο και συνεργασία. Επειδή η επόμενη μεγάλη πυρκαγιά δεν θα περιμένει να σβήσει η επόμενη πολιτική αντιπαράθεση.

(Επιμέλεια infographic: energia.gr)
Επιπτώσεις στα δίκτυα και τις ενεργειακές υποδομές
Οι επιπτώσεις των πυρκαγιών στην ενέργεια είναι πολύ ευρύτερες από τις άμεσες ζημιές σε καλώδια και υποσταθμούς. Για την Ελλάδα, ειδικά μετά τα γεγονότα του καλοκαιριού του 2026, μπορούν να χωριστούν σε άμεσες επιπτώσεις στο ηλεκτρικό σύστημα, επιπτώσεις στην παραγωγή ΑΠΕ, αύξηση του λειτουργικού κόστους και, κυρίως, σε ένα νέο ζήτημα ενεργειακής ανθεκτικότητας.
Ζημιές και διακοπές στο δίκτυο ηλεκτρισμού
Οι πυρκαγιές μπορούν να καταστρέψουν ή να θέσουν εκτός λειτουργίας γραμμές μέσης και υψηλής τάσης, στύλους και αγωγούς, υποσταθμούς, μετασχηματιστές, εξοπλισμό και εγκαταστάσεις ΑΠΕ και τις γραμμές που τις συνδέουν με το δίκτυο.
Ήδη υπάρχουν ελληνικά παραδείγματα όπου πυρκαγιές προκάλεσαν εκτεταμένες διακοπές ηλεκτροδότησης. Το 2025, για παράδειγμα, οι πυρκαγιές στη Χίο προκάλεσαν ζημιές στο δίκτυο και διακοπές ηλεκτροδότησης, με συνεργεία του ΔΕΔΔΗΕ να μετακινούνται από άλλα νησιά για την αποκατάσταση.
Η διεθνής εμπειρία δείχνει επίσης ότι υπάρχει ένας ιδιαίτερα κρίσιμος φαύλος κύκλος: το ηλεκτρικό δίκτυο μπορεί να γίνει αιτία ανάφλεξης, αλλά ταυτόχρονα η πυρκαγιά μπορεί να γίνει αιτία αστοχίας του δικτύου.
Οι πυρκαγιές μπορούν να πλήξουν και την ίδια την παραγωγή ΑΠΕ από φωτοβολταϊκούς σταθμούς, αιολικά πάρκα, υποσταθμούς συλλογής, καλώδια και γραμμές σύνδεσης, καθώς και δρόμους πρόσβασης και υποδομές συντήρησης.
Ακόμη και όταν ένας σταθμός ΑΠΕ δεν καεί, μπορεί να αποσυνδεθεί προσωρινά εάν η γραμμή που τον συνδέει με το σύστημα βρίσκεται σε ζώνη υψηλού κινδύνου ή υποστεί βλάβη.
Το ζήτημα αποκτά μεγαλύτερη σημασία καθώς η Ελλάδα αυξάνει γρήγορα τη διείσδυση των ΑΠΕ και της αποθήκευσης. Σύμφωνα με την έκθεση προόδου της Ελλάδας για το 2026, ο στόχος είναι περίπου 4.300 MW συστημάτων αποθήκευσης έως το 2030, ενώ περίπου 700 MW αναμενόταν να έχουν αναπτυχθεί έως τον Αύγουστο του 2026.
Το ερώτημα -κλειδί μπροστά σε όλο αυτό το σκηνικό του κλιματικού χάους είναι πώς επιτυγχάνεται η ενεργειακή ανθεκτικότητα, τουτέστιν πόσο ανθεκτικό είναι το σύστημα όταν αντιμετωπίζει ακραία καιρικά φαινόμενα; Υπάρχει βούληση για ανάληψη δράσης προς αυτή την κατεύθυνση; Μέλλει να φανεί...