πάρκα, αφετέρου διατηρείται η έντονη μεταβλητότητα στις τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας, με τελικό αποδέκτη τους καταναλωτές.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας επιχειρεί να επιταχύνει την υλοποίηση των πρώτων μεγάλων έργων αποθήκευσης που έχουν επιλεγεί μέσω των δύο διαγωνισμών του Ταμείου Ανάκαμψης, θέτοντας ως κομβικό ορόσημο την 31η Ιουλίου.
Η πρόσφατη τροποποιητική απόφαση του ΥΠΕΝ αφορά έργα συνολικής ισχύος 520 MW και εξειδικεύει τις διαδικασίες που πρέπει να ακολουθήσουν οι επενδυτές προκειμένου να διατηρήσουν το δικαίωμα υλοποίησης των έργων. Προβλέπει, μεταξύ άλλων, την υποβολή συγκεκριμένων δικαιολογητικών, έκθεσης ορκωτού λογιστή όπου απαιτείται, καθώς και των προβλεπόμενων εγγυητικών επιστολών.
Παράλληλα, επιβεβαιώνεται ότι το χρονοδιάγραμμα κατασκευής των έργων δεν μπορεί να υπερβαίνει την 31η Ιουλίου 2026. Έως τότε οι κάτοχοι των σταθμών θα πρέπει είτε να έχουν υποβάλει δήλωση ετοιμότητας είτε αίτημα ενεργοποίησης προς τον αρμόδιο Διαχειριστή, εκτός εάν υπάρξει συνολική μετάθεση των προθεσμιών για τα έργα του Ταμείου Ανάκαμψης.
Η εξέλιξη έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η αγορά πιέζει για πολύ ταχύτερη ανάπτυξη των μονάδων αποθήκευσης, εκτιμώντας ότι χωρίς αυτές το πρόβλημα των περικοπών παραγωγής από ΑΠΕ θα ενταθεί όσο προστίθενται νέα έργα στο σύστημα.

(Επιμέλεια infοgraphic:Energia.gr)
Σήμερα, κατά τις μεσημβρινές ώρες με υψηλή ηλιοφάνεια, η παραγωγή από φωτοβολταϊκά συχνά υπερβαίνει τη ζήτηση, οδηγώντας σε αρνητικές ή εξαιρετικά χαμηλές τιμές στη χονδρεμπορική αγορά και σε αναγκαστικές περικοπές παραγωγής. Αντίθετα, τις βραδινές ώρες, όταν η ηλιακή παραγωγή μηδενίζεται και η ζήτηση παραμένει υψηλή, το σύστημα καλύπτεται από ακριβότερες μονάδες φυσικού αερίου ή από εισαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας, γεγονός που εκτοξεύει τις τιμές.
Η έλλειψη επαρκούς αποθήκευσης δεν επιτρέπει τη μεταφορά της φθηνής μεσημεριανής ενέργειας στις ώρες αιχμής. Έτσι, το ηλεκτρικό σύστημα χάνει μεγάλες ποσότητες χαμηλού κόστους «πράσινης» παραγωγής και αναγκάζεται να χρησιμοποιεί ακριβότερες συμβατικές μονάδες όταν αυξάνεται η ζήτηση. Η συνέπεια είναι μεγαλύτερες διακυμάνσεις στη χονδρεμπορική αγορά, υψηλότερο συνολικό κόστος εξισορρόπησης του συστήματος και τελικά αυξημένες πιέσεις στα τιμολόγια ηλεκτρικού ρεύματος, καθώς οι προμηθευτές ενσωματώνουν το υψηλότερο κόστος προμήθειας στις τιμές που προσφέρουν στους καταναλωτές.
Παρά τις σημαντικές επενδυτικές εξαγγελίες, η Ελλάδα εξακολουθεί να υπολείπεται σημαντικά άλλων ευρωπαϊκών χωρών στις εγκαταστάσεις συστημάτων αποθήκευσης.
Σύμφωνα με στοιχεία της αγοράς, έως την 1η Απριλίου είχαν εγκατασταθεί στην Ελλάδα μόλις 34 MWh αποθηκευτικής δυναμικότητας. Την ίδια στιγμή, η Βουλγαρία έχει ήδη ξεπεράσει τις 2.500 MWh, η Ρουμανία τις 3.500 MWh, ενώ η Ιταλία διαθέτει περισσότερες από 17.000 MWh εγκατεστημένων συστημάτων αποθήκευσης.
Απαντώντας στην κριτική για την καθυστέρηση, ο υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Νίκος Τσάφος έχει υποστηρίξει ότι η κυβέρνηση επέλεξε συνειδητά να μην επιδοτήσει πρόωρα μια τεχνολογία της οποίας το κόστος μειωνόταν με ιδιαίτερα γρήγορους ρυθμούς.
Όπως έχει επισημάνει, το κόστος των συστημάτων μπαταριών έχει μειωθεί περίπου κατά 32% σε σχέση με το 2021, στοιχείο που, σύμφωνα με την κυβερνητική προσέγγιση, δικαιώνει την αναμονή μέχρι να διαμορφωθούν ευνοϊκότερες συνθήκες για τις επενδύσεις.
Παρά τη σημερινή υστέρηση, η ελληνική αγορά θεωρείται πλέον από τις πιο ελκυστικές στην Ευρώπη για επενδύσεις σε μπαταρίες.
Η εξήγηση βρίσκεται στις έντονες διακυμάνσεις της χονδρεμπορικής αγοράς. Οι μεγάλες διαφορές μεταξύ των πολύ χαμηλών μεσημβρινών τιμών και των υψηλών βραδινών τιμών δημιουργούν σημαντικές ευκαιρίες για τα συστήματα αποθήκευσης, τα οποία αγοράζουν φθηνή ενέργεια όταν υπάρχει περίσσευμα παραγωγής και την επαναδιοχετεύουν στο δίκτυο όταν η αξία της αυξάνεται.
Σύμφωνα με πρόσφατες ευρωπαϊκές αναλύσεις, η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις αγορές με τη μεγαλύτερη δυνητική απόδοση ανά εγκατεστημένο μεγαβάτ αποθήκευσης, γεγονός που προσελκύει το ενδιαφέρον τόσο εγχώριων όσο και διεθνών επενδυτικών σχημάτων.
Ωστόσο, στελέχη της αγοράς εκτιμούν ότι οι σημερινές υψηλές αποδόσεις δεν θα διατηρηθούν επ' αόριστον. Όσο περισσότερες μπαταρίες εγκαθίστανται στο σύστημα, τόσο θα περιορίζονται οι διαφορές στις τιμές μεταξύ των ωρών χαμηλής και υψηλής ζήτησης, μειώνοντας σταδιακά τα περιθώρια κερδοφορίας.
Με τις προθεσμίες των πρώτων διαγωνισμών να πλησιάζουν και την υλοποίηση των έργων να εισέρχεται στην πιο κρίσιμη φάση, το επόμενο δωδεκάμηνο αναμένεται να αποτελέσει σημείο καμπής. Η ανάπτυξη λύσεων αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας δεν αποτελεί πλέον απλώς ακόμη μία ενεργειακή επένδυση, αλλά βασική προϋπόθεση ώστε η χώρα να αξιοποιήσει πλήρως τις ανανεώσιμες πηγές, να περιορίσει τις περικοπές παραγωγής και να σταθεροποιήσει τις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας προς όφελος νοικοκυριών και επιχειρήσεων.