της εταιρείας σε ένα περιβάλλον παρατεταμένης ξηρασίας και αυξανόμενων πιέσεων στα αποθέματα νερού. Όπως επισημαίνει, η διεύρυνση της γεωγραφικής αρμοδιότητας της ΕΥΔΑΠ, σε συνδυασμό με την αξιοποίηση ευρωπαϊκών χρηματοδοτήσεων και νέων τεχνολογιών, δημιουργεί τις προϋποθέσεις για μια πιο αποτελεσματική και ανθεκτική διαχείριση.
Στο επίκεντρο βρίσκονται ο στόχος των 200 εκατ. ευρώ ετήσιων επενδύσεων, η επιτάχυνση της αντικατάστασης παλαιών αγωγών, η αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης για τον εντοπισμό πιθανών βλαβών και η μείωση των απωλειών νερού από το 15% σήμερα σε μονοψήφιο ποσοστό. Παράλληλα, ο κ. Στεργίου αναδεικνύει τις μεγάλες δυνατότητες εξοικονόμησης στην άρδευση, όπου συγκεντρώνεται το μεγαλύτερο μέρος της εθνικής κατανάλωσης νερού.
Ας δούμε όμως τί έχει να πει για όλα αυτά στη συνένυευξη που παραχώρησε στο energia.gr:
· Κύριε πρόεδρε, μπορείτε να διαβεβαιώσετε ότι δεν τίθεται ζήτημα ιδιωτικοποίησης του νερού στη χώρα και ότι θα διατηρηθεί ο δημόσιος έλεγχος του τομέα;
Ο έλεγχος του κράτους στη διαχείριση των υδάτινων πόρων αλλά και στη συλλογή και επεξεργασία αστικών λυμάτων είναι πλήρως θωρακισμένος με όλες τις πρόσφατες νομοθετικές πρωτοβουλίες της κυβέρνησης και σε απόλυτη εναρμόνιση με το Σύνταγμα μας. Ακόμα και σε εισηγμένες εταιρείες όπως η ΕΥΔΑΠ και η ΕΥΑΘ, η απόλυτη πλειοψηφία των μετοχών ανήκουν στο ελληνικό δημόσιο που ορίζει και τις διοικήσεις τους. Επιπλέον η θέσπιση της Ρυθμιστικής Αρχής για τα ύδατα προστατεύει τους πολίτες από κάθε μορφή αυθαιρεσίας και διασφαλίζει τη βιωσιμότητα των εταιρειών διαχείρισης ώστε και οι επόμενες γενιές να έχουν ανεμπόδιστη πρόσβαση σε αυτόν τον καθοριστικό για τη ζωή πόρο. Συνεπώς ουσιαστικός κρατικός έλεγχος χωρίς πρόσκαιρες μικροπολιτικές σκοπιμότητες.
· Πόσο καλά λειτουργεί το σύστημα διαχείρισης νερού και τί χρειάζεται να γίνει για να γίνει πιο αποτελεσματικό. Πόσο νερό χάνεται σήμερα από διαρροές και απώλειες.
Στα θέματα διαχείρισης του νερού τόσο του πόσιμου όσο και του αρδευτικού για πολλές δεκαετίες και παρά το γεγονός ότι η κλιματική κρίση είχε δείξει τα «δόντια» της ήδη από τις αρχές του αιώνα, επικράτησε μία αφελής προσέγγιση, στα όρια του λαϊκισμού. Ανείσπρακτοι λογαριασμοί, ανεπαρκής συντήρηση και μηδενικές επενδύσεις σε δίκτυα και νέες τεχνολογίες, οδήγησαν σε μία αχρείαστη υπερκατανάλωση του πόρου που μπορεί να φτάνει ακόμα και το 50%. Η χρήση και η διαχείριση που κάναμε στο νερό, σε εθνικό επίπεδο, είναι αντιστρόφως ανάλογη με την αξία του για την ανθρώπινη ζωή. Για αυτό σήμερα καλούμαστε με πρώτους από όλους τις δύο μεγαλύτερες εταιρείες στη χώρα την ΕΥΔΑΠ και την ΕΥΑΘ να κάνουμε όσα δεν έγιναν τα προηγούμενα χρόνια στο συντομότερο δυνατό χρόνο.
· Ποιες είναι οι περιοχές στις οποίες θα επεκταθεί η ΕΥΔΑΠ και σε τί αποσκοπεί αυτή η κίνηση;
Η κυβέρνηση με την επικύρωση του εθνικού μας κοινοβουλίου αποφάσισε πριν από δύο μήνες να διευρύνει την γεωγραφική αρμοδιότητα της ΕΥΔΑΠ αναθέτοντας της την ευθύνη τόσο για το σύνολο των δήμων εντός της περιφέρειας Αττικής όσο και για τις περιφερειακές ενότητες της Φωκίδας, Βοιωτίας και Εύβοιας. Είναι η πρώτη συντεταγμένη υπερτοπική προσπάθεια για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων από τα ακραία κλιματικά φαινόμενα, αλλά και τις νέου τύπου ανθρωπογενείς απειλές όπως για παράδειγμα τις κυβερνοεπιθέσεις. Απαιτούνται σοβαρές επενδύσεις σε νέες υποδομές, θωράκιση των υφιστάμενων και σφικτή διαχείριση ώστε να μη χαθεί ούτε ένα ευρώ ειδικά στις σημερινές αντίξοες παγκόσμιες συνθήκες. Προϋπόθεση είναι να δημιουργηθεί το κρίσιμο μέγεθος ώστε να βρεθούν οι χρηματοδοτικοί πόροι αλλά και να αξιοποιηθούν οι βέλτιστες πρακτικές όλων των συγχωνευόμενων παρόχων.
· Έχουμε περιθώριο για περαιτέρω εξοικονόμηση υδάτινων πόρων και από πού θεωρείτε ότι μπορεί να προκύψει;
Προφανώς και έχουμε. Όταν θα μπορούσαμε να ικανοποιούμε τις ανάγκες μας, χωρίς έκπτωση στην ποιότητα της ζωής μας, με τις μισές ποσότητες νερού από αυτές που καταναλώνουμε σήμερα, αντιλαμβάνεστε ότι τα περιθώρια βελτίωσης είναι μεγάλα. Ο «μεγάλος ασθενής» είναι το σύστημα με το οποίο αρδεύουμε τη γεωργική μας παραγωγή. Το 85% περίπου της συνολικής κατανάλωσης νερού αφορά τον πρωτογενή τομέα όπου οι απώλειες είναι εξαιρετικά σημαντικές. Κομμάτι του κυβερνητικού σχεδίου για τον περιορισμό τους είναι και η επέκταση της δραστηριότητας τόσο της ΕΥΔΑΠ όσο και της ΕΥΑΘ και στην άρδευση ώστε με ταχύτητα να υιοθετηθούν και στην Ελλάδα μοντέλα άρδευσης που ήδη εφαρμόζονται με θεαματικά αποτελέσματα σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες.
· Έχετε εξασφαλίσει τους αναγκαίους πόρους για τη χρηματοδότηση των επενδύσεων σε νέες υποδομές νερού;
Η ικανότητα ανεύρεσης χρηματοδότησης αποτελεί καταλύτη επιτυχίας στην προσπάθεια να προστατεύσουμε τους υδάτινους πόρους. Εμείς στην ΕΥΔΑΠ από το 2019 και μετά έχουμε ήδη εξαπλασιάσει τις επενδύσεις μας αξιοποιώντας κυρίως ευρωπαϊκούς δημόσιους πόρους σε συνδυασμό με ίδιους. Επιπλέον και προκειμένου να φτάσουμε στον στόχο των 200 εκατομμυρίων ευρώ ετήσιων επενδύσεων έχουμε πιστωτική γραμμή από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων με προνομιακούς όρους. Μπορούμε λοιπόν να ανταποκριθούμε στην πρόκληση των επόμενων ετών.
· Με τί ρυθμό προχωρά ο εκσυγχρονισμός του δικτύου που είναι αναγκαίος ώστε να περιορίζονται οι απώλειες και για να μην έχουμε κατασπατάληση νερού;
Με αφετηρία τα τρία τελευταία χρόνια της παρατεταμένης ξηρασίας αποφασίσαμε να τριπλασιάσουμε το ρυθμό αντικατάστασης των αγωγών ώστε να περιορίσουμε τις διαρροές που οφείλονται στη γήρανση του δικτύου. Με τη συμβολή μάλιστα του Πολυτεχνείου και την αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης προτεραιοποιούμε εκείνους τους αγωγούς που έχουν αυξημένη πιθανότητα να παρουσιάσουν σπασίματα στο άμεσο μέλλον. Παρά το γεγονός ότι οι απώλειες νερού στην Αττική είναι χαμηλότερες από το μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης φιλοδοξούμε από το 15% που είναι σήμερα να πέσουν σε μονοψήφιο νούμερο. Εάν αναλογιστούμε ότι οι ετήσιες ανάγκες της Αττικής για πόσιμο νερό είναι περίπου 400 εκατομμύρια κυβικά γίνεται αντιληπτό το όφελος μία τέτοιας προοπτικής. Παράλληλα προχωράμε στην σταδιακή αντικατάσταση των υφιστάμενων υδρομέτρων με ψηφιακά ώστε να αναβαθμίσουμε την υπηρεσία προς τους καταναλωτές αλλά και να περιορίσουμε τις απώλειες νερού εντός των κατοικιών και των επιχειρήσεων.