Πόσο Ψηλά Μπορεί να Φτάσουν οι Τιμές του Φυσικού Αερίου;

Πόσο Ψηλά Μπορεί να Φτάσουν οι Τιμές του Φυσικού Αερίου;
του Μάικλ Στόππαρντ
Τετ, 23 Σεπτεμβρίου 2026 - 18:13

Το κλίμα στην αγορά έχει μετατοπιστεί προς την ανησυχία για παρατεταμένες διακοπές εφοδιασμού, καθώς συνεχίζονται τα προβλήματα στα Στενά του Ορμούζ ενόψει του χειμώνα

Στις αρχές Σεπτεμβρίου σημειώθηκε απότομη άνοδος των διεθνών τιμών του φυσικού αερίου. Ενώ η προσοχή στρέφεται στο γεγονός ότι το αργό πετρέλαιο ξεπέρασε το συμβολικό όριο των 100 δολαρίων ανά βαρέλι, οι τιμές του φυσικού αερίου αυξάνονται με ταχύτερο ρυθμό και διαμορφώνονται σε επίπεδα αντίστοιχα με την τιμή πετρελαίου των 150 δολαρίων ανά βαρέλι.

Η άνοδος των τιμών του φυσικού αερίου δεν θα έπρεπε να προκαλεί έκπληξη. Οι αναλυτές εξέφραζαν επί μήνες την ανησυχία τους για τα χαμηλά αποθέματα φυσικού αερίου στην Ευρώπη. Τα αποθέματα αυτά πρέπει να αυξηθούν ώστε η Ευρώπη να είναι προετοιμασμένη για τη χειμερινή περίοδο θέρμανσης — και για να διασφαλίσει τον εφοδιασμό της, η Ευρώπη καλείται να ανταγωνιστεί άμεσα τους αγοραστές από την Ασία.

Ωστόσο, οι προειδοποιήσεις αγνοήθηκαν. Οι τιμές μελλοντικής παράδοσης (forward prices) για το φυσικό αέριο αυτόν τον χειμώνα παρέμειναν σταθερές, χωρίς ουσιαστική διαφορά από τις τιμές του καλοκαιριού. Συνεπώς, δεν υπήρχε κίνητρο για τους traders να αγοράσουν φυσικό αέριο και να επωμιστούν το κόστος αποθήκευσης για μήνες, εν αναμονή του χειμώνα. Οι κυβερνήσεις επιδίωκαν να διατηρήσουν κλίμα ηρεμίας.

Τι άλλαξε, λοιπόν; Άρχισε να απασχολεί έντονα την επικαιρότητα το ότι πλησιάζει η χειμερινή περίοδος. Αλλά, ίσως το σημαντικότερο είναι ότι εμπεδώνεται η συνειδητοποίηση πως δεν υπάρχει προφανής λύση για τη διακίνηση LNG μέσω των Στενών του Ορμούζ και ότι ο αποκλεισμός ενδέχεται να παραταθεί επ' αόριστον. Επιπλέον, οι προοπτικές για το LNG φαντάζουν πιο δυσοίωνες σε σχέση με εκείνες του πετρελαίου. Η αντίληψη της αγοράς έχει μετατοπιστεί από την προσδοκία επιστροφής στην κανονικότητα στην ανησυχία για παρατεταμένη διακοπή της ροής.

Από το σύνολο των εμπορευμάτων που επηρεάζονται από τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, το LNG συγκαταλέγεται σε εκείνα που έχουν πληγεί περισσότερο. Μόλις και μετά βίας διέρχεται λιγότερο από το 10% της κυκλοφορίας που καταγραφόταν πριν από τον πόλεμο. Το τεράστιο μέγεθος των πλοίων μεταφοράς LNG, η αξία των φορτίων τους και οι συνέπειες ενός ενδεχόμενου πλήγματος συνιστούν κινδύνους υπερβολικά υψηλούς.

Συγκρίνετε την κατάσταση αυτή με το πετρέλαιο. Η κυβέρνηση των ΗΠΑ επέδειξε αποφασιστικότητα, καθ' όλη τη διάρκεια του Αυγούστου, να επαναφέρει το πετρέλαιο στην αγορά. Αν και ο ακριβής όγκος των ροών αργού πετρελαίου από τη Μέση Ανατολή παραμένει ασαφής, οι ροές έχουν αυξηθεί σημαντικά, προφανώς χάρη στις επιχειρήσεις αποναρκοθέτησης και τη συνοδεία από αμερικανικά πλοία. Είναι προς το συμφέρον της κυβέρνησης Τραμπ να απελευθερώσει αυτές τις ποσότητες πετρελαίου, καθώς επιχειρεί να συγκρατήσει τις τιμές της βενζίνης ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου. Η τρέχουσα ανταλλαγή πυρών μεταξύ των εμπολέμων αποτελεί μια αναμέτρηση Ιράν και ΗΠΑ για τον έλεγχο των ροών πετρελαίου. Το LNG, ουσιαστικά, παραμένει στο περιθώριο αυτής της σύγκρουσης.

Σε αντίθεση με το πετρέλαιο, η εισαγωγή LNG από τη Μέση Ανατολή στην αγορά δεν αποτελεί προτεραιότητα για τις ΗΠΑ, καθώς το προϊόν αυτό θα ανταγωνιζόταν άμεσα τις δικές τους εξαγωγές. Μάλιστα, η απουσία LNG από τη Μέση Ανατολή αυτό το καλοκαίρι ενδέχεται να απέτρεψε μια κατάρρευση των τιμών, τη στιγμή που οι αμερικανικές εξαγωγές LNG φτάνουν σε ολοένα υψηλότερα επίπεδα και αναζητούν αγορές διάθεσης. Και εδώ έγκειται το κρίσιμο σημείο: είναι απίθανο οι Αμερικανοί καταναλωτές να επηρεαστούν από τις υψηλές διεθνείς τιμές του φυσικού αερίου. Οι τιμές του φυσικού αερίου στις ΗΠΑ παραμένουν κάτω από τα 4 δολάρια ανά εκατομμύριο βρετανικές θερμικές μονάδες (MMBtu) — ποσό που αντιστοιχεί σε λιγότερο από το ένα πέμπτο της διεθνούς τιμής του LNG. Συνοπτικά, οι ΗΠΑ είναι εκτεθειμένες σε ενδεχόμενες διαταραχές της αγοράς πετρελαίου, αλλά όχι σε αντίστοιχες διαταραχές για το LNG.

Επομένως, εάν το LNG παραμείνει εκτός αγοράς, πόσο μπορεί να αυξηθούν οι τιμές; Οι τρέχουσες τιμές κυμαίνονται γύρω στα 25 δολάρια ανά MMBtu, ενώ υπάρχουν αναφορές για συμβόλαια δικαιωμάτων προαίρεσης (options) αγοράς LNG σε τιμές άνω των 30 δολαρίων ανά MMBtu. Πρόκειται για επίπεδα τιμών υψηλά και επώδυνα, που υποδηλώνουν ότι τα νοικοκυριά και οι βιομηχανίες θα επιβαρυνθούν με αυξημένους λογαριασμούς. Ωστόσο, απέχουν πολύ από τα επίπεδα των 50 έως 75 δολαρίων ανά MMBtu που καταγράφηκαν κατά την κρίση του 2022. Εκείνα τα επίπεδα τιμών —και η συνακόλουθη προστασία των καταναλωτών μέσω επιδοτήσεων— ευθύνονται εν μέρει για τις σημερινές προκλήσεις που αφορούν το δημόσιο χρέος και τις πιέσεις στα κρατικά ομόλογα.

Η επικρατούσα άποψη στον κλάδο είναι ότι δεν θα επανέλθουμε στα δυσθεώρητα επίπεδα τιμών του 2022. Τον φετινό χειμώνα αναμένεται μια σκληρή αναμέτρηση μεταξύ Ευρώπης και Ασίας για την εξασφάλιση προμηθειών, με την ένταση του ανταγωνισμού να εξαρτάται εν μέρει από τις καιρικές συνθήκες. Ο ψυχρός καιρός —αλλά και η άπνοια, που περιορίζει την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από αιολικά πάρκα— θα αύξαναν τη ζήτηση για φυσικό αέριο. Ωστόσο, δεν θα επαναληφθεί η αγωνιώδης προσπάθεια των Ευρωπαίων το καλοκαίρι του 2022 να γεμίσουν τις αποθήκες τους με κάθε κόστος, μετά τη διακοπή της ροής ρωσικού αερίου μέσω αγωγών.

Οι ασιατικές αγορές δεν επιδεικνύουν ιδιαίτερη διάθεση και πιθανότατα δεν θα προχωρήσουν σε επιθετικές προσφορές τιμών άνω των 25 δολαρίων ανά MMBtu. Οι πιο εύπορες οικονομίες, όπως της Ιαπωνίας και της Κορέας, έχουν λάβει ουσιαστικά μέτρα για τη διαχείριση της κατανάλωσής τους. Η Κίνα διαθέτει πολλαπλές εναλλακτικές πηγές εφοδιασμού με φυσικό αέριο. Οι λιγότερο εύπορες αναδυόμενες οικονομίες στερούνται της οικονομικής ισχύος για να ανταγωνιστούν την Ευρώπη στην αγορά προμηθειών.

Επιπλέον, υπάρχουν και παράγοντες που λειτουργούν εξισορροπητικά. Το σημαντικότερο είναι ότι η σημαντική αύξηση των εναλλακτικών προμηθειών LNG από τη Βόρεια Αμερική —τόσο από τον Καναδά όσο και από τις ΗΠΑ— καθώς και η ανάπτυξη της αιολικής και ηλιακής ενέργειας, συμβάλλουν στην άμβλυνση της κατάστασης.

Η αγορά φυσικού αερίου έχει επιδείξει αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα τους τελευταίους έξι μήνες. Η μεγαλύτερη δοκιμασία, ωστόσο, ίσως να βρίσκεται ακόμη μπροστά μας. Τα περιθώρια ασφαλείας στο σύστημα είναι εξαιρετικά περιορισμένα. Παρ' όλα αυτά, με προσεκτικό σχεδιασμό, είναι δυνατόν να αποφευχθεί μια επανάληψη των απότομων αυξήσεων τιμών που σημειώθηκαν το 2022.

* Ο Μάικλ Στόππαρντ είναι επικεφαλής της Stoppard Energy

(από τους Financial Times)

Ακολουθήστε το energia.gr στο Google News!Παρακολουθήστε τις εξελίξεις με την υπογραφη εγκυρότητας του energia.gr
Απόρρητο