Κίνδυνος Καθήλωσης Πτήσεων Λόγω Έλλειψης Αεροπορικών Καυσίμων - Πιο Ασφαλής η Ελλάδα

Κίνδυνος Καθήλωσης Πτήσεων Λόγω Έλλειψης Αεροπορικών Καυσίμων - Πιο Ασφαλής η Ελλάδα
Του Αδάμ Αδαμόπουλου
Δευ, 20 Απριλίου 2026 - 08:00

Από την ρευστή κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ εξαρτάται πλέον, εκτός από την επανάληψη των ροών της ενέργειας από αυτό το στρατηγικό θαλάσσιο πέρασμα, η ίδια η ομαλότητα των αερομεταφορών καθώς ο κλάδος αντιμετωπίζει τον υπαρκτό κίνδυνο 

από την παράταση της κρίσης στα υγρά καύσιμα. Οι εκτιμήσεις για επάρκεια καυσίμων λίγων μόλις εβδομάδων δεν αφήνουν περιθώρια εφησυχασμού. Η προειδοποίηση του επικεφαλής του Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας, Φατίχ Μπιρόλ ότι τα αποθέματα επαρκούν το πολύ για έξι εβδομάδες, αποτελεί περισσότερο προειδοποίηση, παρά πρόβλεψη.

Η κρίση, άλλωστε, δεν αφορά απλώς στις τιμές. Το γεγονός ότι περίπου το 20% του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου διέρχεται από τα Στενά του Ορμούζ έχει άμεσες επιπτώσεις στην εφοδιαστική αλυσίδα της ενέργειας. Σε αυτό το πλαίσιο, οι πρώτες αναταράξεις στις αερομεταφορές δεν προκαλούν έκπληξη ακόμη και αν οι ακυρώσεις πτήσεων και οι περικοπές δρομολογίων δεν αποδίδονται, επίσημα, σε έλλειψη καυσίμων, αλλά στο αυξημένο κόστος τους.

Ενδεικτικά, η KLM προχώρησε σε ακυρώσεις δεκάδων ευρωπαϊκών πτήσεων, ενώ ο όμιλος Lufthansa μειώνει τη χωρητικότητα και καθηλώνει αεροσκάφη του, σε μια προσπάθεια να συγκρατήσει τις λειτουργικές δαπάνες που επιβαρύνονται από τα καύσιμα, καθώς αυτά αντιστοιχούν  σχεδόν στο 25% του συνολικού κόστους.

Οι τιμές των αεροπορικών καυσίμων, που έχουν ήδη υπερδιπλασιαστεί, πιέζουν τα επιχειρηματικά μοντέλα των αεροπορικών εταιρειών και μετακυλίονται αναπόφευκτα στους επιβάτες. Το ερώτημα, ωστόσο, δεν είναι μόνο πόσο θα ακριβύνουν τα εισιτήρια, αλλά με ποια συχνότητα θα εκτελούνται πτήσεις.

Στην Ευρώπη, η Κομισιόν επιχειρεί να αμβλύνει τις ανησυχίες, με τον Επίτροπο Μεταφορών, Απόστολο Τζιτζικώστα, να διαβεβαιώνει ότι δεν τίθεται ζήτημα έλλειψης αεροπορικών καυσίμων προς το παρόν. Ωστόσο, η Airports Council International Europe προειδοποιεί για πιθανή συστημική έλλειψη εντός των αμέσως προσεχών εβδομάδων, γεγονός που αναδεικνύει την απουσία μιας ενιαίας εικόνας για τα αποθέματα καυσίμων στην Ε.Ε.

Πρόκειται για μια αντίφαση που αναδεικνύει τον προβληματικό τρόπο με τον οποίο αντιδρά στα εξωτερικά ερεθίσματα η Ε.Ε. (δείτε τί έγραφε το energia.gr: εδώ)

Ενώ η σημασία των αερομεταφορών είναι τεράστια, αφού συμβάλει με εκατοντάδες δισεκατομμύρια ευρώ στο ευρωπαϊκό ΑΕΠ και με εκατομμύρια θέσεις εργασίας, εν τούτοις, η προετοιμασία ενόψει μιας σοβαρής διαταραχής σε επίπεδο ενεργειακών αποθεμάτων παραμένει αποσπασματική.

Οι προτάσεις για κοινές προμήθειες καυσίμων ή για συντονισμένη αξιοποίηση αποθεμάτων παραπέμπουν  περισσότερο σε μια γενικόλογη κατεύθυνση παρά σε ώριμη πολιτική.

Στην Ελλάδα, η εικόνα εμφανίζεται προς το παρόν ελεγχόμενη, αφού, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία από την διεύθυνση του Διεθνούς Αερολιμένα Αθηνών, η χώρα διαθέτει επαρκή αποθέματα και παραγωγική βάση που λειτουργούν ως δίχτυ ασφαλείας. Ωστόσο,  μια πανευρωπαϊκή κρίση είναι προφανές ότι δεν θα αφήσει ανεπηρέαστη την Ελλάδα.

Εν τω μεταξύ, η επιτάχυνση του τερματισμού λειτουργίας πολλών διυλιστηρίων, την τελευταία δεκαετία, και η αυξανόμενη εξάρτηση από τις εισαγωγές κηροζίνης από την Μέση Ανατολή, φέρνουν ξανά στο προσκήνιο τα διαρθρωτικά προβλήματα στην ενεργειακή τροφοδοσία της Ευρώπης.

Για χρόνια, οι Ευρωπαίοι ταξιδιώτες είχαν συνηθίσει να αντιμετωπίζουν αιφνιδιαστικές απεργίες του προσωπικού εδάφους και των πληρωμάτων καμπίνας, εν μέσω θερινής αιχμής. Φέτος, όμως, αυτά τα προβλήματα ενδέχεται να μοιάζουν παιχνιδάκι μπροστά σε μια επερχόμενη κρίση αεροπορικών καυσίμων, που απειλεί να καθηλώσει τα αεροπλάνα στο έδαφος και να εκτοξεύσει τις τιμές στα εισιτήρια.

Ο πόλεμος στο Ιράν έχει περιορίσει δραστικά τις ευρωπαϊκές εισαγωγές αεροπορικών καυσίμων, σε μια συγκυρία όπου η εγχώρια παραγωγή υποχωρεί εδώ και σχεδόν δύο δεκαετίες.

Δεκάδες διυλιστήρια είτε έκλεισαν οριστικά είτε μετατράπηκαν σε μονάδες βιοκαυσίμων. Ο πόλεμος στον Κόλπο, σε συνδυασμό με το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, έχει εκτοξεύσει τις τιμές πάνω από τα 200 δολάρια ανά βαρέλι. Τα τελευταία φορτία από τη Μέση Ανατολή, τουλάχιστον όσα πρόλαβαν να διασχίσουν το θαλάσσιο πέρασμα πριν ξεκινήσουν οι εχθροπραξίες, έχουν ήδη φθάσει στους προορισμούς τους στην Ευρώπη. Πλέον, η μοναδική εναλλακτική λύση απέμειναν οι Ηνωμένες Πολιτείες.

Ωστόσο, οι αμερικανικές ποσότητες δεν επαρκούν για να καλύψουν το κενό. Η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με έναν ολοένα και αυξανόμενο ανταγωνισμό από την Ασία, όπου η κρίση εκδηλώθηκε νωρίτερα. η κατάρρευση των προμηθειών αργού από τηΝ Μέση Ανατολή μείωσε τη λειτουργία των διυλιστηρίων και επέφερε περιορισμούς εξαγωγών για να διασφαλιστεί η εγχώρια επάρκεια. Το αποτέλεσμα είναι μια παγκόσμια κρίση στην αγορά αεροπορικών καυσίμων.

Η εικόνα στην Ευρώπη επιβαρύνεται από μια μακροχρόνια αποεπένδυση στη διύλιση. Το 2009 λειτουργούσαν σχεδόν 100 διυλιστήρια. Έκτοτε, περισσότερα από το ένα τέταρτο είτε έκλεισαν είτε μετασχηματίστηκαν, μειώνοντας σημαντικά τη δυναμικότητα. Η πτώση της ζήτησης καυσίμων και οι πολιτικές μείωσης εκπομπών ενίσχυσαν αυτή την τάση, αλλά παράλληλα αύξησαν την εξάρτηση από εισαγωγές.

Έτσι, το πλήγμα από την Μέση Ανατολή αιφνιδίασε για δεύτερη φορά μέσα σε τέσσερα χρόνια την Ευρώπη, μετά την κατάρρευση των ροών ρωσικού φυσικού αερίου, το 2022.

Σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας, περίπου το ένα τρίτο της κατανάλωσης αεροπορικών καυσίμων στην Ευρώπη καλύπτεται από εισαγωγές, εκ των οποίων το 75% προέρχεται από την Μέση Ανατολή.

Ιδιαίτερα εκτεθειμένη εμφανίζεται η βορειοδυτική Ευρώπη, όπου οι εισαγωγές έχουν ήδη μειωθεί  αισθητά τον μήνα που διανύουμε. Αυτή η πτώση αναμένεται να επιταχυνθεί, καθώς ολοένα και περισσότερα φορτία από τις ΗΠΑ κατευθύνονται προς προορισμούς στην Ασία.

Οι ΗΠΑ που αναδεικνύονται σε βασικό προμηθευτή του καυσίμου δεν αποτελούν εχέγγυο ασφαλείας για την Ε.Ε. καθώς οι εξαγωγές αμερικανικής κηροζίνης στρέφονται κυρίως προς τα χώρες του Ειρηνικού, αγγίζοντας υψηλά επταετίας και ξεπερνώντας το 30% του συνόλου.

Το αποτέλεσμα είναι μια ευρωπαϊκή αγορά εκτεθειμένη σε έντονες αναταράξεις.

Ακολουθήστε το energia.gr στο Google News!Παρακολουθήστε τις εξελίξεις με την υπογραφη εγκυρότητας του energia.gr
Απόρρητο