Η Eνεργειακή Aσφάλεια Aλλάζει τον Xάρτη των Επενδύσεων - Έντονο Ενδιαφέρον για την Ελλάδα

Η Eνεργειακή Aσφάλεια Aλλάζει τον Xάρτη των Επενδύσεων - Έντονο Ενδιαφέρον για την Ελλάδα
Του Αδάμ Αδαμόπουλου
Παρ, 20 Νοεμβρίου 2026 - 07:45

Η ενεργειακή ασφάλεια δεν αποτελεί πλέον αποκλειστικά αντικείμενο κυβερνητικού σχεδιασμού, γεωπολιτικών συσχετισμών και ενεργειακής πολιτικής. Μετατρέπεται σταδιακά σε έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες που καθορίζουν την κατανομή των διεθνών επενδυτικών κεφαλαίων. Πρόκειται για μια ουσιαστική μεταβολή που επηρεάζει άμεσα τις στρατηγικές των τραπεζών, των θεσμικών επενδυτών, των ενεργειακών ομίλων και των κρατών που επιδιώκουν να ενισχύσουν την ανθεκτικότητα των οικονομιών τους απέναντι στις διεθνείς διαταραχές. Οι δύο μεγάλες ενεργειακές κρίσεις της δεκαετίας, εκείνη του

2022 με την ρωσική εισβολή στην Ουκρανία και αυτή του έτους που διανύουμε, με επίκεντρο τον Κόλπο, αναδεικνύουν με τον πλέον εμφατικό τρόπο ότι η εξάρτηση από εισαγόμενα καύσιμα διακυβεύει την εθνική και την ευρωπαϊκή ασφάλεια εφοδιασμού.

Η ιστορική εμπειρία από τις πετρελαϊκές κρίσεις της δεκαετίας του 1970 δείχνει ότι οι παρατεταμένες διαταραχές στην προσφορά ενέργειας μπορούν να επιταχύνουν βαθιές διαρθρωτικές αλλαγές. Το ίδιο ενδεχόμενο εξετάζει και η Rystad Energy στην ανάλυσή της Global Energy Scenarios 2026.

Το κρίσιμο ερώτημα, επομένως, δεν είναι μόνο ποια ενεργειακή τεχνολογία θα επικρατήσει τα επόμενα χρόνια, αλλά κυρίως πού θα κατευθυνθούν τα κεφάλαια, ποιες υποδομές θα αποκτήσουν στρατηγική αξία και ποιες χώρες θα καταφέρουν να μετατρέψουν τη γεωγραφική τους θέση και τις ενεργειακές τους δυνατότητες σε συγκριτικό επενδυτικό πλεονέκτημα.

Η Ελλάδα αποτελεί χαρακτηριστική περίπτωση αυτής της μεταβολής. Από το 2019 και εντεύθεν, η εγχώρια ενεργειακή αγορά προσελκύει το διεθνές επενδυτικό ενδιαφέρον που δεν εστιάζει αποκλειστικά στην απόκτηση συμμετοχών σε μεμονωμένα έργα ΑΠΕ, αλλά εκτείνεται στα δίκτυα ηλεκτρισμού και φυσικού αερίου, στις υποδομές LNG, στην αποθήκευση, στις ηλεκτρικές διασυνδέσεις και στην ανάπτυξη χαρτοφυλακίων παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας.

Αυτή η εξέλιξη συνδέεται με τη ραγδαία μεταβολή του ελληνικού ενεργειακού μοντέλου, την απελευθέρωση και την αναδιάρθρωση επιμέρους αγορών, τις ιδιωτικοποιήσεις, την αξιοποίηση ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών πόρων και τη γεωπολιτική αναβάθμιση της χώρας ως πύλης ενεργειακής τροφοδοσίας της ΝΑ Ευρώπης.

Οι ξένες επενδύσεις που άλλαξαν τον ενεργειακό χάρτη

1. Macquarie – Η είσοδος στα δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας

Τον Οκτώβριο του 2021, η αυστραλιανή Macquarie Asset Management συμφώνησε να αποκτήσει το 49% του ΔΕΔΔΗΕ από τη ΔΕΗ. Η προσφορά αποτίμησε το 49% της εταιρείας σε επιχειρηματική αξία 2,116 δισ. ευρώ, συμπεριλαμβανομένου του αναλογούντος καθαρού δανεισμού. Η συναλλαγή αποτέλεσε μία από τις σημαντικότερες ενεργειακές ιδιωτικοποιήσεις στην Ελλάδα και έφερε έναν από τους μεγαλύτερους διεθνείς διαχειριστές υποδομών στον τομέα της διανομής ηλεκτρικής ενέργειας.

Η σημασία της δεν περιορίζεται στο τίμημα. Η συμμετοχή ενός διεθνούς επενδυτή με μακροπρόθεσμο ορίζοντα συνδέθηκε με ένα εκτεταμένο πρόγραμμα εκσυγχρονισμού, ψηφιοποίησης και ανάπτυξης του δικτύου, το οποίο είναι απαραίτητο για την ενσωμάτωση περισσότερων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και την ηλεκτροποίηση της οικονομίας.

2. Italgas – Η εξαγορά της ΔΕΠΑ Υποδομών

Τον Σεπτέμβριο του 2022 ολοκληρώθηκε η εξαγορά του 100% της ΔΕΠΑ Υποδομών από τον ιταλικό όμιλο Italgas, έναντι τιμήματος 733 εκατ. ευρώ. Η συναλλαγή περιλάμβανε τα δίκτυα διανομής φυσικού αερίου στην Αττική, τη Θεσσαλονίκη, τη Θεσσαλία και την υπόλοιπη Ελλάδα.

Η Italgas ανακοίνωσε στρατηγικό επενδυτικό σχεδιασμό ύψους 1,8 δισ. ευρώ για την ανάπτυξη των υποδομών, τον ψηφιακό μετασχηματισμό και την αναβάθμιση των δικτύων.

3. Masdar – Η μεγάλη επένδυση στην ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή

Η εξαγορά της ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή από την κρατική επενδυτική εταιρεία των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων Masdar αποτελεί ίσως το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα της νέας διεθνούς επενδυτικής δυναμικής στον ελληνικό τομέα των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.

Η Masdar απέκτησε αρχικά το 70% της εταιρείας, σε συναλλαγή που αποτίμησε την ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή σε επιχειρηματική αξία περίπου 3,2 δισ. ευρώ, και ολοκλήρωσε την εξαγορά του συνόλου των μετοχών τον Απρίλιο του 2025. Η συναλλαγή είχε ιδιαίτερη σημασία, καθώς αφορούσε έναν από τους μεγαλύτερους ελληνικούς ομίλους αιολικής ενέργειας, με εγκατεστημένη παραγωγική βάση και σημαντικό χαρτοφυλάκιο έργων.

4. RWE – ΔΕΗ: Η γερμανική επένδυση στη Δυτική Μακεδονία

Η συνεργασία της γερμανικής RWE με τη ΔΕΗ αποτελεί ένα ακόμη παράδειγμα διεθνούς σύμπραξης στον τομέα των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Μέσω της κοινής εταιρείας Meton Energy, στην οποία η RWE συμμετέχει με 51% και η ΔΕΗ με 49%, αναπτύχθηκαν φωτοβολταϊκά πάρκα στη Δυτική Μακεδονία, στην περιοχή των πρώην λιγνιτωρυχείων.

Τον Ιούνιο του 2026 ολοκληρώθηκε η θέση σε λειτουργία εννέα φωτοβολταϊκών πάρκων συνολικής ισχύος 930 MWp, ενώ επιπλέον έργα 567 MWp βρίσκονταν υπό κατασκευή, με προγραμματισμό ολοκλήρωσης το 2027. Πρόκειται για μια επένδυση που συνδέει άμεσα την απολιγνιτοποίηση με τη δημιουργία νέας παραγωγικής δραστηριότητας στις περιοχές ενεργειακής μετάβασης.

Στο σημείο αυτό πρέπει να σημειώσουμε ότι η είσοδος ξένων επενδυτών δεν περιορίζεται στις συναλλαγές που προαναφέρθηκαν. Το 2025, η EDPR ολοκλήρωσε την πώληση χαρτοφυλακίου τεσσάρων αιολικών πάρκων συνολικής ισχύος 150 MW στην Principia, την κοινοπραξία της Enel με τη Macquarie Asset Management. Παράλληλα, καταγράφηκαν και άλλες εξαγορές και αναδιαρθρώσεις χαρτοφυλακίων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.

Η κινητικότητα αυτή αποτυπώνεται και στα μεγέθη της αγοράς. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζονται στην ανάλυση της PwC και της ΕΛΕΤΑΕΝ, η συνολική αξία των συναλλαγών στους τομείς της ενέργειας και των ΑΠΕ στην Ελλάδα έφθασε το 2024 περίπου τα 3,56 δισ. ευρώ, από 2,59 δισ. ευρώ το 2023, ενώ μόνο οι συναλλαγές σε ΑΠΕ ανήλθαν σε 3,265 δισ. ευρώ.

Η σημασία των παραπάνω συναλλαγών γίνεται ακόμη μεγαλύτερη αν συνδυαστούν με τις επενδύσεις στις υποδομές και τις διασυνδέσεις φυσικού αερίου.

Η λειτουργία του TAP από το 2020, η ολοκλήρωση του ελληνοβουλγαρικού αγωγού IGB το 2022 και η έναρξη εμπορικής λειτουργίας του FSRU Αλεξανδρούπολης τον Οκτώβριο του 2024 ενίσχυσαν τη θέση της Ελλάδας ως ενεργειακής πύλης για τη Νοτιοανατολική και Κεντρική Ευρώπη.

Ιδιαίτερη σημασία έχει επίσης η κινητοποίηση διεθνών κεφαλαίων γύρω από νέες υποδομές LNG, αλλά και η προοπτική ανάπτυξης ηλεκτρικών διασυνδέσεων με την Κύπρο και άλλες χώρες της Ανατολικής Μεσογείου. Οι συγκεκριμένες επενδύσεις δεν εξυπηρετούν μόνο τις ανάγκες της εγχώριας αγοράς. Ενισχύουν τη δυνατότητα της χώρας να λειτουργεί ως κόμβος μεταφοράς και εμπορίας ενέργειας, αποκτώντας πρόσθετη γεωοικονομική αξία.

Εν τούτοις, το διεθνές επενδυτικό ενδιαφέρον για τη χώρα μας θα κριθεί σε μεγάλο βαθμό από το κατά πόσο θα αντιμετωπιστούν οι ελλείψεις στο δίκτυο, θα επιταχυνθούν οι επενδύσεις στην αποθήκευση πράσινης ενέργειας και θα δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για την αποτελεσματικότερη αξιοποίηση της αυξανόμενης παραγωγής από ΑΠΕ.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επισημαίνει ότι η ενίσχυση της αποθήκευσης και των δικτύων αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη βελτίωση της ευελιξίας του ελληνικού ενεργειακού συστήματος. Παράλληλα, οι ευρωπαϊκοί πόροι του Ταμείου Ανάκαμψης έχουν ήδη συμβάλει στην ανάπτυξη νέας δυναμικότητας ΑΠΕ και στην ενίσχυση του δικτύου μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας.

Ωστόσο, η αυξημένη επενδυτική δραστηριότητα δεν σημαίνει ότι απουσιάζουν οι κίνδυνοι. Η εμπειρία του 2025 έδειξε ότι η αγορά των ΑΠΕ εισέρχεται σε μια πιο απαιτητική φάση. Οι περικοπές παραγωγής, οι μηδενικές ή αρνητικές τιμές ηλεκτρικής ενέργειας και οι πιέσεις στις αποδόσεις ορισμένων έργων οδηγούν ακόμη και μεγάλους ξένους επενδυτές σε αναθεώρηση της στρατηγικής τους. Χαρακτηριστική είναι η αποχώρηση της γερμανικής ABO Energy από την ελληνική αγορά μέσω της πώλησης της θυγατρικής της στην HELLENiQ ENERGY.

Όσον αφορά στα τεκταινόμενα σε παγκόσμιο επίπεδο, η Rystad Energy εξετάζει τρία διαφορετικά σενάρια για την εξέλιξη της ενεργειακής αγοράς έως το 2050.

Climate First: Προτεραιότητα στην ταχύτερη απανθρακοποίηση, με μεγαλύτερες αρχικές κεφαλαιακές ανάγκες, αλλά χαμηλότερες εκπομπές και μικρότερη εξάρτηση από εισαγόμενη ενέργεια.

Fossil First: Διατήρηση μεγαλύτερου ρόλου των ορυκτών καυσίμων, με χαμηλότερες αρχικές επενδύσεις, αλλά αυξημένη έκθεση στις διεθνείς αγορές καυσίμων.

Pragmatism: Σταδιακή ενεργειακή μετάβαση, με συνδυασμό ανανεώσιμων πηγών, συμβατικής παραγωγής, δικτύων και αποθήκευσης, επιδιώκοντας ισορροπία μεταξύ κόστους και ενεργειακής ασφάλειας.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Rystad Energy, οι παγκόσμιες ετήσιες επενδύσεις στον ενεργειακό τομέα θα κυμανθούν κατά μέσο όρο μεταξύ 2,3 και 3,8 τρισ. δολαρίων έως το 2050. Στο σενάριο Pragmatism, η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από φωτοβολταϊκά αυξάνεται κατά 9,1% ετησίως, από αιολικά κατά 7,5%, ενώ η εγκατεστημένη δυναμικότητα αποθήκευσης σε μπαταρίες κατά 13%.

 

Ακολουθήστε το energia.gr στο Google News!Παρακολουθήστε τις εξελίξεις με την υπογραφη εγκυρότητας του energia.gr
Απόρρητο