Τέτοιες δηλώσεις μπορεί να αφορούν:
- Περιβαλλοντικά θέματα (E): Εστιάζουν στη μείωση των εκπομπών, στις επενδύσεις σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, και στην προώθηση της κυκλικής οικονομίας.
- Κοινωνικά θέματα (S): Αναφέρονται στα ανθρώπινα δικαιώματα, στην διαφορετικότητα, στις ίσες ευκαιρίες, στην ασφάλεια των εργαζομένων και στη συμβολή στις τοπικές κοινωνίες.
- Θέματα Διακυβέρνησης (G): Εστιάζουν στη διαφάνεια, στην εταιρική δεοντολογία, στη σύνθεση του Διοικητικού Συμβουλίου και στις τις πολιτικές κατά της διαφθοράς.
Οι IROs δεν αποτελούν απλώς τυπικά σημεία συμμόρφωσης, αλλά αντανακλούν τον τρόπο με τον οποίο οι επιχειρήσεις αντιλαμβάνονται τον ρόλο τους στο πεδίο δράσης τους, διαμορφώνοντας τη στρατηγική τους με στόχο την δημιουργία μακροπρόθεσμης αξίας. Οι δηλώσεις αυτές συνιστούν για τις εταιρείες βασικό εργαλείο στην διαχείριση ζητημάτων βιωσιμότητας, καθώς σχετίζονται άμεσα με τις επιχειρησιακές τους δραστηριότητες.
Σύμφωνα με τα Ευρωπαϊκά Πρότυπα Αναφοράς Βιωσιμότητας (ESRS), η ανάλυση των ουσιαστικών Επιπτώσεων, Κινδύνων και Ευκαιριών (IROs) αποτελεί θεμελιώδη προϋπόθεση κάθε εταιρείας για την κατανόηση της αλληλεπίδρασης των ζητημάτων βιωσιμότητας με τη επιχειρηματική στρατηγική. Πρόκειται για μια συστηματική εκτίμηση του τρόπου με τον οποίο τα ζητήματα του ESG επηρεάζουν τη στρατηγική και την διακυβέρνηση της εταιρείας αντικατοπτρίζοντας σε μεγάλο βαθμό την κατανομή των πόρων της.
Ωστόσο, σε αρκετές εταιρείες, η βιωσιμότητα εξακολουθεί να αντιμετωπίζεται περισσότερο ως εργαλείο διαχείρισης κινδύνων και μείωσης αρνητικών επιπτώσεων, παρά ως μοχλός ουσιαστικής ανάπτυξης. Η προσέγγισή αυτή, εστιάζει κυρίως τις βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις (short term horizon) και κανονιστικές συμμορφώσεις (Compliance), ενώ η αξιοποίηση των ευκαιριών δεν έχει ακόμα καλλιεργηθεί. Η αξιοποίηση των ευκαιριών είναι καθοριστική για τη δημιουργία μακροπρόθεσμης αξίας - για μετόχους, τους εργαζομένους, την κοινωνία και περιβάλλον – και συμβάλει ουσιαστικά στην ενίσχυση της στρατηγικής ανθεκτικότητας, στην διαμόρφωση ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος και στην βιώσιμη ανάπτυξη.
Στο παρακάτω γράφημα της Datamaran (2025 CSRD Pulse Check Survey) , που αφορά την κατανομή του IROs, παρατηρείται ότι στις πρώιμες γνωστοποιήσεις τα αρνητικά αποτελέσματα μονοπωλούν το ενδιαφέρον των εταιρειών. Το εύρημα αυτό υποδηλώνει ότι οι εταιρείες έχουν την τάση να γνωστοποιούν σε μεγαλύτερο βαθμό τις επιπτώσεις και τους κινδύνους, παρά τις ευκαιρίες ανάπτυξης.
Για να καταστεί εφικτή αυτή η μετάβαση, οι εταιρείες οφείλουν να υιοθετήσουν πιο ώριμες ESG στρατηγικές, μέσω των οποίων – αξιοποιώντας τα IRO statements- θα μπορούν να δημιουργήσουν νέες ευκαιρίες (Opportunities). Με αυτών τον τρόπο, ενισχύουν το ESG score τους, εξασφαλίζοντας μεγαλύτερη πρόσβαση σε χρηματοδοτικά εργαλεία, ενώ παράλληλα περιορίζουν την έκθεσή τους σε μελλοντικούς κινδύνους. Η αλλαγή αυτή της νοοτροπίας στη διαδικασία αξιολόγησης των εταιρειών έχει αποδειχθεί ως μία από τις πλέον απαιτητικές και εξειδικευμένες διαδικασίες. Η δημιουργία μακροπρόθεσμης αξίας αποτελεί το βασικό πλαίσιο που χαρτογραφεί τις κύριες και υποστηρικτικές δραστηριότητες μιας εταιρείας, αποτυπώνοντας τον τρόπο με τον οποίο κάθε στάδιο συμβάλλει στην διαμόρφωση πρόσθετης αξίας και στην συγκρότηση ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος.
Η διαδικασία αυτή επιτρέπει τη συστηματική εκτίμηση του τρόπου με τον οποίο τα ζητήματα ESG επηρεάζουν τη στρατηγική διακυβέρνησης, την πρόταση αξίας και την κατανομή πόρων μιας εταιρείας. Σε αυτό το πλαίσιο, οι εταιρείες καλούνται να επενδύουν στη πράσινη καινοτομία, ενσωματώνοντας τους παράγοντες βιωσιμότητας στον πυρήνα των επιχειρηματικών τους σχεδίων, ως ένα επιπλέον εργαλείο πέρα από τη διαχείριση κινδύνου. Παρά ταύτα, η πλειονότητα των επιχειρήσεων εξακολουθούν να εστιάζει κυρίως στην ανάδειξη των αρνητικών επιπτώσεων, υιοθετώντας μια περισσότερο αμυντική παρά αναπτυξιακή προσέγγιση.
*Δίκτυο Ενεργειακής Πολιτικής