κοντά στα σύνορα της Σουηδίας με τη Νορβηγία και τη Φινλανδία. Όταν ξεκίνησε να κατασκευάζεται στα τέλη του 19ου αιώνα για να φιλοξενήσει τους εργάτες στο τοπικό ορυχείο σιδήρου, κανείς δεν περίμενε πως κάποια ημέρα θα θεωρούταν η ελπίδα της Ευρώπης σε έναν όλο και εντεινόμενο εμπορικό πόλεμο. Γιατί μπορεί η Kiruna να διαθέτει πλούσια αποθέματα σιδήρου, όμως αυτό που την καθιστά στρατηγικής σημασίας σήμερα είναι τα αποθέματα των σπάνιων γαιών.
Η κρατική LKAB είναι η διαχειρίστρια των εξορύξεων στην Kiruna και η επιτυχία της θα κρίνει την εφοδιαστική ασφάλεια της ΕΕ. Στα εδάφη που ελέγχει, βρίσκεται το γιγάντιο κοίτασμα Per Geijer, το μεγαλύτερο που έχει ανακαλυφθεί επί ευρωπαϊκού εδάφους. Εκτός από τον σίδηρο, το κοίτασμα έχει μεγάλες ποσότητες φωσφόρου και σπάνιων γαιών. Πιο σημαντικά, οι έρευνες καταδεικνύουν πως το Per Geijer περιέχει και τα 17 μέταλλα που υπάγονται στις σπάνιες γαίες, και τα οποία θεωρούνται ύψιστης σημασίας για τις σύγχρονες τεχνολογίες, την πράσινη μετάβαση, και την αμυντική βιομηχανία.
Επί του παρόντος, η LKAB προσπαθεί να αποκτήσει πρόσβαση στο κοίτασμα. Στη συνέχεια θα πρέπει να ξεκινήσει η εξόρυξη των πρώτων υλών, κατόπιν ο διαχωρισμός τους, και τέλος η επεξεργασία τους. Από την πλευρά του, ο Διευθύνων Σύμβουλος της LKAB, Jan Moström, αρνείται να δώσει ένα σαφές χρονοδιάγραμμα— ακόμα και όταν οι ανώτατοι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι επισκέπτονται τις εγκαταστάσεις στην Kiruna. Όπως εξηγούν οι ειδικοί, η παραγωγή των σπάνιων γαιών δεν είναι μία απλή διαδικασία. Εξάλλου, το επίθετο «σπάνιες» δεν αφορά την παρουσία τους στο υπέδαφος, αλλά τη δυσκολία στην αξιοποίησή τους. Στην πραγματικότητα, η παραγωγή σπάνιων γαιών προϋποθέτει τη λειτουργία μίας ολόκληρης εφοδιαστικής αλυσίδας από το στάδιο της εξόρυξης μέχρι εκείνο της επεξεργασίας.
Αυτός είναι και ο λόγος που η Ευρώπη, οι ΗΠΑ, και πλέον η Ρωσία, επιδιώκουν να ενισχύσουν τις εγχώριες γραμμές παραγωγής ώστε να μειώσουν την έκθεσή τους στην Κίνα. Με βάση τα σημερινά δεδομένα, το Πεκίνο ελέγχει το 85% της επεξεργασίας των ελαφρών σπάνιων γαιών και το 100% των βαρέων. Πέραν αυτών, η Κίνα ελέγχει και το 90% της παραγωγής μαγνητών σπάνιων γαιών. Το ουσιαστικό αυτό μονοπώλιο δεν προέκυψε τυχαία, αλλά ήταν μία στρατηγική επιλογή των κινεζικών ηγεσιών από τη δεκαετία του 1980 και έπειτα, καθώς οι δυτικές κυβερνήσεις αδιαφόρησαν για τον κλάδο και οι δυτικές επιχειρήσεις ξεκίνησαν να “εξάγουν” την τεχνογνωσία τους προς τη φθηνότερη αγορά εργασίας.
Για τους εργαζόμενους στο ορυχείο της LKAB, το σταδιακό άνοιγμα του Per Geijer ώστε να αρχίσει η εξόρυξη συνιστά μία επικίνδυνη, αλλά καθημερινή ενασχόληση. Για τους γραφειοκράτες των Βρυξελλών, αποτελεί ένα από τα πιο σημαντικά πιόνια στη γεωπολιτική σκακιέρα. Δυστυχώς, η ΕΕ συνειδητοποίησε πολύ αργά πως το παιχνίδι είχε ήδη ξεκινήσει, χάνοντας πολλές ευκαιρίες, αλλά και δεκαετίες τεχνογνωσίας και τεχνολογικών εξελίξεων.