τη διασφάλιση της σταθερότητας του δικτύου, τη βελτίωση της αποδοτικότητας του συστήματος και την ενεργοποίηση των φιλοδοξιών ενεργειακής μετάβασης της Ευρώπης. Ωστόσο, παρά την ισχυρή δυναμική μεταξύ 2021 και 2023 και τη συνεχιζόμενη ανάπτυξη το 2024-2025, η ανάπτυξη έχει επιβραδυνθεί, αποκαλύπτοντας διαρθρωτικά ρυθμιστικά κενά που πρέπει να αντιμετωπιστούν επειγόντως. Η ικανότητα της Ευρώπης να επιτύχει τους στόχους της για το κλίμα, την ασφάλεια και τη βιομηχανική ανταγωνιστικότητα εξαρτάται όλο και περισσότερο από τη συνολική κανονιστική μεταρρύθμιση και τη συντονισμένη διακυβέρνηση.
Μέχρι το 2024, η Ευρώπη κατέγραψε 21,9 GWh νέων εγκαταστάσεων BESS—αύξηση 15% από το προηγούμενο έτος, αλλά σημαντικά χαμηλότερη από τους ρυθμούς επέκτασης που παρατηρήθηκαν νωρίτερα στη δεκαετία. Η επιβράδυνση είναι αποτέλεσμα της μείωσης των διαφορών στις τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας, της κατακερματισμένης εφαρμογής της πολιτικής μεταξύ των κρατών μελών και των καθυστερήσεων στην αδειοδότηση και τη σύνδεση με το δίκτυο. Ενώ η οικιακή αποθήκευση εξακολουθεί να αντιπροσωπεύει πάνω από το ήμισυ των εγκαταστάσεων, η πιο κρίσιμη ανάπτυξη σημειώνεται σε έργα κλίμακας κοινής ωφέλειας, τα οποία σχεδόν διπλασίασαν τις ετήσιες προσθήκες τους το 2024 και αντιπροσωπεύουν πλέον το ένα τρίτο της αγοράς. Οι εγκαταστάσεις αποθήκευσης είναι απαραίτητες για τη ρύθμιση της συχνότητας, τη διαχείριση συμφόρησης και την ευελιξία σε όλο το σύστημα—λειτουργίες που βασίζονται σε μεγάλο βαθμό σε καλά σχεδιασμένα, μακροπρόθεσμα και προβλέψιμα ρυθμιστικά πλαίσια.
Η σωρευτική εγκατεστημένη ισχύς της Ευρώπης έφτασε τις 61 GWh το 2024, αλλά η ανάπτυξη παραμένει σε μεγάλο βαθμό συγκεντρωμένη στη Γερμανία, την Ιταλία και το Ηνωμένο Βασίλειο. Αυτή η γεωγραφική ανισορροπία αντανακλά άνισους εθνικούς κανονισμούς, ασυνεπή πρόσβαση στις αγορές ενέργειας και αποκλίνουσες προσεγγίσεις στον σχεδιασμό του δικτύου. Καθώς η ΕΕ προσπαθεί για την ενοποίηση της αγοράς ενέργειας και μια κοινή βιομηχανική στρατηγική, η εναρμόνιση των πολιτικών που σχετίζονται με έργα αποθήκευσης όπως τα BESSδεν είναι πλέον προαιρετική - είναι στρατηγική.
Ταυτόχρονα, οι εγχώριες φιλοδοξίες της Ευρώπης για την κατασκευή μπαταριών αντιμετωπίζουν αυξανόμενους αντίθετους ανέμους. Οι χρεοκοπίες της Northvolt και της CustomCells το 2025 αποκάλυψαν διαρθρωτικά μειονεκτήματα κόστους σε σύγκριση με την Ασία. Κατασκευαστές από την ασιατική αγορά, αναμένεται να προμηθεύσουν πάνω από το 78% της χωρητικότητας κυψελών της Ευρώπης για το 2028 - μια εξάρτηση που υπονομεύει την ευρωπαϊκή ανθεκτικότητα και ανταγωνιστικότητα. Αν και το πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων της συμφωνίας καθαρής βιομηχανίας προσφέρει εργαλεία για τη στήριξη της τοπικής παραγωγής, η επιτυχία του εξαρτάται από την ταχεία εκτέλεση, τα ευθυγραμμισμένα κίνητρα και τη σταθερή αγορά για έργα αποθήκευσης.
Σε αυτό το πλαίσιο, είναι απαραίτητο ένα στοχευμένο ρυθμιστικό θεματολόγιο. Παρατίθενται παρακάτω βασικά μέτρα που θα ήταν σκόπιμο να υιοθετηθούν από την Ευρώπη, για να ξεκλειδώσει η επόμενη φάση της ανάπτυξης τωνBESS και να διασφαλιστεί η μακροπρόθεσμη ανθεκτικότητα του συστήματος.
1. Εξορθολογισμός και τυποποίηση της αδειοδότησης σε ολόκληρη την ΕΕ
Η αδειοδότηση παραμένει ένα από τα σημαντικότερα σημεία συμφόρησης για έργα αποθήκευσης. Οι διαδικασίες έγκρισης διαφέρουν δραστικά μεταξύ των κρατών μελών και οι επενδυτές αντιμετωπίζουν μεγάλα, απρόβλεπτα χρονοδιαγράμματα λόγω ασυνεπών απαιτήσεων, αλληλεπικαλυπτόμενων αρχών και περιορισμένης διοικητικής ευελιξίας και ικανότητας.
Βασικά ρυθμιστικά μέτρα:
Καθορισμός των BESS ως στρατηγική κατηγορία ενεργειακής υποδομής, επιτρέποντας ταχύρρυθμες διαδικασίες αδειοδότησης παρόμοιες με εκείνες που χορηγούνται για την παραγωγή ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές και τις ενισχύσεις του δικτύου.
Επιτάχυνση χρονοδιαγραμμάτων αδειοδότησης, ευθυγραμμισμένα με τις αρχές του νόμου για τη βιομηχανία των μηδενικών εκπομπών (Net ZeroIndustry Act), διασφαλίζοντας ότι τα έργα αποθήκευσης λαμβάνουν αποφάσεις εντός 12-18 μηνών.
Υιοθέτηση ενοποιημένων κατευθυντήριων γραμμών αδειοδότησης σε επίπεδο ΕΕ που καλύπτουν απαιτήσεις ασφάλειας, εκτιμήσεις περιβαλλοντικών επιπτώσεων, πρωτόκολλα πυρασφάλειας και πρότυπα χωροθέτησης μπαταριών.
Δημιουργία ενιαίων αρχών αδειοδότησης σε εθνικό επίπεδο για τη μείωση του διοικητικού κατακερματισμού και τη δημιουργία ενιαίου σημείου λογοδοσίας.
Αυτά τα μέτρα θα μειώσουν τον επενδυτικό κίνδυνο, θα επιταχύνουν την ανάπτυξη έργων και θα στείλουν ένα ισχυρό μήνυμα ότι οι επενδύσεις BESS είναι απαραίτητες για την αρχιτεκτονική καθαρής ενέργειας της Ευρώπης.
2. Εξασφάλιση προτεραιότητας και διαφανή πρόσβαση στο δίκτυο για BESS
Οι καθυστερήσεις στη σύνδεση με το δίκτυο εξακολουθούν να αποτελούν διαρθρωτική πρόκληση σε ολόκληρη την Ευρώπη, με αποτέλεσμα συχνά τα έργα αποθήκευσης σε εθνικό επίπεδο,να βρίσκονται πίσω από εγκαταστάσεις ανανεώσιμων πηγών ενέργειας σε ατελείωτες σειρές αναμονής. Ωστόσο, τα BESS παρέχουν ευελιξία που μπορεί να ανακουφίσει τη συμφόρηση και να υποστηρίξει την αποτελεσματικότερη χρήση της υπάρχουσας υποδομής.
Βασικά ρυθμιστικά μέτρα:
Παραχώρηση κατά προτεραιότητα πρόσβασης στο δίκτυο σε αυτόνομο (standalone) και συστεγαζόμενο (co-located) BESS, αναγνωρίζοντας την αξία σταθεροποίησης του συστήματός τους.
Αίτηση από τους φορείς μεταφοράς και διανομής ως προς τη δημοσίευση των δεδομένων των έργων σε αδειδότηση, συμπεριλαμβανομένων των χρόνων αναμονής, των περιορισμών δικτύου και των προγραμματισμένων αναβαθμίσεων.
Θέσπιση εγγυήσεων χρονοδιαγράμματος σύνδεσης, με κυρώσεις για αδικαιολόγητες καθυστερήσεις από τους διαχειριστές συστημάτων.
Εφαρμογή προτύπων σε επίπεδο ΕΕ για υβριδικά έργα, διασφαλίζοντας ότι τα συνδυασμένα συστήματα αποθήκευσης ηλιακής ενέργειας και αιολικής αποθήκευσης μπορούν να συνδεθούν μέσω απλουστευμένων διαδικασιών.
Με την ενσωμάτωση τωνBESS στους κανόνες σχεδιασμού και πρόσβασης στο δίκτυο, η Ευρώπη μπορεί να επιταχύνει την ενσωμάτωση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και να βελτιστοποιήσει τη χρήση του δικτύου.
3. Δημιουργία σαφών και σταθερών μηχανισμών εσόδων για υπηρεσίες ευελιξίας
Οι ροές εσόδων έργων αποθήκευσης παραμένουν ασταθείς λόγω του βραχυπρόθεσμου σχεδιασμού της αγοράς και της κατακερματισμένης πρόσβασης σε αγορές ευελιξίας. Απαιτείται μια συνεκτική ρυθμιστική προσέγγιση για να διασφαλιστεί η μακροπρόθεσμη τραπεζική ικανότητα.
Βασικά ρυθμιστικά μέτρα:
Καθορισμός ρητών δικαιωμάτων συμμετοχής στην αγορά για BESS σε αγορές εξισορρόπησης, βοηθητικές υπηρεσίες, διαχείριση συμφόρησης και τοπικές πλατφόρμες ευελιξίας.
Επανασχεδιασμός των αγορών χωρητικότητας και σύστημα επιβράβευσης στα έργα που ανταποκρίνονται άμμεσαενεργειακά, με τη δημιουργία δομών αποζημίωσης βάσει απόδοσης που αναγνωρίζουν τους ανώτερους χρόνους απόκρισης της αποθήκευσης.
Αίτηση από τους διαχειριστές συστημάτων ως προς τη προμήθεια υπηρεσιών ευελιξίας με διαφάνεια, βάσει τεχνολογικά ουδέτερων κανόνων που επιτρέπουν στην αποθήκευση να ανταγωνίζεται δίκαια.
Εξασφάλιση μακροπρόθεσμων πλαισίων υποβολής προσφορών, προσφέροντας πολυετείς συμβάσεις για τη στήριξη της επενδυτικής ασφάλειας.
Τα μέτρα αυτά θα σταθεροποιήσουν τις προσδοκίες εσόδων και θα προσελκύσουν χρηματοδότηση για μεγάλης κλίμακας εγκαταστάσεις BESS.
4. Ενεργοποίηση της πλήρους συσσώρευσης εσόδων σε όλες τις αγορές
Η συσσώρευση εσόδων —η ταυτόχρονη παροχή πολλαπλών υπηρεσιών— είναι κρίσιμη για την κερδοφορία της αποθήκευσης. Ωστόσο, οι κανονιστικοί φραγμοί σε πολλά κράτη μέλη περιορίζουν τη συμμετοχή τωνBESS σε συγκεκριμένες αγορές ή επιβάλλουν αντικρουόμενες τεχνικές απαιτήσεις.
Βασικά ρυθμιστικά μέτρα:
Εναρμόνιση των κανόνων σε επίπεδο ΕΕ που επιτρέπουν τη λειτουργία πολλαπλών υπηρεσιών, συμπεριλαμβανομένης της συμμετοχής τόσο στις αγορές χονδρικής όσο και στις αγορές βοηθητικών υπηρεσιών.
Εξάλειψη της διπλής χρέωσης των τελών δικτύου, ένα κοινό εμπόδιο για τα συστήματα αποθήκευσης που καταναλώνουν και εγχέουν ηλεκτρική ενέργεια.
Αποσαφήνιση του νομικού ορισμού της αποθήκευσης ως μη παραγωγής ούτε ως κατανάλωσης, αλλά ως διακριτής κατηγορίας των έργων.
Ανάπτυξη διαλειτουργικών προτύπων μέτρησης, επιτρέποντας την ακριβή μέτρηση κάθε παρεχόμενης υπηρεσίας.
Μια συνεπής προσέγγιση στη συσσώρευση εσόδων θα βελτιώσει τις επιχειρηματικές υποθέσεις, διασφαλίζοντας παράλληλα ότι οι διαχειριστές συστημάτων επωφελούνται από τις πλήρεις δυνατότητες αποθήκευσης.
5. Εναρμόνιση των τελών σύνδεσης και των τεχνικών προτύπων
Τα ασυνεπή τέλη πρόσβασης στο δίκτυο και τα ανεπαρκή τεχνικά πρότυπα αυξάνουν την πολυπλοκότητα των έργων και στρεβλώνουν τον ανταγωνισμό της αγοράς μεταξύ των κρατών μελών.
Βασικά ρυθμιστικά μέτρα:
Εισαγωγή μεθοδολογιών σε επίπεδο ΕΕ για τον υπολογισμό των τελών σύνδεσης, διασφαλίζοντας ότι το κόστος αντικατοπτρίζεται και είναι διαφανής η κατανομή του κόστους αναβάθμισης του δικτύου.
Τυποποίηση των τεχνικών απαιτήσεων, συμπεριλαμβανομένων των δοκιμών συμμόρφωσης με τον κώδικα δικτύου, των πρωτοκόλλων επικοινωνίας και των κριτηρίων απόδοσης.
Ενσωμάτωση των BESS στους κώδικες δικτύου της ΕΕ, διασφαλίζοντας ότι η αποθήκευση αναφέρεται ρητά στους κανόνες που διέπουν τη συχνότητα, την τάση και την αποκατάσταση του συστήματος.
Η εναρμόνιση θα επιτρέψει τις διασυνοριακές επενδύσεις, θα μειώσει τις καθυστερήσεις των έργων και θα στηρίξει τον θεμιτό ανταγωνισμό σε ολόκληρη την ενιαία αγορά.
6. Ενίσχυση της βιομηχανικής στρατηγικής της Ευρώπης για την παραγωγή BESS
Ο μεταποιητικός τομέας της Ευρώπης αντιμετωπίζει οικονομικές πιέσεις, που υπογραμμίζονται από τις πρόσφατες χρεοκοπίες. Χωρίς συντονισμένη ρυθμιστική παρέμβαση, η ΕΕ κινδυνεύει να εμβαθύνει την εξάρτησή της από εισαγόμενα στοιχεία μπαταριών.
Βασικά ρυθμιστικά μέτρα:
Προτεραιότητα τωνBESS στο πλαίσιο της Συμφωνίας Καθαρής Βιομηχανίας, διασφαλίζοντας ότι η κατασκευή αποθήκευσης επωφελείται από την ταχεία έγκριση κρατικών ενισχύσεων, τα φορολογικά κίνητρα και την εξορθολογισμένη αδειοδότηση.
Ανάπτυξη στρατηγικού σχεδίου παραγωγής συστημάτων αποθήκευσης σε επίπεδο ΕΕ, το οποίο θα ευθυγραμμίζει τους μηχανισμούς βιομηχανικής στήριξης των κρατών μελών.
Παροχή κινήτρων για τοπικό περιεχόμενο σε διαγωνισμούς αποθήκευσης μεγάλης κλίμακας, εντός πλαισίων συμβατών με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου.
Υποστήριξη των βιομηχανιών ανακύκλωσης και μπαταριών δεύτερης ζωής, δημιουργώντας μια κυκλική αλυσίδα αξίας που μειώνει την εξάρτηση από εισαγόμενες πρώτες ύλες.
Ένα ισχυρό οικοσύστημα παραγωγής θα διασφαλίσει τη μακροπρόθεσμη ενεργειακή ανθεκτικότητα και ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης.Ένα συνεκτικό ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο είναι πλέον απαραίτητο.
Η μακροπρόθεσμη ενεργειακή μετάβαση της Ευρώπης εξαρτάται από ένα πλήρως ολοκληρωμένο, ευέλικτο και ανταγωνιστικό οικοσύστημα BESS. Ενώ η ανάπτυξη έχει αυξηθεί σημαντικά, ο ρυθμός πρέπει να επιταχυνθεί σημαντικά για την επίτευξη των στόχων απαλλαγής από τις ανθρακούχες εκπομπές για το 2030 και το 2040. Για να επιτευχθεί αυτό απαιτείται ένα συνεκτικό κανονιστικό πλαίσιο που θα εστιάζεται στα εξής:
1. Εξορθολογισμένη αδειοδότηση
2. Προτεραιότητα πρόσβασης στοδίκτυο
3. Σαφείς μηχανισμοί εσόδων
4. Συσσώρευση εσόδων
5. Εναρμονισμένα πρότυπα
6. Ισχυρή βιομηχανική πολιτική
Με σαφείς, προβλέψιμους και εναρμονισμένους κανονισμούς, η Ευρώπη μπορεί να ξεκλειδώσει πλήρως τις δυνατότητες τωνBESS, διασφαλίζοντας την αξιοπιστία του δικτύου, την οικονομική προσιτότητα και τη βιομηχανική ανταγωνιστικότητα τις επόμενες δεκαετίες.
Λίγα λόγια για την κα. Αμαλία Γιαννακίκου, Στέλεχος C-Level και Μέλος ΔΣ
Η Αμαλία Γιαννακίκου διαθέτει μακρά και πολυσχιδή εμπειρία σε ηγετικούς ρόλους εντός μεγάλων επιχειρηματικών οργανισμών, με εξειδίκευση στον εταιρικό μετασχηματισμό, τη στρατηγική αναδιάρθρωση, την επιχειρηματική ανάπτυξη και τις εμπορικές λειτουργίες. Έχει ηγηθεί κρίσιμων πρωτοβουλιών σε δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς, με ενεργή συμμετοχή σε έργα G2G, G2B και B2B, συμβάλλοντας καθοριστικά στη βελτίωση της οργανωτικής αποτελεσματικότητας και στη διαμόρφωση βιώσιμων επιχειρηματικών μοντέλων.
Με τριαντακονταετή εμπειρία στον ενεργειακό τομέα, έχει υπηρετήσει ως στέλεχος και ως μέλος Δοικητικών Συμβουλίων σε κορυφαίες εταιρείες κοινής ωφέλειας και IPPs, όπως οι Masdar, Τέρνα Ενεργειακή, Iberdrola, Motor Oil Hellas (κατά την περίοδο της κοινοπραξίας με τη Saudi Aramco) και LDK Consultants.
Η κα Γιαννακίκου έχει αναπτύξει βαθιά γνώση των ενεργειακών αγορών και των διεθνών επιχειρηματικών πρακτικών, με επαγγελματική παρουσία σε πολλές χώρες και ιδιαίτερη εξειδίκευση στην ευρωπαϊκή αγορά.
Είναι κάτοχος μεταπτυχιακού τίτλου MSc Business Finance από το Brunel University (University of London) και πτυχίου B Eng Manufacturing Systems Engineering with Management από το King’s College London (University of London). Επιπλέον διαθέτει πιστοποίηση στην εταιρική διακυβέρνηση από το International Institute for Management Development (IMD Switzerland) καθώς και πιστοποίηση στη διαχείριση έργων από το Project Management Institute (UK).