Ιδιαίτερα Σημαντική η Ενεργειακή Διάσταση του "Δρόμου του Μεταξιού"

Ιδιαίτερα Σημαντική η Ενεργειακή Διάσταση του
του Κ.Ν.Σταμπολή
Σαβ, 27 Απριλίου 2019 - 11:54

Χωρίς αμφιβολία η δεύτερη σύνοδος κορυφής για τον νέο Δρόμο του Μεταξιού (2nd Belt and Road Forum) που ολοκληρώνει τις τριήμερες εργασίες της σήμερα στο Πεκίνο, αποτελεί τομή στο σχέδιο  της Κίνας για επέκταση της οικονομικής και πολιτικής επιρροής της σε παγκόσμιο επίπεδο και ιδιαίτερα σε Ευρώπη, Αφρική και Ασία

Με τον "Δρόμο του Μεταξιού" να αποτελεί την νέα εκδοχή του φιλόδοξου σχεδίου που λάνσαρε ο πρόεδρος της Σι Τζινπίνγκ το 2013 με την ονομασία "Μια ζώνη, ένας δρόμος"(One belt, one road), η Κίνα φιλοδοξεί μέσα στα επόμενα χρόνια να καταστεί ο βασικός οικονομικός και εμπορικός εταίρος για ένα μεγάλο αριθμό χωρών που γίνονται αποδέκτες κινεζικών επενδύσεων σε έργα υποδομής και εμπορίου (logistics).

Σύμφωνα με ρεπορτάζ του Reuters η σημερινή εκδοχή του "κινεζικού σχεδίου Marshall", όπως είναι επίσης γνωστό το σχέδιο "One belt, One Road", είναι πιο ισορροπημένη σε ότι αφορά τα αναμενόμενα ανταποδοτικά οφέλη για την Κίνα από τις συμμετέχουσες χώρες όπου πραγματοποιούνται κινεζικές επενδύσεις. Στόχος του Πεκίνου είναι μάλλον να κατευνάσει τις αντιδράσεις και τις δριμύτατες επικρίσεις ότι το πρωτοφανούς κλίμακας επενδυτικό σχέδιο της Κίνας εγκλωβίζει σε παγίδα χρέους όσες χώρες συμμετέχουν ενώ είναι αδιαφανές και εξυπηρετεί αποκλειστικά τα κινεζικά σχέδια για παγκόσμιο ηγεμονία. 

Με την ενέργεια και ιδιαίτερα τον ηλεκτρισμό να αποτελεί σημαντική πτυχή του εν λόγω σχεδίου (βλέπε σχετική αρθρογραφία μας στο energia.gr). Όπως σημειώναμε σε σχετικά πρόσφατο άρθρο μας οι "συνολικές επενδύσεις της Κίνας στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας στο εξωτερικό την πενταετία 2013-2018 έφθασαν τα $ 452 δισεκ., δηλαδή αυξημένα κατά 92% σε σχέση με το επίπεδο που ήταν την περίοδο 2011-2012. Με τις επενδύσεις αυτές να κατευθύνονται σε θερμοηλεκτρικούς  σταθμούς παραγωγής  ενέργειας (άνθρακας, φ. αέριο, πυρηνικά ), σε μονάδες ΑΠΕ και σε ηλεκτρικά δίκτυα. Άρα βλέπουμε ότι η Κίνα έχει εντείνει τις προσπάθειες της την τελευταία 5ετία για διείσδυση στις διεθνείς ενεργειακές αγορές τόσο, μέσω επενδύσεων όσο και με την εξαγωγή τεχνογνωσίας (συστήματά αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας και ηλεκτρικά δίκτυα) Όπως εξ άλλου σημειώναμε σε παλαιότερο άρθρο μας στο energia.gr ,εδώ και μερικά χρόνια το θέμα της μεταφοράς υψηλών φορτίων ηλεκτρικής ενέργειας σε μεγάλες αποστάσεις και η  ανάπτυξη σχετικής τεχνολογίας αποτελούν προτεραιότητα σε επίπεδο πολιτικού σχεδιασμού για το κυβερνητικό επιτελείο της Κίνας, το οποίο έχει θέσει ως στόχο την ανάπτυξη και τον έλεγχο ενός παγκόσμιου ηλεκτρικού δικτύου (Global Energy Interconnection Initiative) Ασφαλώς η πρωτοβουλία One Belt, One Road έρχεται να υποστηρίξει έμπρακτα αυτό το τολμηρό σχέδιο.

Ως γνωστό στην Ελλάδα η Κίνα έχει τοποθετηθεί στην αγορά ηλεκτρισμού μέσω της συμμετοχής της κατά 24% στον ΑΔΜΗΕ σε μια περίοδο που τα σχέδια του Διαχειριστή για επέκταση του δικτύου του, και ιδιαίτερα το πρόγραμμα  του για τις ηλεκτρικές διασυνδέσεις στα νησιά, ευρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη, αλλά και στις ΑΠΕ μέσω της συμμετοχής της China Energy Investment σε εταιρείες ΑΠΕ του Ομίλου Κοπελούζου. Παράλληλα ευρίσκονται σε εξέλιξη σημαντικές κινεζικές ενεργειακές επενδύσεις στην ευρύτερη περιοχή της ΝΑ Ευρώπης , σε Ρουμανία (πυρηνικά), Βουλγαρία ( ΑΠΕ) Βοσνία -Ερζεγοβίνη, Σερβία και Κροατία (θερμοηλεκτρικές μονάδες και υδροηλεκτρικά).

Με την πρωτογενή  ενεργειακή κατανάλωση της Κίνας να συνεχίζει αυξανόμενη με εντυπωσιακούς ρυθμούς κατά την επόμενη 20ετία, όπου σύμφωνα με εκτιμήσεις της BP αυτή πρόκειται να αυξηθεί κατά 1,0 δισεκ. τόνους  ισοδύναμου πετρελαίου  (billion toe) και να φθάσει τα 4,0 Btoe το 2040, η εξασφάλιση ενεργειακής προμήθειας για τα επόμενα χρόνια αποτελεί κορυφαίο στρατηγικό στόχο για το Πεκίνο. Με δεδομένο ότι ένα μεγάλο μέρος ( το 70% του πετρελαίου, το 40% το φ.αερίου και το 10% του άνθρακα) της ενέργειας που καταναλώνει σήμερα η Κίνα εισάγεται η εξασφάλιση ενεργειακών πρώτων υλών σε αργό πετρέλαιο, φυσικό αέριο και άνθρακα αποκτά τεράστια σημασία. Για αυτό, ένα μεγάλο εύρος της πρωτοβουλίας One Belt, One Road αποβλέπει στη διασφάλιση των ενεργειακών ροών μέσω της Ασιατικής χερσαίας οδού (δηλ. το Silk Road Economic Belt)  αλλά και του θαλάσσιου αντίστοιχου (του 21st Century Maritime Silk Road).

Μπορεί η Ευρωπαϊκή Ένωση και οι ΗΠΑ να αντιμετωπίζουν με εντεινόμενη καχυποψία την κινεζική πρωτοβουλία του "One Belt, One Road", ωστόσο οι επενδυτικές και εμπορικές ευκαιρίες που υπόσχεται το Πεκίνο δύσκολα μπορούν να αγνοηθούν, ιδιαίτερα σε μια περίοδο χαμηλής ανάπτυξης και μείωσης των επενδύσεων στη Ε. Ένωση. Πολύ περισσότερο όταν το εμπόριο μεταξύ της Κίνας και των χωρών που συμμετέχουν στο Belt and Road υπερέβη τα $ 6 τρισεκ. την τελευταία 5ετία και οι κινεζικές άμεσες ξένες επενδύσεις σε αυτές τις χώρες υπερέβησαν τα $ 800 δισεκ. Σύμφωνα  δε με στοιχεία της εταιρείας Refinity που επικαλείται το Reuters η συνολική αξία των έργων πού έχουν πραγματοποιηθεί η εκτελούνται στο πλαίσιο του Belt and Road υπολογίζεται στα $ 3,67 τρισεκ. Όπως παρατηρεί υψηλόβαθμο στέλεχος Ευρωπαϊκής επενδυτικής τράπεζας με έδρα στο Πεκίνο "όλες οι χώρες θέλουν ένα κομμάτι από αυτές τις επενδύσεις και από αυτό το εμπόριο και όλες όσες συμμετέχουν ελπίζουν ότι θα αποκτήσουν καλύτερη πρόσβαση στην κινεζική αγορά".

Από την πλευρά της η ΕΕ εκφράζει σοβαρές ανησυχίες για το εάν η Κίνα στην διευρυνόμενη εμπλοκή της στις Ευρωπαϊκές υποδομές και εμπόριο θα μπορέσει να τηρήσει τις αρχές των κανόνων της αγοράς, της διαφάνειας, των ανοικτών δημοσίων προμηθειών και του θεμιτού ανταγωνισμού.