Εντείνεται η κινητικότης περί το Στενό του Ορμούζ – κατά κυριολεξίαν αυτή τη φορά. Σε σημείο, ώστε αναλυτές, όπως ο επικεφαλής οικονομολόγος της Appolo, Τόρστεν Σλοκ, να εκφράζουν φόβους ότι οι χαμηλότερες τιμές του πετρελαίου, θα μπορούσαν να αυξήσουν τη ζήτηση σε μια οικονομία που έχει ήδη υπερθερμανθεί και να οδηγήσουν σε υψηλότερο πληθωρισμό και αύξηση των επιτοκίων από την αμερικανική κεντρική τράπεζα.
Η τιμή του πετρελαίου υποχώρησε κάτω από τα 74 δολάρια το βαρέλι την Τετάρτη για πρώτη φορά από την έναρξη του πολέμου ΗΠΑ-Ισραήλ-Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, καθώς οι ανησυχίες για τις διαταραχές στο στενό συνέχισαν να μετριάζονται, εν μέσω των συνεχιζόμενων (προς το παρόν σε τεχνικό επίπεδο) διαβουλεύσεων ΗΠΑ-Ιράν, στο πλαίσιο του “μνημονίου του Ισλαμαμπάντ”.
Ομοίως ο χρυσός υποχώρησε κάτω από τα 4.000 δολάρια ανά ουγγιά την Τετάρτη για πρώτη φορά από τον Νοέμβριο.
Η τιμή του αργού πετρελαίου Brent είχε κορυφωθεί στα 115 δολάρια το βαρέλι περίπου τον περασμένο μήνα εν μέσω επιθέσεων σε πλοία στο στενό και του αμερικανικού αποκλεισμού στα ιρανικά λιμάνια που επιβλήθηκε τον Απρίλιο. Περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων αποστολών πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου διέρχονται από την πλωτή οδό.
Η θαλάσσια κυκλοφορία σταδιακώς αποκαθίσταται. Σύμφωνα με την εταιρεία ναυτιλιακών πληροφοριών Kpler, τουλάχιστον 172 πλοία είχε διέλθει από την υπογραφή της συμφωνίας μέχρι τα μέσα της εβδομάδος, συμπεριλαμβανομένων 42 πλοίων μόνο το Σάββατο.
Ωστόσο, η αναστάτωση παραμένει σημαντική. Σύμφωνα με έκθεση που δημοσιεύθηκε την Τετάρτη από την Allianz, περίπου 1.200 φορτηγά πλοία που μεταφέρουν εμπορεύματα αξίας περίπου 125 δισεκατομμυρίων δολαρίων παραμένουν ακινητοποιημένα στον Κόλπο περιμένοντας ασφαλή διέλευση. Ο Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός δήλωσε την Τρίτη ότι περίπου 11.000 ναυτικοί επιδιώκουν να εγκαταλείψουν τον Κόλπο και ότι έχει δημιουργήσει έναν διάδρομο εκκενώσεως σε συντονισμό με το Ομάν.
Σε κάθε περίπτωση, όλα είναι προσωρινά, διότι τελική συμφωνία δεν πρόκειται να προκύψει, στην καλύτερη των περιπτώσεων, πριν την παρέλευση 60 ημερών από την συνυπογραφή του μνημονίου του Ισλαμαμπάντ, ενώ το μελλοντικό καθεστώς του Στενού του Χορμούζ (επί του οποίου το Ιράν επιδιώκει να προβάλλει, από κοινού με το γειτονικό Ομάν, πλήρη κυριαρχία) αποτελεί ακριβώς ένα από τα πλέον ακανθώδη ζητήματα της εν εξελίξει διαπραγματεύσεως.
Αξιωματούχοι του Ομάν και του Ιράν πραγματοποίησαν συνομιλίες υψηλού επιπέδου στο Μουσκάτ την Τρίτη. Σε κοινή δήλωση, οι δύο χώρες ανέφεραν ότι οι συζητήσεις θα συνεχιστούν σχετικά με “τη μελλοντική διαχείριση της ναυσιπλοΐας” στην πλωτή οδό, η οποία θα περιλαμβάνει “υπηρεσίες που θα παρέχονται σε αυτό το πλαίσιο και το σχετικό κόστος σύμφωνα με τα διεθνή πρότυπα”.
Σύμφωνα με το διεθνές ναυτικό δίκαιο, τα παράκτια κράτη γενικά δεν μπορούν να εμποδίσουν ή να αναστείλουν τη διέλευση μέσω διεθνών στενών, ούτε μπορούν να θέσουν όρους διέλευσης με τέλη, διόδια ή άλλες χρεώσεις.
Ο επικεφαλής διαπραγματευτής του Ιράν, Μοχάμεντ Μπαγκέρ Γαλιμπάφ, δήλωσε σε κρατικά μέσα ενημερώσεως την Τρίτη ότι “όλοι πρέπει να γνωρίζουν ότι η διοίκηση του Στενού του Χορμούζ δεν θα επιστρέψει ποτέ στην κατάσταση που ήταν πριν από τον πόλεμο”. Σε μια ανάρτηση στο X μετά τις συνομιλίες του με τον Γαλιμπάφ και τον Ιρανό υπουργό Εξωτερικών Αμπάς Αραχτσί, ο υπουργός Εξωτερικών του Ομάν, Μπαντρ αλ-Μπουσάιντι, δήλωσε ότι το Μουσκάτ και η Τεχεράνη έχουν δεσμευτεί για “ασφαλή διέλευση χωρίς διόδια” στο στενό.
Εκ νέου, το Ομάν ανακοίνωσε την Πέμπτη δια του Μπουσάιντι ότι δεν θα επιβληθούν “τέλη διελεύσεως”, προσθέτοντας όμως ότι εξετάζονται με το Ιράν οι “δαπάνες” που θα μπορούσαν να χρεώνονται για υπηρεσίες που σχετίζονται με τη διαχείριση του εν λόγω στρατηγικού θαλάσσιου διαύλου.
Οι δηλώσεις αυτές έγιναν κατά τη διάρκεια συνάντησης στη Μανάμα του Μπαχρέιν μεταξύ των υπουργών Εξωτερικών χωρών του Περσικού Κόλπου και του Αμερικανού ομολόγου τους Μάρκο Ρούμπιο, ο οποίος επαναδιατύπωσε την κατηγορηματική άρνηση της Ουάσινγκτον για επιβολή διοδίων ή τελών, φοβούμενος “πλήρες χάος”. Είχε προηγηθεί αντίστοιχο tweet του ίδιου του Ντόναλντ Τραμπ.
“Δεν πρόκειται να κάνουμε τίποτα που να υπονομεύει την ασφάλεια των συμμάχων μας”, δήλωσε ο Ρούμπιο στους Άραβες ομολόγους του, επιδιώκοντας να καθησυχάσει τις ανησυχίες ότι μια τελική συμφωνία με την Τεχεράνη θα μπορούσε να έρθει εις βάρος τους.
Χαρακτηριστικά, ο προεδρικός σύμβουλος των ΗΑΕ, Ανουάρ Γκαργκάς, προειδοποίησε την Πέμπτη ότι “νέα γεωπολιτικά δεδομένα” δεν μπορούν να επιβληθούν στα κράτη του Κόλπου μέσω επιθετικότητας. Προσέθεσε ότι τέτοιες κινήσεις δεν θα δημιουργήσουν σταθερότητα, αλλά “θα σπείρουν νέους σπόρους διχόνοιας και συγκρούσεως”, συμπεριλαμβανομένου του Χορμούζ.
Την ίδια στιγμή, ο ναύαρχος Μπραντ Κούπερ, επικεφαλής της διακλαδικής Κεντρικής Διοικήσεως των ΗΠΑ, αναμενόταν να επισκεφθεί το Ισραήλ και άλλες σύμμαχες χώρες της περιοχής, καθώς η κυβέρνηση Τραμπ επιδιώκει να διατηρήσει την εκεχειρία στο Ιράν και να προετοιμαστεί για ανανεωμένες συνομιλίες την επόμενη εβδομάδα για μια μόνιμη διευθέτηση.
Το μέγα “αγκάθι” είναι η κατάσταση στον Λίβανο, στο έδαφος του οποίου το Ισραήλ διεκδικεί πλήρη ελευθερία δράσεως, την ώρα που το Ιράν καθιστά σαφές ότι η κατάπαυση του πυρός στο συγκεκριμένο μέτωπο αποτελεί προαπαιτούμενο για μία συνολική ρύθμιση στην περιοχή.
Οι συνομιλίες μεταξύ Ισραήλ και Λιβάνου, υπό τη μεσολάβηση των ΗΠΑ, στην Ουάσινγκτον επικεντρώθηκαν στην προτεινόμενη σταδιακή παράδοση “πιλοτικών ζωνών” στο νότιο Λίβανο στον λιβανέζικο στρατό. Ωστόσο, η πρόοδος ήταν περιορισμένη, με τον Ισραηλινό υπουργό Αμύνης, Ισραήλ Κατζ, να δηλώνει την Τετάρτη ότι το Ισραήλ δεν θα αποσυρθεί από τον νότιο Λίβανο ούτε θα επιτρέψει στους εκατοντάδες χιλιάδες εκτοπισμένους κατοίκους να επιστρέψουν, επικαλούμενος ανησυχίες για την ασφάλεια.
(από την εφημερίδα «ΕΣΤΙΑ»)