την ανταγωνιστικότητα παραγωγικών κλάδων με υψηλές ενεργειακές ανάγκες.
Ακόμη μεγαλύτερες είναι οι αποκλίσεις στην αγορά φυσικού αερίου. Σύμφωνα με στελέχη του τομέα, οι ευρωπαϊκές τιμές εξακολουθούν να κινούνται σε επίπεδα τέσσερις έως πέντε φορές υψηλότερα από εκείνα που επικρατούν στις ΗΠΑ και την Κίνα. Παρότι οι ακραίες ανατιμήσεις της ενεργειακής κρίσης έχουν αποκλιμακωθεί, η Ευρώπη εξακολουθεί να αντιμετωπίζει τις συνέπειες της απώλειας των φθηνών ρωσικών προμηθειών και της αυξημένης εξάρτησης από εισαγόμενο υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG).
Έτσι, η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με έναν αυξανόμενο κίνδυνο απώλειας επενδύσεων. Όταν το κόστος ενέργειας παραμένει υψηλό, οι επιχειρήσεις δεν περιορίζονται μόνο στη διαχείριση μικρότερων περιθωρίων κέρδους. Επανεξετάζουν συνολικά τον τόπο εγκατάστασης νέων παραγωγικών μονάδων και επενδυτικών σχεδίων.
Στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν ενισχύσει σημαντικά την ελκυστικότητά τους μέσω του InflationReductionAct, προσφέροντας γενναία κίνητρα για επενδύσεις σε καθαρές τεχνολογίες, μπαταρίες, υδρογόνο και βιομηχανικές δραστηριότητες χαμηλών εκπομπών. Η Κίνα, από την πλευρά της, συνεχίζει να αξιοποιεί το χαμηλότερο ενεργειακό κόστος και τη μεγάλη παραγωγική της κλίμακα.
Αντίθετα, η Ευρώπη καλείται να αντιμετωπίσει ακριβότερη ενέργεια, χρονοβόρες αδειοδοτικές διαδικασίες, περιορισμούς στα δίκτυα και υψηλότερο κόστος χρηματοδότησης. Το ζητούμενο δεν είναι πλέον μόνο η επίτευξη των κλιματικών στόχων, αλλά και η διατήρηση της παραγωγικής βάσης της Ευρώπης. Η πράσινη μετάβαση καλείται να συνδυαστεί με μια αποτελεσματική βιομηχανική πολιτική, ώστε να ενισχύει και όχι να αποδυναμώνει την ανταγωνιστικότητα των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων.
Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσονται και οι προτάσεις που περιλαμβάνονται στην ευρωπαϊκή στρατηγική για την ενέργεια και τη βιομηχανία. Βασικός πυλώνας αποτελεί η ευρύτερη αξιοποίηση των μακροχρόνιων συμβολαίων αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας (PPAs), τα οποία επιτρέπουν στις βιομηχανίες να εξασφαλίζουν σταθερές τιμές για μεγάλο χρονικό διάστημα μέσω συμφωνιών με παραγωγούς ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
Παράλληλα, ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στα Contracts fo rDifference (CfDs), έναν μηχανισμό που περιορίζει τις ακραίες διακυμάνσεις των τιμών. Μέσω αυτού δημιουργείται ένα πιο σταθερό επενδυτικό περιβάλλον τόσο για έργα καθαρής ενέργειας όσο και για ενεργοβόρες βιομηχανικές δραστηριότητες.Σημαντικό ρόλο αναμένεται να διαδραματίσουν και οι επενδύσεις στα δίκτυα. Στόχος είναι η δραστική μείωση των χρόνων αδειοδότησης και υλοποίησης έργων μεταφοράς και διανομής ενέργειας, καθώς η ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών από μόνη της δεν αρκεί χωρίς τις απαραίτητες υποδομές αποθήκευσης και διασύνδεσης.
Τέλος, η Ευρώπη επανεξετάζει τον ρόλο της πυρηνικής ενέργειας, αναγνωρίζοντας ότι μπορεί να συμβάλει στην παροχή σταθερής ηλεκτροπαραγωγής χαμηλών εκπομπών άνθρακα. Η ένταξή της στην ευρωπαϊκή πράσινη ταξινομία θεωρείται από αρκετές χώρες εργαλείο για την προσέλκυση νέων επενδύσεων στον ενεργειακό τομέα.
Όσο για την Ελλάδα, έχει αναβαθμίσει τη θέση της στον ενεργειακό χάρτη της Νοτιοανατολικής Ευρώπης μέσω επενδύσεων σε υποδομές LNG, ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, συστήματα αποθήκευσης και ηλεκτρικές διασυνδέσεις. Ωστόσο, το ενεργειακό κόστος εξακολουθεί να αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες που επηρεάζουν την ανταγωνιστικότητα της εγχώριας βιομηχανίας. Η μεγάλη πρόκληση είναι να μετατρέψει το πλεονέκτημα που διαθέτει στην παραγωγή πράσινης ενέργειας σε πραγματικά χαμηλότερο κόστος για τη βιομηχανία.