Ευρώπη & ΗΠΑ Προετοιμάζονται γα Ελλείψεις στην Αγορά Καυσίμων τον Ιούλιο, Λόγω Ορμούζ

Ευρώπη & ΗΠΑ Προετοιμάζονται γα Ελλείψεις στην Αγορά Καυσίμων τον Ιούλιο, Λόγω Ορμούζ
Του Αδάμ Αδαμόπουλου
Πεμ, 28 Μαΐου 2026 - 10:48

Δύο υπερδεξαμενόπλοια και ένα πλοίο μεταφοράς LNG διέσχισαν αυτή την εβδομάδα τα Στενά του Ορμούζ και βρίσκονται πλέον καθ’ οδόν προς τους προορισμούς τους στην Κίνα και την Ινδία, σύμφωνα με δημοσίευμα του Reuters

Το ένα δεξαμενόπλοιο μεταφέρει 2 εκατ. βαρέλια σαουδαραβικού αργού πετρελαίου με προορισμό την Κίνα, ενώ το δεύτερο μεταφέρει 1,8 εκατ. βαρέλια πετρελαίου από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα προς την ινδική Hindustan Petroleum.

Παράλληλα, το πλοίο μεταφοράς υγροποιημένου φυσικού αερίου Umm Al Ashtan φέρεται να πέρασε νωρίτερα αυτή την εβδομάδα από τα Στενά του Ορμούζ έχοντας απενεργοποιήσει τον αναμεταδότη του, προκειμένου να αποφύγει τον εντοπισμό. Σύμφωνα με το Reuters, και τα δύο πετρελαιοφόρα κινούνταν επίσης σε «dark mode» κατά τη διέλευσή τους από το στρατηγικής σημασίας πέρασμα.

Παρά την αυξημένη κίνηση δεξαμενόπλοιων μέσω των Στενών του Ορμούζ — απ’ όπου διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων ενεργειακών ροών — εκατοντάδες πλοία, συμπεριλαμβανομένων ενεργειακών φορτίων, παρέμεναν εγκλωβισμένα στον Περσικό Κόλπο δυτικά των Στενών από τις αρχές Μαρτίου, εξαιτίας της de facto παύσης λειτουργίας του περάσματος. Ωστόσο, τις τελευταίες δύο εβδομάδες καταγράφεται σταδιακή αποσυμφόρηση και επανεκκίνηση των διελεύσεων.

Η διαταραχή στις εξαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου από τον Περσικό Κόλπο έχει προκαλέσει σημαντική αύξηση των αμερικανικών εξαγωγών ενέργειας, κυρίως προς την Ευρώπη. Νωρίτερα αυτόν τον μήνα, μάλιστα, φορτίο αργού πετρελαίου από τις Ηνωμένες Πολιτείες κατευθύνθηκε στις Φιλιππίνες — μια σπάνια εξέλιξη που αναδεικνύει τις προσπάθειες των εισαγωγικών χωρών να προσαρμοστούν στη χωρίς προηγούμενο ενεργειακή κρίση.

Πριν από την έναρξη του πολέμου, η Ασία κάλυπτε έως και το 80% των αναγκών της σε αργό πετρέλαιο από τη Μέση Ανατολή, σημειώνει το δημοσίευμα. Οι Φιλιππίνες, ειδικότερα, προμηθεύονταν πετρέλαιο κυρίως από τη Σαουδική Αραβία, το Ιράκ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, ενώ σύμφωνα με τα στοιχεία της Kpler δεν είχαν εισαγάγει αμερικανικό αργό από το 2020. Από την έναρξη του πολέμου ΗΠΑ και Ισραήλ κατά του Ιράν, η παγκόσμια παραγωγή αργού πετρελαίου έχει μειωθεί κατά 14 έως 15 εκατ. βαρέλια ημερησίως.

Η νέα αναταραχή στο Στενό του Ορμούζ επαναφέρει στο προσκήνιο τους φόβους για παρατεταμένη ενεργειακή αστάθεια και νέες πληθωριστικές πιέσεις στην παγκόσμια οικονομία. Η άνοδος των τιμών του πετρελαίου αυξάνει το κόστος μεταφορών, παραγωγής και ηλεκτρικής ενέργειας, επιβαρύνοντας επιχειρήσεις και καταναλωτές διεθνώς.

Παράλληλα, ενισχύεται η αβεβαιότητα στις αγορές, με τις κυβερνήσεις και τις κεντρικές τράπεζες να βρίσκονται αντιμέτωπες με το ενδεχόμενο νέου κύματος ακρίβειας και επιβράδυνσης της ανάπτυξης, σε μια περίοδο όπου πολλές οικονομίες εξακολουθούν να προσπαθούν να ανακάμψουν από τις προηγούμενες γεωπολιτικές και ενεργειακές κρίσεις.

Τα παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου πλησιάζουν με ταχύτητα σε ένα κρίσιμο όριο, με την Ασία να βρίσκεται ήδη αντιμέτωπη με τα λεγόμενα «ελάχιστα λειτουργικά επίπεδα», και την Ευρώπη να ακολουθεί επικίνδυνα κοντά. Πρόκειται για ακόμη μία προειδοποίηση από τη διεθνή ενεργειακή αγορά σχετικά με την κατάσταση της προσφοράς και τον κίνδυνο σοβαρής ενεργειακής ασφυξίας, σε μια περίοδο όπου οι γεωπολιτικές εντάσεις και η χρόνια υποεπένδυση στην παραγωγή εντείνουν την αβεβαιότητα.

Η Ασία αντιμετωπίζει ήδη σοβαρές πιέσεις στην προμήθεια καυσίμων, σύμφωνα με όλα τα τελευταία δεδομένα της αγοράς, ενώ οι τιμές των πετρελαϊκών προϊόντων παραμένουν στα ύψη.

Το πρόβλημα, ωστόσο, δεν περιορίζεται στην Ασία. Και άλλες περιοχές του πλανήτη ενδέχεται να προσεγγίσουν σε αντίστοιχα επίπεδα μέσα στον Ιούλιο.

Αυτή η εκτίμηση είναι σαφώς πιο απαισιόδοξη από τη θέση της Goldman Sachs, η οποία νωρίτερα μέσα στον μήνα υποστήριζε ότι τα παγκόσμια αποθέματα αργού δύσκολα θα αγγίξουν τα ελάχιστα λειτουργικά επίπεδα μέσα στο καλοκαίρι, αναγνωρίζοντας πάντως ότι οι πιέσεις στην προσφορά εντείνονται.

Οι αναλυτές της Goldman σημείωναν ότι, παρότι τα αποθέματα παραμένουν οριακά πάνω από το κρίσιμο όριο, ο ρυθμός εξάντλησης και οι απώλειες προσφοράς σε ορισμένες περιοχές προκαλούν έντονη ανησυχία. Τα παγκόσμια αποθέματα βρίσκονται ήδη κοντά στα χαμηλότερα επίπεδα των τελευταίων οκτώ ετών, ενώ τα στοιχεία του Απριλίου έδειξαν ότι η μείωσή τους επιταχύνθηκε με διπλάσιο ρυθμό σε σχέση με το πρώτο τρίμηνο του έτους.

 

(Έως το τέλος Φεβρουαρίου, η κανονική ροή κυμαινόταν περίπου στις 50–60 διελεύσεις δεξαμενοπλοίων ημερησίως. Μετά την κλιμάκωση της κρίσης, στις 28 Φεβρουαρίου, η κίνηση κατέρρευσε μέχρι και κατά 90%–95%. Τον Μάρτιο–Απρίλιο καταγράφηκαν συχνά μόλις 4–10 διελεύσεις ημερησίως. Τις τελευταίες ημέρες υπάρχει μικρή ανάκαμψη, αλλά η κίνηση παραμένει πολύ χαμηλότερη από τα προ κρίσης επίπεδα)

Ακόμη πιο ανησυχητική είναι η εικόνα που καταγράφεται από τις αρχές Μαΐου, καθώς η άντληση πετρελαίου από τα αποθέματα φτάνει τα 8,7 εκατ. βαρέλια ημερησίως — το υψηλότερο επίπεδο που έχει καταγραφεί ποτέ. Οι αγορές, σύμφωνα με τους αναλυτές, συνεχίζουν να «σφίγγουν», καθώς οι εξαγωγές μέσω του Στενού του Ορμούζ παραμένουν εξαιρετικά περιορισμένες.

Το φετινό καλοκαίρι διαμορφώνεται έτσι ως μία από τις πιο δύσκολες περιόδους για τις ενεργειακές αγορές των τελευταίων ετών. Ο Φατίχ Μπιρόλ, επικεφαλής του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (IEA), προειδοποίησε πρόσφατα ότι η αγορά πετρελαίου ενδέχεται να περάσει στη «κόκκινη ζώνη» ήδη από τον Ιούλιο ή τον Αύγουστο, λόγω της ταχείας πτώσης των αποθεμάτων, των απωλειών προμήθειας από τη Μέση Ανατολή και της αυξημένης θερινής ζήτησης.

Για την Ευρώπη, ο κίνδυνος μοιάζει ακόμη πιο άμεσος, ακόμη και αν οι Ευρωπαίοι θεωρούν προς το παρόν ότι είναι προστατευμένοι επειδή εισάγουν μεγάλες ποσότητες πετρελαίου από τις Ηνωμένες Πολιτείες, κυρίως μέσω αποδεσμεύσεων από το αμερικανικό Στρατηγικό Απόθεμα Πετρελαίου (SPR). Οι αναλυτές προειδοποιούν όμως  ότι αυτή η κατάσταση δεν μπορεί να συνεχιστεί επ’ άπειρον.

Όμως, ούτε οι ΗΠΑ θα μείνουν ανεπηρέαστες. Οι πρώτες ουσιαστικές ελλείψεις στην αμερικανική αγορά θα αρχίσουν να γίνονται αισθητές μέσα στον Ιούλιο.

Η τιμή του Brent, του διεθνούς benchmark, μπορεί να υποχώρησε εκ νέου κάτω από τα 100 δολάρια το βαρέλι, ωστόσο η αβεβαιότητα παραμένει στα ύψη.

Οι αναλυτές εκτιμούν ότι όσο καθυστερεί η διευθέτηση της κρίσης, τόσο ενισχύεται η διαπραγματευτική θέση του Ιράν, ακριβώς επειδή τα παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου συνεχίζουν να μειώνονται.

Πίσω από τη σημερινή κρίση, οι αναλυτές διακρίνουν και ένα βαθύτερο, διαρθρωτικό πρόβλημα: τη χρόνια υποεπένδυση σε νέα παραγωγική δυναμικότητα εκτός Μέσης Ανατολής. Ο OPEC+ προειδοποιεί εδώ και χρόνια ότι η έλλειψη επενδύσεων θα οδηγήσει αναπόφευκτα σε σοβαρές ανισορροπίες στην αγορά, χωρίς όμως οι διεθνείς κυβερνήσεις και οι αγορές να δώσουν την απαιτούμενη σημασία.

Με δεδομένο ότι ακόμη και σε περίπτωση συμφωνίας ειρήνης θα απαιτηθεί τουλάχιστον ένας μήνας για την πλήρη αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας στο Στενό του Ορμούζ, η προοπτική ενεργειακής στενότητας στην Ευρώπη θεωρείται πλέον εξαιρετικά πιθανή, ενώ στις Ηνωμένες Πολιτείες οι καταναλωτές προετοιμάζονται ήδη για νέο κύμα ανόδου στις τιμές των καυσίμων.

 

 

Ακολουθήστε το energia.gr στο Google News!Παρακολουθήστε τις εξελίξεις με την υπογραφη εγκυρότητας του energia.gr
Απόρρητο