Ωστόσο, το νέο πλαίσιο δεν ακουμπά τα λεγόμενα ώριμα επενδυτικά σχέδια, και αφήνει ουσιαστικά ανεπηρέαστο το μεγαλύτερο μέρος το σύνολο των έργων που βρίσκονται σε προχωρημένο στάδιο ανάπτυξης και έχουν σοβαρές πιθανότητες να κατασκευαστούν και να λειτουργήσουν.
Οι μεγαλύτερες αλλαγές αφορούν στα αιολικά πάρκα. Το ΥΠΕΝ τραβά «κόκκινη γραμμή» στα μικρά νησιά κάτω των 300 τετραγωνικών χιλιομέτρων, περιορίζοντας δραστικά τις δυνατότητες για νέες εγκαταστάσεις. Εξαιρέσεις προβλέπονται μόνο για έργα που εξυπηρετούν δημόσιες υποδομές ζωτικής σημασίας ή για λόγους ασφάλειας του συστήματος.
Παράλληλα, θεσπίζεται ανώτατο όριο κάλυψης εδάφους, με στόχο να σταματήσει η υπερσυγκέντρωση ανεμογεννητριών σε περιοχές που εμφανίζουν ήδη, έντονο κορεσμό και προκαλούν κοινωνικές αντιδράσεις σε τοπικό επίπεδο.
Το νέο πλαίσιο επιχειρεί επίσης να περιορίσει την εγκατάσταση ανεμογεννητριών σε ορεινές και περιβαλλοντικά ευαίσθητες ζώνες. Η απαγόρευση εγκατάστασης πάνω από τα 1200 μέτρα υψόμετρο, αλλά και οι αυστηρότεροι όροι για τις Ζώνες Ειδικής Προστασίας Natura, αποτυπώνουν μια σαφή μετατόπιση προς μια πιο συντηρητική χωροταξική πολιτική.
Η κυβέρνηση επιχειρεί να εμφανίσει, σήμερα, τις ρυθμίσεις αυτές ως εξορθολογισμό μιας πραγματικότητας κατά την οποία, όπως παραδέχθηκε και ο υφυπουργός Ενέργειας, Νίκος Τσάφος, σημαντικό μέρος έργων απορρίπτονταν, ούτως ή άλλως, κατά τη διαδικασία περιβαλλοντικής αδειοδότησής τους.
Ακόμη πιο αυστηρό είναι όμως το νέο καθεστώς για τα φωτοβολταϊκά. Η πλήρης απαγόρευση εγκατάστασης σε περιοχές Natura, σε υγρότοπους που προστατεύονται στο πλαίσιο της Σύμβασης Ραμσάρ, (διεθνής συμφωνία που υπογράφηκε το 1971 στην πόλη Ραμσάρ του Ιράν) και από τούδε, και σε δασικές εκτάσεις, συνιστά ουσιαστική ανατροπή του έως σήμερα μοντέλου ανάπτυξης.
Παράλληλα, το ανώτατο όριο κάλυψης του 1,5% ανά Περιφερειακή Ενότητα, εμποδίζει τη μαζική εξάπλωση μεγάλων ηλιακών πάρκων, ιδιαίτερα σε αγροτικές περιοχές όπου ήδη καταγράφονται συγκρούσεις στη χρήση γης και έντονες αντιδράσεις σε επίπεδο τοπικών κοινωνιών.
Την ίδια στιγμή, το ΥΠΕΝ αποφεύγει, όμως, να διαταράξει τις ισορροπίες στην αγορά. Το νέο πλαίσιο δεν επηρεάζει έργα που βρίσκονται σε ώριμο στάδιο αδειοδότησης, δηλαδή όσα διαθέτουν όρους σύνδεσης, εγκεκριμένους περιβαλλοντικούς όρους ή πλήρεις φακέλους Μελετών Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, έως τις 20 Μαΐου 2026.
Με τον τρόπο αυτό, η κυβέρνηση επιχειρεί να στείλει μήνυμα θεσμικής συνέχειας προς τους επενδυτές και να αποφύγει τον κίνδυνο μαζικών εμπλοκών ή δικαστικών προσφυγών.
Παρά ταύτα, έργα ισχύος περίπου 32 GW, ήτοι, σχεδόν το ένα τρίτο του συνολικού χαρτοφυλακίου ΑΠΕ της χώρας, θα χρειαστεί να επαναξιολογηθούν κάτω από το πρίσμα των νέων κανόνων. Η μεγαλύτερη πίεση αναμένεται να ασκηθεί στα φωτοβολταϊκά, όπου το μέχρι σήμερα μοντέλο ανάπτυξης βασιζόταν σε πολύ πιο χαλαρούς χωροταξικούς περιορισμούς.
Πιο σημαντικό είναι όμως το συμπέρασμα που εξάγεται, σε πολιτικό επίπεδο, δηλαδή, ότι το νέο χωροταξικό αποτελεί στην ουσία, έμμεση παραδοχή ότι η υπέρμετρη ταχύτητα με την οποία αναπτύχθηκαν οι ΑΠΕ τα προηγούμενα χρόνια, ξεπέρασε τα όρια αντοχής πολλών περιοχών. Πλέον, το ερώτημα είναι αν οι νέοι κανόνες θα συμβάλουν σε μια πιο ισορροπημένη ανάπτυξη, ή αν θα ανοίξουν έναν νέο κύκλο συγκρούσεων μεταξύ επενδυτών, τοπικών κοινωνιών και περιβαλλοντικών φορέων.