όμιλοι εμφανίζονται πλέον πιο αισιόδοξοι ότι η ήπειρος θα αποφύγει ένα πραγματικό έλλειμμα καυσίμων αεροσκαφών το φετινό καλοκαίρι, καθώς τα διυλιστήρια αύξησαν στο μέγιστο την παραγωγή, ενισχύθηκαν οι εισαγωγές και οι κυβερνήσεις άνοιξαν τις στρατηγικές τους δεξαμενές.
Η απώλεια προμηθειών από τη Μέση Ανατολή, εξαιτίας του πολέμου με το Ιράν, είχε προκαλέσει έντονη ανησυχία στην αεροπορική βιομηχανία, με τον κίνδυνο σοβαρών αναταράξεων στις αερομεταφορές να θεωρείται ορατός. Ωστόσο, ο επικεφαλής της Ryanair, Μάικλ Ο’Λίρι, εμφανίστηκε καθησυχαστικός, δηλώνοντας ότι έχει πλέον «σχεδόν μηδενικές ανησυχίες» για την επάρκεια καυσίμων στην Ευρώπη κατά τη θερινή περίοδο.
Όπως παραδέχθηκε, πριν από έναν ή δύο μήνες η εικόνα ήταν πολύ πιο ανησυχητική. Η αύξηση όμως των προμηθειών από τις ΗΠΑ, τη δυτική Αφρική και τη Νορβηγία, σε συνδυασμό με το γεγονός ότι ορισμένες αεροπορικές εταιρείες της κεντρικής Ευρώπης συνεχίζουν να προμηθεύονται καύσιμα ρωσικής προέλευσης, φαίνεται ότι σταθεροποίησαν την αγορά.
Παρά τη σχετική αποκλιμάκωση της ανησυχίας, οι εταιρείες διύλισης εκτιμούν ότι η κορύφωση της τουριστικής περιόδου θα αποτελέσει ένα πραγματικό τεστ αντοχής για τον κλάδο. Πάντως, αρκετοί ενεργειακοί όμιλοι θεωρούν πλέον απίθανο να επιβεβαιωθούν οι προειδοποιήσεις του International Energy Agency, το οποίο τον Απρίλιο είχε εκτιμήσει ότι η Ευρώπη διέθετε αποθέματα καυσίμων αεροσκαφών μόλις για έξι εβδομάδες.

(επιμέλεια infographic, energia.gr)
Η ισπανική Repsol ανακοίνωσε ότι αύξησε την παραγωγή αεροπορικού καυσίμου κατά 20%-25% σε σχέση με πέρυσι, αναδιαμορφώνοντας τη λειτουργία των διυλιστηρίων της ώστε να παράγουν μεγαλύτερες ποσότητες κηροζίνης ανά βαρέλι αργού πετρελαίου. Πρόκειται για μια ασυνήθιστα μεγάλη προσαρμογή σε έναν κλάδο όπου οι δυνατότητες αλλαγής του μείγματος παραγωγής είναι συνήθως περιορισμένες.
Στόχος, σύμφωνα με τη διοίκηση της εταιρείας, ήταν να «καλυφθεί η θερινή περίοδος», καθώς η Ισπανία καταγράφει κάθε χρόνο εκρηκτική ζήτηση αεροπορικών καυσίμων λόγω του τουρισμού. Για τον ίδιο λόγο μετατέθηκαν και προγραμματισμένες εργασίες συντήρησης.
Μέχρι στιγμής, η Ευρώπη απέφυγε τα χειρότερα. Οι αεροπορικές εταιρείες περιόρισαν μόνο ορισμένα μη κερδοφόρα δρομολόγια μικρών αποστάσεων, ενώ η British Airways διαβεβαίωσε ότι έχει εξασφαλίσει επάρκεια καυσίμων για ολόκληρο το θερινό της πρόγραμμα. Αντίστοιχα, η Air France έκανε λόγο για αποθέματα αρκετών μηνών στα αεροδρόμια που εξυπηρετεί.
Την ίδια ώρα, η άνοδος των τιμών λειτούργησε ως ισχυρό κίνητρο για την αγορά. Οι τιμές της κηροζίνης στην βόρεια Ευρώπη εκτινάχθηκαν, στην αρχή Απριλίου, σε ιστορικό υψηλό, φθάνοντας το 1.904 δολάριο ανά τόνο, ήτοι, υπερδιπλάσιες σε σχέση με τα προ κρίσης επίπεδά τους. Αν και έχουν αποκλιμακωθεί, έκτοτε, εν τούτοις εξακολουθούν να κινούνται σε ποσοστό περίπου +60% υψηλότερα από πριν από τον πόλεμο.
Η πίεση των τιμών, σύμφωνα με στελέχη του κλάδου, ενεργοποίησε νέες ροές καυσίμων προς την Ευρώπη, κυρίως από αμερικανικά και νιγηριανά διυλιστήρια. Όπως σχολίασε χαρακτηριστικά ο επικεφαλής της Wizz Air, «η αγορά, μέσω των τιμών, κινητοποιεί δυνάμεις».
Ανάλογη εικόνα δίνουν και άλλοι ενεργειακοί όμιλοι. Η πορτογαλική Galp ανέφερε ότι λειτουργεί επίσης με στόχο τη μέγιστη δυνατή παραγωγή jet fuel, εκτιμώντας ότι δεν αναμένονται διαταραχές εφοδιασμού τους επόμενους μήνες.
Σύμφωνα με αναλυτές της αγοράς, που μίλησαν στους Financial Times, η αυξημένη παραγωγή των ευρωπαϊκών διυλιστηρίων μπορεί να προσθέσει περίπου 100.000 βαρέλια αεροπορικού καυσίμου ημερησίως, δηλαδή, ποσότητα που αντιστοιχεί περίπου στο 20% των εισαγωγών που λάμβανε η Ευρώπη από την Μέση Ανατολή πριν από τον πόλεμο με το Ιράν.
Επιπλέον, η αποδέσμευση στρατηγικών αποθεμάτων από τα κράτη-μέλη του ΙΕΑ εκτιμάται ότι θα καλύψει περίπου το ένα τρίτο του φετινού ελλείμματος.
Η κρίση, πάντως, έχει ήδη δημιουργήσει σημαντικούς κερδισμένους. Ευρωπαϊκά διυλιστήρια εκτιμούν ότι τα αποτελέσματα χρήσης, Μαρτίου και Απριλίου θα είναι από τα ισχυρότερα στα χρονικά, καθώς η εκτίναξη των περιθωρίων κέρδους στα αεροπορικά καύσιμα ενίσχυσε θεαματικά την κερδοφορία τους.
Παρά τη σχετική σταθεροποίηση, οι traders προειδοποιούν ότι η αγορά παραμένει εξαιρετικά ευάλωτη. Ένα μικρό σοκ στην προσφορά ή μια νέα γεωπολιτική αναταραχή θα μπορούσε να προκαλέσει αλυσιδωτές επιπτώσεις σε ολόκληρο το ενεργειακό σύστημα.
Όπως σημειώνουν παράγοντες της αγοράς, το φετινό καλοκαίρι ενδέχεται να εξελιχθεί σε ένα κρίσιμο τεστ αντοχής, όχι μόνο για τον ευρωπαϊκό αεροπορικό κλάδο, αλλά συνολικά για την ανθεκτικότητα της παγκόσμιας ενεργειακής ασφάλειας.
Πάντως, μέσα σε όλο αυτό το σκηνικό της παγκόσμιας διαταραχής, η Ελλάδα καταφέρνει να βρίσκεται σε καλύτερη κατάσταση από πολλές άλλες ευρωπαϊκές χώρες, σε όρους επάρκειας καυσίμων (δείτε πρόσφατο άρθρο στο energia.gr)