κάθε φορά που μια ειρηνευτική πρόταση της μιας ή της άλλης πλευράς κρίνεται ανεπαρκής η απαράδεκτη και απορρίπτεται -μετά ή άνευ επαίνων. Σε αυτό το κλίμα, οι τιμές του αργού επιστρέφουν, τις τελευταίες ώρες, σε επίπεδα άνω των 105 δολαρίων ανά βαρέλι και εξανεμίζουν την ελπίδα εκατοντάδων εκατομμυρίων οδηγών σε όλο τον κόσμο, να προμηθευτούν φθηνά καύσιμα για τις μετακινήσεις τους.
Εκτός του ότι η αδυναμία να συμφωνηθούν οι όροι μιας ειρήνης στον Κόλπο εντείνουν τους φόβους για την ασφάλεια του εφοδιασμού, ιδίως για τα στρατηγικής σημασίας καύσιμα, όπως τα αεροπορικά.
Oι επιπτώσεις της κρίσης στην "αντλία"
Στη χώρα μας διακινούνται, συνήθως, δύο προτάσεις. Η μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης ως μέσο για να μειωθούν ο τιμές στα πρατήρια υγρών καυσίμων και η φορολόγηση των υπερκερδών των διυλιστηρίων. Και οι δύο παρουσιάζουν ενδιαφέρον αλλά και προκλήσεις.
Στην μεν πρώτη περίπτωση ο Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης στα καύσιμα αποτελεί μία από τις πιο σταθερές και μεγάλες πηγές άντλησης φορολογικών εσόδων για το ελληνικό δημόσιο. Τυχόν μείωσή του θα άνοιγε μεγάλη «τρύπα» στον προϋπολογισμό, ειδικά σε μια χώρα με υψηλό δημόσιο χρέος όπως η Ελλάδα.
Από τη στιγμή που η Ευρώπη είναι κάθετα αντίθετη στην υιοθέτηση του μέτρου της ρήτρας διαφυγής - εκτός και εάν η οικονομία των χωρών-μελών εισέλθει σε φάση ύφεσης – κάτι που αποτελεί προαπαιτούμενο για την κυβέρνηση ώστε να προχωρήσει σε μείωση του ΕΦΚ, η έκκληση για μείωση των φόρων στα υγρά καύσιμα δεν μπορεί εκ των πραγμάτων να γίνει αποδεκτή.
Παράλληλα, διακινείται η κυβερνητική άποψη ότι μια μείωση του ΕΦΚ δεν είναι βέβαιο ότι θα έφθανε στην αντλία και ότι μέρος της φορολογικής μείωσης θα μπορούσε να απορροφηθεί από την αγορά, ή και να εξανεμιστεί από διεθνείς αυξήσεις πετρελαίου.
Αυτό το επιχείρημα συνοδεύεται και από την πεποίθηση στο Μαξίμου, ότι τυχόν οριζόντιες μειώσεις ευνοούν περισσότερο όσους διαθέτουν υψηλότερα εισοδήματα και επομένως, προτιμά τις στοχευμένες επιδοτήσεις που καταλήγουν άμεσα στην τσέπη του ωφελούμενου.

(Μέσες τιμές αμόλυβδης βενζίνης και ντίζελ κίνησης στην Ευρώπη, στις 10 Μαΐου 2026. Πηγή: fuelo.eu)
Υπάρχει βέβαια μια υποσημείωση στην όλη δημόσια συζήτηση που διεξάγεται για την αντιμετώπιση της ακρίβειας στα καύσιμα και όχι μόνο, που δεν έχει αναδειχτεί στο βαθμό που πρέπει και η οποία, κατά την κρίση του energia.gr κάνει τη μεγάλη διαφορά.
Ενώ οι τιμές των βενζινών είναι από τις υψηλότερες σε όλη την Ευρώπη (την Δευτέρα, 11 Μαΐου η μέση τιμή ης αμόλυβδης 95 οκτανίων στην ελληνική αντλία είναι 2,080 ευρώ το λίτρο, στην Ιταλία είναι 1,78 ευρώ το λίτρο και στην Βουλγαρία, 1,52 ευρώ το λίτρο), στο ντίζελ κίνησης, χάρη στη συνέχιση της επιδότησης των 20 λεπτών στο λίτρο, η αντίστοιχη μέση τιμή είναι 1,88 ευρώ το λίτρο ήτοι, ευθέως ανάλογη με της Ιταλίας και της Βουλγαρίας. Γενικά δε κινείται στον χαμηλό μέσο όρο των ευρωπαϊκών τιμών πράγμα που σημαίνει ότι το μέτρο της κυβέρνησης έχει πραγματικό αντίκτυπο αφού, το ντίζελ κίνησης χρησιμοποιείται περισσότερο στις εμπορευματικές μεταφορές (φορτηγά, ταξί κλπ) και επομένως η επιδότηση επηρεάζει ευθέως το κόστος μεταφοράς προϊόντων και υπηρεσιών.
Παράλληλα, μειώνει το λειτουργικό κόστος της εφοδιαστικής αλυσίδας που σημαίνει ότι μπορεί να συγκρατήσει τις πληθωριστικές πιέσεις σε τρόφιμα και βασικά αγαθά.
Και τέλος, ευνοεί περισσότερο την παραγωγική δραστηριότητα παρά την ιδιωτική κατανάλωση, κάτι που αρκετές κυβερνήσεις θεωρούν ότι έχει άμεση επίδραση στο συνολικό κόστος της οικονομίας.

Επομένως η παρέμβαση στο ντίζελ κίνησης είναι πιο στρατηγικής σημασίας, όπως τόνισε σε επικοινωνία του με το portal και ο Γιάννης Αληγιζάκης, πρόεδρος του Συνδέσμου Εταιρειών Εμπορίας Πετρελαιοειδών Ελλάδας (ΣΕΕΠΕ), και Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της ΕΛΙΝΟΪΛ.
Ιδίως σε περιπτώσεις χωρών όπως η Ελλάδα που εξαρτώνται πολύ από τις μεταφορές, είναι το ντίζελ που κάνει τη διαφορά.
Προς αυτή την κατεύθυνση έχει συμβάλει ιδιαίτερα η πολιτική που ακολουθούν τα τελευταία χρόνια, τα μεγάλα διυλιστήρια της χώρας, -η μονάδα της Motor Oil και οι τρεις μονάδες της HELLENiQ ENERGY (τα πρώην ΕΛ.ΠΕ)- που έχουν καταφέρει να εξασφαλίσουν μεγάλη επάρκεια εφοδιασμού της χώρας, με όλους τους τύπους των καυσίμων. Σε αυτά συμπεριλαμβάνονται και τα αεροπορικά καύσιμα (aviation fuels) καθώς οι διοικήσεις των διυλιστηρίων της χώρας, μέσω μιας πιο αποτελεσματικής διαχείρισης, φρόντισαν να εξασφαλίσουν ικανά αποθέματα, σε αντίθεση με τους περισσότερους ευρωπαϊκούς ανταγωνιστές τους.
Επομένως, στο ζήτημα του ντίζελ η Ελλάδα διαθέτει τιμές ίσες ή και χαμηλότερες του μέσου όρου στην Ευρώπη, κυρίως, όμως παράγει δική της κηροζίνη και διαθέτει επάρκεια εφοδιασμού και είναι περισσότερο προστατευμένη σε περίπτωση επιμήκυνσης της πρωτοφανούς κρίσης στον Κόλπο.
Στα άλλα μέτρα συγκράτησης της ακρίβειας στην αγορά υγρών καυσίμων που λαμβάνει η κυβέρνηση, με το πλαφόν στο περιθώριο κέρδους το ελληνικό δημόσιο βάζει ανώτατο όριο στο κέρδος που μπορούν να έχουν επιχειρήσεις σε βασικά αγαθά ή καύσιμα, ώστε να περιοριστούν φαινόμενα αισχροκέρδειας και υπερβολικών ανατιμήσεων.
Τέλος, όσον αφορά στο καθολικό αίτημα των κομμάτων της αντιπολίτευσης για φορολόγηση των υπερκερδών των διυλιστηρίων σημειώνουμε ότι η κυβέρνηση την επέβαλε σε δύο φάσεις στο πρόσφατο παρελθόν. Για τα κέρδη του 2022 και για τα κέρδη του 2023, με έκτακτη εισφορά που ανακοινώθηκε τον Ιούνιο του 2024.
Η φορολογία των ετών 2022–2023 επιβλήθηκε στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού μηχανισμού έκτακτης εισφοράς στα υπερκέρδη των ενεργειακών επιχειρήσεων και διυλιστηρίων.
Ειδικότερα, για τα υπερκέρδη του 2023, η κυβέρνηση επέβαλε έκτακτη εισφορά ύψους 33%.
Τα ποσά που συγκεντρώθηκαν ανήλθαν σε περίπου 300 εκατ. ευρώ σύμφωνα με στοιχεία του Υπουργείου Οικονομικών, ενώ το συνολικό ποσό από της έκτακτες εισφορές και τους φόρους για τα έτη 2022-2024, έφθασε στα περίπου 700 εκατ. ευρώ.
Τα συνολικά έσοδα από τη φορολόγηση των υπερκερδών στον ενεργειακό τομέα χρησιμοποιήθηκαν για να επιδοτηθούν οι λογαριασμοί της ηλεκτρικής ενέργειας για νοικοκυριά και επιχειρήσεις κατά την περίοδο της ενεργειακής κρίσης.
Ακόμη, περίπου 250 εκατ. ευρώ δόθηκαν ως έκτακτο επίδομα στου συνταξιούχους με προσωπική διαφορά, ενώ άλλα περίπου 50 εκατ. ευρώ κατευθύνθηκαν στο Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων.