Για τρεις δεκαετίες, το Κατάρ ανέπτυξε δίκτυα εφοδιασμού και μετέφερε δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια υγροποιημένου φυσικού αερίου κάθε χρόνο μέσω του Στενού του Ορμούζ προς λιμάνια στην Ασία και την Ευρώπη.
Πάνω από το 60% των εσόδων του κράτους προερχόταν από το φυσικό αέριο και τις συναφείς εξαγωγές, και αυτά τα χρήματα μεταμόρφωσαν τη χερσόνησο σε μια λαμπερή μητρόπολη. Οι χωματόδρομοι της ερήμου αντικαταστάθηκαν από ουρανοξύστες, ενώ γύρω τους συστήματα άρδευσης διατηρούν πράσινα γκαζόν και πολύχρωμα λουλούδια όλο τον χρόνο.
Ο πλούτος από το φυσικό αέριο χρηματοδότησε το μετρό που συνδέει τη Ντόχα με τη Λουσαΐλ, καθώς και εμπορικά κέντρα ευρωπαϊκού τύπου και θεματικά πάρκα με τεχνητό χιόνι. Επίσης, χρηματοδότησε ένα από τα πιο ακριβά Παγκόσμια Κύπελλα και ένα επενδυτικό ταμείο 600 δισ. δολαρίων με συμμετοχές από το Χίθροου έως το Empire State Building.
Ύστερα, τον Φεβρουάριο, η «πύλη του Κατάρ προς τον κόσμο» έκλεισε ξαφνικά.
Το κλείσιμο του Ορμούζ σήμανε ότι για πάνω από δύο μήνες σχεδόν καθόλου φυσικό αέριο δεν έφυγε από τις ακτές της χώρας. Ταυτόχρονα, η χώρα αποκόπηκε από θαλάσσιες οδούς μέσω των οποίων εισάγει τα πάντα, από οχήματα έως τρόφιμα. Οι φόβοι αστάθειας έπληξαν τον τουρισμό και την επιχειρηματική εμπιστοσύνη.
Το βιομηχανικό κέντρο Ras Laffan έκλεισε και δρόμοι μπλοκαρίστηκαν. Στη μεγάλη αυτή εγκατάσταση, γερανοί έμειναν ακίνητοι. Στη Ντόχα, ξενοδοχεία και επιχειρήσεις βιώνουν σιωπή. Οι προβλέψεις ανάπτυξης αναθεωρήθηκαν προς τα κάτω.
Ο Ahmed Helal της Asia Group δήλωσε ότι οι εξαγωγές φυσικού αερίου είναι «θεμελιώδεις». «Τίποτα εδώ δεν θα υπήρχε χωρίς τον ενεργειακό πλούτο», είπε.
Η ενεργειακή μεταμόρφωση του Κατάρ ξεκίνησε τη δεκαετία του 1990 με το κολοσσιαίο κοίτασμα North Field. Το φυσικό αέριο υγροποιείται στους -162°C και εξάγεται παγκοσμίως.
Η παραγωγή εκτοξεύτηκε από 60.000 τόνους το 1996 σε 77 εκατομμύρια τόνους το 2010. Για χρόνια, το Κατάρ είχε το υψηλότερο κατά κεφαλήν εισόδημα στον κόσμο.
Η ανάπτυξη βασίστηκε σε μαζική εισροή ξένων εργατών, οι οποίοι αποτελούν περίπου το 90% του πληθυσμού.
Το 2019 ανακοινώθηκε επέκταση παραγωγής LNG στα 126 εκατομμύρια τόνους έως το 2027.
Όμως τον Φεβρουάριο, μεγάλο μέρος της δραστηριότητας σταμάτησε. Η χώρα, χωρίς χερσαίες εναλλακτικές, εξαρτάται πλήρως από τη θαλάσσια δίοδο του Ορμούζ.
Η QatarEnergy ανακοίνωσε αδυναμία εκτέλεσης συμβολαίων. Σύντομα, επιθέσεις με πυραύλους και drones έπληξαν εγκαταστάσεις στο Ras Laffan, μειώνοντας την παραγωγή κατά 17%.
Η αποκατάσταση μπορεί να χρειαστεί χρόνια
Το ΔΝΤ προβλέπει μείωση του ΑΕΠ κατά 8,6% φέτος.
Παράλληλα, η χώρα προσπάθησε να γίνει τουριστικός και χρηματοοικονομικός κόμβος, αλλά ο πόλεμος και οι ταξιδιωτικές προειδοποιήσεις οδήγησαν σε πτώση επισκεπτών και εταιρική φυγή.
Η τουριστική οικονομία της περιοχής χάνει περίπου 600 εκατ. δολάρια ημερησίως, σύμφωνα με εκτιμήσεις.
Στη Ντόχα, η πτώση της κίνησης είναι εμφανής, ενώ τα εμπορικά κέντρα είναι σχεδόν άδεια.
Αναλυτές τονίζουν ότι το μοντέλο ανάπτυξης του Κατάρ βασίζεται στην αντίληψη σταθερότητας, η οποία τώρα έχει πληγεί σοβαρά.
Ακόμη κι αν το LNG επανεκκινηθεί, η ζημιά στην εικόνα της χώρας μπορεί να είναι μακροχρόνια.
Παρόλα αυτά, τα μεγάλα χρηματοοικονομικά αποθέματα της χώρας μπορούν να καλύψουν μισθούς και βασικές λειτουργίες για χρόνια.
Το κρίσιμο ζήτημα, σύμφωνα με αναλυτές, είναι αν θα υπάρξει φυγή ξένων εργαζομένων και εταιρειών. Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να αποσταθεροποιήσει βαθιά την οικονομία.
(επιμέλεια: Βάνα Στέλλου)