Ακυρωτικού Δικαστηρίου για τα έργα αποθήκευσης ενέργειας με μπαταρίες (BESS) και διαμορφώνει ένα νέο θεσμικό και επενδυτικό τοπίο για την ενεργειακή μετάβαση στην Ελλάδα. Το ΣτΕ, απορρίπτοντας την αίτηση ακύρωσης κατά της ΑΕΠΟ του έργου έστειλε ένα σαφές μήνυμα προς όλες τις κατευθύνσεις, ότι τα έργα αποθήκευσης θεωρούνται πλέον ζωτικής σημασίας ενεργειακές υποδομές και αντιμετωπίζονται ως αναπόσπαστο τμήμα της στρατηγικής για την απανθρακοποίηση και τη σταθερότητα του ηλεκτρικού συστήματος. Δεν είναι τυχαίο ότι το Δικαστήριο συνδέει άμεσα τις μπαταρίες με την ασφάλεια εφοδιασμού, τη λειτουργία του δικτύου και την επίτευξη των στόχων κλιματικής ουδετερότητας, υιοθετώντας στην πράξη τη λογική του «υπέρτατου δημοσίου συμφέροντος» που προωθεί πλέον η ευρωπαϊκή ενεργειακή πολιτική.
Η σημασία της απόφασης είναι πολλαπλή. Πρώτον, το ΣτΕ ξεκαθαρίζει ότι οι σταθμοί αποθήκευσης αποτελούν αυτοτελή ενεργειακά έργα, πλήρως ενταγμένα στο υφιστάμενο καθεστώς περιβαλλοντικής αδειοδότησης. Με αυτόν τον τρόπο περιορίζεται δραστικά η αβεβαιότητα που υπήρχε γύρω από το αν απαιτείται ειδικό θεσμικό πλαίσιο ή διαφορετική αδειοδοτική μεταχείριση για τις μπαταρίες.
Δεύτερον, το Δικαστήριο δίνει σαφές σήμα και στο ζήτημα της χωροθέτησης. Η αποδοχή ότι τα έργα αποθήκευσης μπορούν να εντάσσονται στο ισχύον Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις ΑΠΕ, ακόμη και χωρίς ειδικό χωροταξικό καθεστώς για τις μπαταρίες, ουσιαστικά επιτρέπει τη συνέχιση της ανάπτυξης της αγοράς χωρίς να απαιτείται προηγουμένως νέα χωροταξική μεταρρύθμιση. Πρόκειται για κρίσιμη παραδοχή σε μια περίοδο όπου δεκάδες έργα BESS βρίσκονται σε φάση αδειοδότησης ή ωρίμανσης.
Ιδιαίτερο βάρος έχει και η αποδοχή της δυνατότητας εγκατάστασης ανάλογων έργων ακόμη και σε δασικές εκτάσεις, υπό προϋποθέσεις. Το ΣτΕ υιοθετεί εδώ μια λογική ανάλογη με εκείνη που έχει ήδη εφαρμοστεί για άλλες ενεργειακές υποδομές, θεωρώντας ότι τα έργα αποθήκευσης μπορούν να εξυπηρετούν σκοπό κοινής ωφέλειας. Η διατύπωση αυτή αναμένεται να αξιοποιηθεί ευρύτερα σε επόμενες αδειοδοτικές διαδικασίες.
Ταυτόχρονα, η απόφαση επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα στην επιτάχυνση της ενεργειακής μετάβασης και στις περιβαλλοντικές ανησυχίες. Το ΣτΕ δεν αγνοεί τους κινδύνους που σχετίζονται με τις μπαταρίες —όπως η πυροπροστασία ή η διαχείριση ατυχημάτων— αλλά κρίνει ότι αυτοί μπορούν να αντιμετωπιστούν μέσω ειδικών τεχνικών όρων και περιβαλλοντικών δεσμεύσεων. Με άλλα λόγια, το Δικαστήριο απορρίπτει τη λογική της εκ προοιμίου απαγόρευσης και μεταφέρει το βάρος στην επάρκεια της επιστημονικής τεκμηρίωσης και των όρων ασφαλείας.
Ίσως όμως το σημαντικότερο στοιχείο του σκεπτικού να είναι ότι το ΣτΕ επανακαθορίζει και τα όρια του ίδιου του ακυρωτικού ελέγχου. Υπενθυμίζει ότι ο ρόλος του δεν είναι να υποκαθιστά τη Διοίκηση ή τους τεχνικούς επιστήμονες στην αξιολόγηση σύνθετων ενεργειακών ζητημάτων, αλλά να ελέγχει αν τηρήθηκαν οι νόμιμες διαδικασίες, αν υπάρχει επαρκής αιτιολογία και αν η αδειοδότηση στηρίζεται σε επιστημονικά δεδομένα.
Η απόφαση, επομένως, δεν αποτελεί μόνο δικαστική δικαίωση ενός συγκεκριμένου έργου στην Κάρυστο. Συνιστά ουσιαστικά νομολογιακή «πυξίδα» για το σύνολο της αγοράς αποθήκευσης ενέργειας στην Ελλάδα. Και σε μια περίοδο κατά την οποία οι μπαταρίες θεωρούνται αναγκαία προϋπόθεση για τη μαζική διείσδυση των ΑΠΕ, το μήνυμα του ΣτΕ είναι σαφές: η ενεργειακή μετάβαση δεν μπορεί πλέον να αντιμετωπίζεται ως εξαίρεση, αλλά ως στρατηγική προτεραιότητα δημοσίου συμφέροντος.