Απαιτεί υψηλές ακροβατικές δεξιότητες – αλλά αποτελεί την κρισιμότερη διεθνή συνάντηση στην παρούσα συγκυρία. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ετοιμάζεται να επισκεφθεί τον Κινέζο ηγέτη Σι Τζινπίνγκ στις 14 και 15 Μαΐου στο Πεκίνο, για πρώτη φορά μετά από οκτώ έτη. Πρόκειται για την συνάντηση 

η οποία είχε αρχικά προγραμματιστεί για τα τέλη Μαρτίου, αλλά αναβλήθηκε μετά την κοινή επίθεση ΗΠΑ και Ισραήλ εναντίον του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου. Μια πλήρης ανασκόπηση των θεμάτων που θα συζητήσουν οι δύο ηγέτες δεν είναι διαθέσιμη, αλλά το εμπορικό έλλειμμα αγαθών της Αμερικής, ύψους άνω των 200 δισεκατομμυρίων δολαρίων, με την Κίνα πιθανότατα θα βρίσκεται στην κορυφή της λίστας, ακόμη και μετά τη μείωσή του κατά σχεδόν το ένα τρίτο, μετά την καταστροφική διαμάχη του περασμένου έτους που ώθησε για λίγο τους δασμούς σε τριψήφιο αριθμό και απείλησε να καταστρέψει σχεδόν όλο το διμερές εμπόριο. Τα δύο στρατόπεδα βρίσκονται τώρα σε μια ανησυχητική ύφεση, αφού η Κίνα συνειδητοποίησε ότι χρειάζεται αμερικανικούς ημιαγωγούς και οι ΗΠΑ ανακάλυψαν ότι δεν μπορούν να ζήσουν χωρίς κινεζικές σπάνιες γαίες.

Αυτό θα μπορούσε να αποτελέσει θεμέλιο για μια λιγότερο εχθρική, ακόμη και λειτουργική σχέση. Αλλά η καχυποψία κυριαρχεί – και όχι αδίκως. Η δε ατζέντα βαραίνει από τις γεωπολιτικές εξελίξεις, οι οποίες υπερβαίνουν κατά πολύ τον απλό εμπορικό ανταγωνισμό.

Φρόντισε άλλωστε το Πεκίνο να στείλει, παραμονές της ελεύσεως Τραμπ δύο ηχηρά μηνύματα. Το πρώτο ήταν η υποδοχή του (κάθε άλλο παρά “απομονωμένου”) υπουργού Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, σε μια χειρονομία έμπρακτης στηρίηεως της Ισλαμικής Δημοκρατίας από την Κίνα, εν μέσω βεβαίως των προβλεπόμενων παραινέσεων για ελεύθερη ναυσιπλοϊα στον Περσικό Κόλπο και αποφυγή της επαναλήψεως των εχθροπραξιών.

Το δεύτερο ήταν έτι ισχυρότερο. Μέσα σε έξι ημέρες από τότε που ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν συνέστησε στον Τραμπ να εγκαταλείψει την πολεμική οδό στο Ιράν (συγκεκριμένα, τυχόν “τρελά” σχέδια χερσαίας εισβολής) το Πεκίνο εμφανίστηκε στο προσκήνιο με μια ταπεινωτική απόρριψη της κίνησης των ΗΠΑ να επιβάλουν κυρώσεις σε κινεζικά διυλιστήρια πετρελαίου.

Σύμπτωση ή όχι, η Κίνα είναι ο κύριος, κορυφαίος αγοραστής ιρανικού πετρελαίου, αντιπροσωπεύοντας περίπου το 90-91% των συνολικών εξαγωγών αργού πετρελαίου του Ιράν από τις αρχές του 2026. Παρά τις κυρώσεις των ΗΠΑ, τα λεγόμενα ανεξάρτητα διυλιστήρια στην Κίνα βασίζονται σε πετρέλαιο με έκπτωση από το Ιράν. Η Κίνα έχει απορρίψει τις κυρώσεις των ΗΠΑ σε αυτές τις αγορές, επικαλούμενη νόμιμη ενεργειακή συνεργασία στο πλαίσιο μιας 25ετούς στρατηγικής συμφωνίας με το Ιράν. Μια καθοριστική στιγμή ήρθε αυτόν τον μήνα, καθώς τέθηκαν σε ισχύ οι κυρώσεις των ΗΠΑ κατά πέντε κινεζικών οντοτήτων για την αγορά ιρανικού πετρελαίου - της Hengli Petrochemical και των τεσσάρων διυλιστηρίων Shandong Jincheng, Hebei Xinhai, Shouguang Luqing και Shandong Shengxing.

Το Σάββατο, το Πεκίνο αντεπιτέθηκε με το Υπουργείο Εμπορίου να επικαλείται μια “απαγορευτική εντολή” δηλώνοντας ότι οι κυρώσεις των ΗΠΑ δεν θα αναγνωριστούν, δεν θα επιβληθούν ή δεν θα τηρηθούν από κανένα διυλιστήριο σε όλη την Κίνα. Αυτό σηματοδοτεί μια σημαντική κλιμάκωση, όπου το Πεκίνο χρησιμοποιεί νομικά εργαλεία για να εμποδίσει τις κυρώσεις των ΗΠΑ, ενώ παράλληλα τονίζει ότι οι ενέργειες της Ουάσιγκτον παραβιάζουν το διεθνές δίκαιο και απειλούν την εθνική ασφάλεια της Κίνας.

Τεχνικά, εναπόκειται στην κυβέρνηση Τραμπ να επιβάλει τις κυρώσεις της απαγορεύοντας την κυκλοφορία των δεξαμενόπλοιων που μεταφέρουν ιρανικό πετρέλαιο με προορισμό την Κίνα, αλλά αυτή θα είναι μια επικίνδυνη κίνηση με πραγματικό ρίσκο αντιπαράθεσης με το Πεκίνο, κάτι που μπορεί ακόμη και να οδηγήσει σε κινήσεις κλιμακώσεως από την πλευρά της Κίνας, όπως η ανάπτυξη κινεζικού ναυτικού για να συνοδεύσει τα δεξαμενόπλοια που κατευθύνονται από ιρανικά λιμάνια προς προορισμούς στην Κίνα.

Σε σχόλιο της “Λαϊκής Ημερησίας” διαβάζουμε: “Αυτή η κίνηση σηματοδοτεί ένα κρίσιμο βήμα για τα νομικά εργαλεία της Κίνας που σχετίζονται με το εξωτερικό, ώστε να μεταβούν από το θεσμικό πλαίσιο στην πρακτική εφαρμογή. Αξιοποιώντας τη δύναμη του κράτους δικαίου, η Κίνα έχει δώσει μια στοχευμένη απάντηση στην εξωχώρια δικαιοδοσία των ΗΠΑ”.

Σημειώνεται ότι τον Απρίλιο, οι ΗΠΑ και η Ινδονησία ολοκλήρωσαν μια σημαντική εταιρική σχέση αμυντικής συνεργασίας που περιλαμβάνει εκτεταμένη επιχειρησιακή πρόσβαση σε αμερικανικά στρατιωτικά αεροσκάφη στον εναέριο χώρο της Ινδονησίας, αυξάνοντας σημαντικά τις δυνατότητες επιτήρησης των ΗΠΑ πάνω από τον ζωτικής σημασίας Πορθμό της Μαλάκκα. Αυτή η στρατηγική κίνηση, ενισχύει τον έλεγχο των ΗΠΑ σε ένα βασικό “σημείο στραγγαλισμού” που διαχειρίζεται σχεδόν το 40% του παγκόσμιου εμπορίου και το 80% των εισαγωγών πετρελαίου της Κίνας, ιδιαίτερα εν μέσω εντάσεων στο Πορθμό του Χορμούζ.

Πρόσφατη ανάλυση του Reuters κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η Κίνα, η οποία είναι ο μεγαλύτερος εισαγωγέας πετρελαίου στον κόσμο μέσω του Πορθμού του Χορμούζ, είναι, “παραδόξως, επίσης ένας από τους πιο προετοιμασμένους για να αντέξει το κλείσιμο της πλωτής οδού”, λόγω της αναπτύξεως μεγάλου στόλου ηλεκτρικών οχημάτων, της οικοδομήσεως τεραστίων πετρελαϊκών αποθεμάτων, της διαφοροποιήσεως των πηγών προμήθειας υδροφονανθράκων και της επενδύσεως και ένα δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας σχεδόν απομονωμένο από τις εισαγωγές χάρη στον εγχώριο άνθρακα και τις ταχύτατα αναπτυσσόμενες ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.

Σε αυτό το φόντο, ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο κάλεσε τους Κινέζους αξιωματούχους να εκμεταλλευτούν την επίσκεψη του Ιρανού Υπουργού Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί στην Κίνα για να παροτρύνουν την Τεχεράνη να απελευθερώσει τον έλεγχο που έχει στην κρίσιμη πλωτή οδό. “Είναι προς το συμφέρον της Κίνας να σταματήσει το Ιράν να κλείνει το στενό”, δήλωσε ο Ρούμπιο.

Διπλωμάτης που γνωρίζει το θέμα δήλωσε στο Associated Press την Τρίτη ότι οι ΗΠΑ καταβάλλουν σοβαρές προσπάθειες για να πείσουν την Κίνα να απόσχει από το να ασκήσει βέτο στο πιο πρόσφατο ψήφισμα που υποστήριξαν οι ΗΠΑ στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, με στόχο το άνοιγμα του στενού και την καταδίκη των ενεργειών του Ιράν.

Η Κίνα και η Ρωσία άσκησαν βέτο τον περασμένο μήνα σε προηγούμενο σχέδιο ψηφίσματος για το Χορμούζ, επειδή δεν καταδίκαζε τις ΗΠΑ και το Ισραήλ για τις επιθέσεις που ξεκίνησαν τον πόλεμο.

Ο Τραμπ έχει δηλώσει πεπεισμένος ότι η Κίνα έπαιξε ρόλο στην ενθάρρυνση του Ιράν να συμφωνήσει σε μια εύθραυστη κατάπαυση του πυρός που σφυρηλατήθηκε τον περασμένο μήνα. Ωστόσο, η Κίνα υποστηρίζει εδώ και καιρό το πρόγραμμα βαλλιστικών πυραύλων του Ιράν και το υποστηρίζει με βιομηχανικά εξαρτήματα διπλής χρήσης που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την παραγωγή πυραύλων, σύμφωνα με την κυβέρνηση των ΗΠΑ.

(από την εφημερίδα «ΕΣΤΙΑ»)

Ακολουθήστε το energia.gr στο Google News!Παρακολουθήστε τις εξελίξεις με την υπογραφη εγκυρότητας του energia.gr
Απόρρητο