Από τα εργαστήρια τεχνητής νοημοσύνης μέχρι τις αλυσίδες παραγωγής ημιαγωγών, κάθε απόφαση αποκτά στρατηγικό βάρος και κάθε τεχνολογική εξέλιξη λειτουργεί ως μοχλός επιρροής. Καθώς πλησιάζει η κρίσιμη συνάντηση του Μαΐου μεταξύ Ντόναλντ Τραμπ-Σι Τζινπίνγκ, το Πεκίνο στέλνει ένα σαφές μήνυμα ότι η «μάχη» για τεχνολογική κυριαρχία έχει ήδη ξεκινήσει, με όρους που θα καθορίσουν την παγκόσμια ισορροπία ισχύος τις επόμενες δεκαετίες.
Στο πλαίσιο αυτό, ο Σι Τζινπίνγκ επιχειρεί να προστατεύσει την κινεζική τεχνολογία και το ανθρώπινο δυναμικό από τις ΗΠΑ, ενώ παράλληλα προβάλλει την αυξανόμενη ισχύ της χώρας στην ανάπτυξη εγχώριων ημιαγωγών. Αυτό φάνηκε και πρόσφατα όταν η κινεζική startup AI DeepSeek παρουσίασε το μοντέλο V4 με ενισχυμένη συνεργασία με τα τσιπ της Huawei Technologies, σε μια κίνηση που ερμηνεύθηκε ως επίδειξη ισχύος εν όψει της επίσκεψης Τραμπ.
Οι ΗΠΑ επί χρόνια έχουν περιορίσει την πρόσβαση της Κίνας σε αμερικανική τεχνολογία, συμπεριλαμβανομένων των τσιπ της Nvidia που χρησιμοποιούνται για την εκπαίδευση των περισσότερων μοντέλων AI. «Το Πεκίνο πιθανότατα προέβη στην απόφαση να μπλοκάρει την εξαγορά ύψους 2 δισ. δολαρίων της κινεζικής startup Manus στον χώρο της τεχνητής νοημοσύνης ως δικαιολογημένα αντίποινα», δήλωσε στο Bloomberg ο Μπράιαν Γουόνγκ, αναφερόμενος στους περιορισμούς εξαγωγών και επενδύσεων που έχουν επιβάλει οι αμερικανικές αρχές τα τελευταία χρόνια. Πρόκειται για αιφνιδιαστική κίνηση ανατροπής μιας αμφιλεγόμενης συμφωνίας, που είχε ήδη προκαλέσει αντιδράσεις λόγω διαρροής τεχνολογίας προς τις ΗΠΑ.
Η Εθνική Επιτροπή Ανάπτυξης και Μεταρρυθμίσεων της Κίνας έδωσε εντολή για την ακύρωση της συμφωνίας χωρίς περαιτέρω διευκρινίσεις. Η απόφαση, ωστόσο, αναμένεται να προκαλέσει αναταράξεις στον ταχέως αναπτυσσόμενο τομέα τεχνητής νοημοσύνης της Κίνας, καθώς το Πεκίνο εντείνει τον έλεγχο σε βασικές εταιρείες του κλάδου. Η εν λόγω εξαγορά αρχικά χαιρετίστηκε ως πρότυπο για startups με διεθνείς φιλοδοξίες, όμως επικριτές έκτοτε εξέφρασαν δυσαρέσκεια για την απώλεια μιας πολύτιμης τεχνολογίας προς έναν γεωπολιτικό αντίπαλο.
Στη Σιγκαπούρη
Οι ιδρυτές της Manus ξεκίνησαν στην Κίνα, αλλά μετέφεραν την έδρα και το βασικό προσωπικό στη Σιγκαπούρη το 2025. Δεν ήταν σαφές κατά την ανακοίνωση της συμφωνίας, τον Δεκέμβριο, εάν το Πεκίνο θα ασκούσε την εξουσία του σε μια συμφωνία που τεχνικά πραγματοποιήθηκε εκτός των συνόρων του.
Επίσης η εξέλιξη αυτή ενδέχεται να αποτελέσει πλήγμα και για τη Meta, καθώς επιδιώκει να ανταγωνιστεί στην ΑΙ εταιρείες όπως η Microsoft, η Google, η OpenAI και η Anthropic. Η Manus προοριζόταν να βοηθήσει τη Meta να αποκτήσει προβάδισμα στον ταχέως αναπτυσσόμενο τομέα των AI agents, δηλαδή υπηρεσιών που χρησιμοποιούν τεχνητή νοημοσύνη για την εκτέλεση εργασιών.
Παραμένει, ωστόσο, ασαφές πώς η Meta θα αναιρέσει τη συμφωνία. Οι εργαζόμενοι της Manus έχουν ήδη ενταχθεί στη Meta, κεφάλαια έχουν μεταφερθεί και στελέχη της startup έχουν ενσωματωθεί στη ραγδαία αναπτυσσόμενη ομάδα AI της αμερικανικής εταιρείας. Ίσως το πιο κοντινό παράδειγμα στην υπόθεση Manus ήταν η απόφαση του Πεκίνου να υποχρεώσει την Didi να διαγραφεί από το Χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης λίγο μετά την εισαγωγή της το 2021, με την εταιρεία, που κάποτε θεωρούνταν το «Uber της Κίνας», να μην έχει καταφέρει να επανεισαχθεί έκτοτε.
Moody’s: Αναβάθμιση
Την ίδια στιγμή, ο οίκος αξιολόγησης Moody’s αναβάθμισε τις προοπτικές για την αξιολόγηση της Κίνας από αρνητικές σε σταθερές, εκτιμώντας ότι η οικονομική και δημοσιονομική δυναμική της χώρας θα παραμείνει ανθεκτική, παρά τις συνεχιζόμενες εγχώριες, εμπορικές και γεωπολιτικές προκλήσεις. Η Moody’s επιβεβαίωσε τη μακροπρόθεσμη αξιολόγηση A1 της Κίνας, προβλέποντας αύξηση του ΑΕΠ κατά 4,5% το 2026 και 4,2% το 2027. «Η ανταγωνιστικότητα των εξαγωγών της Κίνας και η ανθεκτικότητά της στις ραγδαίες αλλαγές στο παγκόσμιο εμπορικό περιβάλλον υποστηρίζουν την προσδοκία ότι η αύξηση του ΑΕΠ θα επιβραδυνθεί μόνο σταδιακά μεσοπρόθεσμα, ακόμη και αν η αύξηση των εξαγωγών αποδυναμωθεί», αναφέρει ο οίκος αξιολόγησης
Ο οίκος αναμένει πάντως από τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής στο Πεκίνο να διατηρήσουν τον έλεγχο της διαδικασίας ρύθμισης του χρέους για τις περιφερειακές και τοπικές κυβερνήσεις, καθώς το συνολικό δημόσιο χρέος αυξάνεται. Βλέπει ακόμη ότι η αύξηση των εξαγωγών αναμένεται να επιβραδυνθεί, όμως η ανταγωνιστικότητα της Κίνας θα μετριάσει αυτήν την επιβράδυνση, επιτρέποντας στο ΑΕΠ να μειωθεί μόνο σταδιακά.
(από την εφημερίδα «ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ»)