Μια από τις επιπτώσεις του πολέμου στη Μέση Ανατολή είναι ότι επηρεάζονται οι λεγόμενοι ενεργειακοί διάδρομοι αυτοί δηλαδή που από ανατολή προς δύση και από βορρά προς νότο,  διασυνδέουν ουσιαστικά όλους τους μεγάλους παίκτες σε ολόκληρη την Ευρασία. Το Ιράν έχει έναν ασυναγώνιστο ρόλο στη συνδεσιμότητα της Ευρασίας.  Διότι βρίσκεται  στο προνομιακό σημείο τομής δύο 

βασικών διαδρόμων μεταφορών: του κινεζικού άξονα ανατολής-δύσης και του δεύτερου  που συνδέει τρία μέλη των BRICS, Ρωσία, Ιράν και Ινδία. Πιο συγκεκριμένα επηρεάζεται ο διάδρομος ανατολής-δύσης των Νέων Δρόμων του μεταξιού υπό την καθοδήγηση της Κίνας. Επηρεάζεται ακόμη ο Διεθνής Διάδρομος Μεταφορών Βορρά-Νότου, Ρωσίας-Ιράν-Ινδίας. Επηρεάζεται  ο IMEC ο Διάδρομος Ινδίας– Μέσης Ανατολής– Ευρώπης. Και επηρεάζονται  και οι προτεινόμενοι διάδρομοι που συνδέουν την Τουρκία με το Κατάρ, τη Συρία και το Ιράκ.

Οι Νέοι Δρόμοι του μεταξιού της Κίνας προχωρούν μέσω πολλαπλών διαδρόμων από το Σιντζιάνγκ προς τη δυτική Ευρασία, συμπεριλαμβανομένου του Βόρειου Διαδρόμου μέσω του Υπερσιβηρικού στη Ρωσία και του Μεσαίου Διαδρόμου μέσω Καζακστάν και διαμέσου της Κασπίας προς τον Καύκασο και την Τουρκία. Ωστόσο, είναι η εξαιρετικά στρατηγική γεωγραφία του Ιράν που το έχει καταστήσει, ήδη από τους αρχαίους Δρόμους του Μεταξιού, το κατεξοχήν σταυροδρόμι μεταξύ Ανατολής και Δύσης ένας ρόλος που αναζωπυρώθηκε με τους Νέους Δρόμους του Μεταξιού που εγκαινίασε ο πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ το 2013.

Ένας από τους κρίσιμους άξονές του, που περιλαμβάνεται στη συμφωνία Κίνας–Ιράν διάρκειας 25 ετών και ύψους 400 δισ. δολαρίων που υπογράφηκε το 2021, είναι ο χερσαίος διάδρομος Κίνας–Ιράν. Είναι ουσιώδης για την παράκαμψη της αμερικανικής ναυτικής κυριαρχίας, των δεκαετιών κυρώσεων κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας και ευαίσθητων «σημείων πνιγμού» όπως τα Στενά της Μαλάκκας, του Ορμούζ και η Διώρυγα του Σουέζ.

Το πρώτο εμπορευματικό τρένο από τη Σιάν, πρώην αυτοκρατορική πρωτεύουσα της Κίνας, έφτασε στο  λιμάνι του Απρίν στο Ιράν, 20 χλμ. από την Τεχεράνη, το οποίο εγκαινιάστηκε μόλις πριν από τρία χρόνια τον Μάιο. Αυτό σηματοδότησε την επίσημη έναρξη αυτού του διαδρόμου, μειώνοντας τους χρόνους μεταφοράς από έως και 40 ημέρες δια θαλάσσης σε 15 ημέρες δια ξηράς. Το Απρίν είναι ένα ένας εσωτερικός διατροπικός τερματικός σταθμός, άμεσα συνδεδεμένος οδικώς και σιδηροδρομικώς με θαλάσσια λιμάνια, στην Κασπία ή στον Περσικό Κόλπο. Αυτό σημαίνει ότι τεράστιες κινεζικές αποστολές μπορούν να αποκτούν γρήγορη πρόσβαση σε παγκόσμιες θαλάσσιες διαδρομές.

Ο άξονας Κίνας–Ιράν εντάσσεται στον ευρύτερο διάδρομο ανατολής-δύσης, ο οποίος πριν από τον πόλεμο στόχευε να συνδέσει το Σιντζιάνγκ μέσω της Κεντρικής Ασίας Καζακστάν, Ουζμπεκιστάν, Τουρκμενιστάν με το Ιράν, την Τουρκία και περαιτέρω με τον Περσικό Κόλπο, την Αφρική και ακόμη και την Ευρώπη.

Φυσικά, η Κίνα θα μπορούσε επίσης να επωφεληθεί από τον σιδηροδρομικό διάδρομο για να λαμβάνει ιρανικό πετρέλαιο, αντί να βασίζεται στον «σκιώδη στόλο» του Ιράν, αν και οι υλικοτεχνικές προκλήσεις παραμένουν σημαντικές.

Ο σιδηρόδρομος Κίνας–Ιράν ήδη επαναπροσδιορίζει τη σημασία του Οικονομικού Διαδρόμου Κίνας–Πακιστάν , του εμβληματικού έργου που συνδέει το Σιντζιάνγκ μέσω του αυτοκινητοδρόμου Καρακορούμ με το βόρειο Πακιστάν και στη συνέχεια διασχίζει το Μπαλοχιστάν έως το λιμάνι Γκουαντάρ στην Αραβική Θάλασσα.

Μέχρι τον «πόλεμο επιλογής» του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, το Πεκίνο έδειχνε μεγαλύτερη προσοχή στον διάδρομο του Ιράν, λαμβάνοντας υπόψη την ασταθή πολιτική κατάσταση στο Πακιστάν.

Ό,τι κι αν συμβεί στη συνέχεια, το Ιράν θα χρειαστεί να επανατοποθετηθεί προσεκτικά στη σύνθετη αλληλεπίδραση μεταξύ Κίνας και Ινδίας. Άλλωστε, και τα δύο μέλη των BRICS έχουν βαθύ στρατηγικό ενδιαφέρον για τα ιρανικά λιμάνια ,  που θεωρούνται βασικές πύλες προς την Κεντρική Ασία.

Επιπλέον, το ιρανικό λιμάνι Τσαμπαχάρ, μέρος αυτού που θα μπορούσε να θεωρηθεί , τουλάχιστον πριν από τον πόλεμο ,  ως ο «Ινδικός Δρόμος του Μεταξιού» στο Σιστάν-Μπαλουχιστάν, βρίσκεται σε άμεσο ανταγωνισμό με το πακιστανικό λιμάνι Γκουαντάρ στην Αραβική Θάλασσα, μόλις περίπου 80 χιλιόμετρα μακριά. Μέχρι την έναρξη του πολέμου, η Τεχεράνη ευθυγράμμιζε επιδέξια την πολυδιάστατη πολιτική της με τις δύο δυνάμεις, Κίνα και Ινδία, και με τους δύο διαδρόμους. Λαμβάνοντας υπόψη την ευθυγράμμιση της Ινδίας με το Ισραήλ λίγο πριν από το πλήγμα κατά του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, τα πράγματα μπορεί να αλλάξουν ριζικά στο μέλλον.

Ακολουθήστε το energia.gr στο Google News!Παρακολουθήστε τις εξελίξεις με την υπογραφη εγκυρότητας του energia.gr
Απόρρητο