Σύμφωνα με ειδικούς, η πλήρης αποκατάσταση των ζημιών που προκάλεσε ο πόλεμος στις ενεργειακές υποδομές ενδέχεται να χρειαστεί χρόνια.
Οι ναυτιλιακές εταιρείες αντιμετωπίζουν μεγάλη σύγχυση και αβεβαιότητα, καθώς προσπαθούν να αξιολογήσουν τα αντικρουόμενα μηνύματα από Ιρανούς και Αμερικανούς αξιωματούχους σχετικά με το καθεστώς του στενού, από το οποίο διέρχεται σημαντικό μέρος της παγκόσμιας ενεργειακής ροής.
Ακόμη κι αν το πέρασμα ανοίξει πλήρως σύντομα, θα χρειαστούν εβδομάδες μέχρι να φτάσουν σε σημαντικές ποσότητες το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο του Περσικού Κόλπου στους αγοραστές παγκοσμίως.
Η αποκατάσταση των ζημιών σε μία από τις σημαντικότερες ενεργειακές περιοχές του κόσμου θα διαρκέσει πολύ περισσότερο.
Πριν από την επίθεση των Ηνωμένες Πολιτείες και του Ισραήλ στο Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, οι τιμές της βενζίνης είχαν πέσει κάτω από τα 3 δολάρια ανά γαλόνι — κάτι που δεν αναμένεται να συμβεί ξανά σύντομα. Οι ελλείψεις σε προϊόντα όπως τα καύσιμα αεροσκαφών και το φυσικό αέριο μπορεί να διαρκέσουν εβδομάδες ή και περισσότερο σε ορισμένες χώρες.
Ο Αρτζούν Μούρτι, εταίρος της ενεργειακής εταιρείας Veriten με έδρα το Χιούστον, δήλωσε:
«Δεν περιμένουμε οι τιμές του πετρελαίου —και συνεπώς οι τιμές στην αντλία— να επιστρέψουν στα προπολεμικά επίπεδα».
Το Στενό του Ορμούζ μπορεί να παρομοιαστεί με μία βαλβίδα: για να ρέει η ενέργεια, πρέπει να είναι ανοιχτό. Ωστόσο, το αν οι ναυτιλιακές θα επανατοποθετήσουν τα τάνκερ τους και αν οι παραγωγοί θα επανεκκινήσουν τις γεωτρήσεις εξαρτάται από το κατά πόσο πιστεύουν ότι η ένταση μεταξύ Ιράν, Ηνωμένες Πολιτείες και Ισραήλ θα αποκλιμακωθεί μόνιμα.
Ο Σπένσερ Ντέιλ, πρώην επικεφαλής οικονομολόγος της BP και νυν καθηγητής στο London School of Economics, σημείωσε ότι οι παραγωγοί που αναγκάστηκαν να διακόψουν τη λειτουργία των γεωτρήσεων θα διστάσουν να επανεκκινήσουν την παραγωγή «μέχρι να υπάρξει εμπιστοσύνη ότι υπάρχει μια μόνιμη συμφωνία».
Την Παρασκευή υπήρξε μια πιο αισιόδοξη εικόνα στην αγορά πετρελαίου. Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης του Brent —η πιο συχνά χρησιμοποιούμενη διεθνής τιμή αναφοράς— υποχώρησαν κατά 9%, στα περίπου 90 δολάρια το βαρέλι, το χαμηλότερο επίπεδο από τη δεύτερη εβδομάδα του πολέμου.
Ωστόσο, για όσους επιθυμούν να αγοράσουν πραγματικά ένα φορτίο πετρελαίου, η τιμή είναι υψηλότερη: σύμφωνα με την Argus Media, περίπου 99 δολάρια το βαρέλι. Αυτή η λεγόμενη «spot» τιμή αντικατοπτρίζει καλύτερα το πραγματικό κόστος που πληρώνουν οι εταιρείες, όπως τα διυλιστήρια.
Ο Ντέιλ τόνισε:
«Κανονικά η διαφορά μεταξύ αυτών των δύο αγορών ενδιαφέρει κυρίως τους επενδυτές. Όμως τώρα είναι πραγματικά σημαντική».
Ένας από τους βασικούς παράγοντες για την πορεία των τιμών είναι το αν οι ναυτιλιακές εταιρείες και οι ασφαλιστές τους θα θεωρήσουν το στενό ασφαλές.
Το Σάββατο, ο ιρανικός στρατός δήλωσε ότι το πέρασμα παραμένει «υπό αυστηρό έλεγχο», διατηρώντας την αβεβαιότητα. Την προηγούμενη ημέρα, ο υπουργός Εξωτερικών είχε δηλώσει ότι είναι «πλήρως ανοιχτό».
Ο Πρόεδρος Τραμπ, χαρακτήρισε τη δήλωση αυτή σημείο καμπής, αλλά ταυτόχρονα ανέφερε ότι η Ουάσιγκτον θα συνεχίσει τον αποκλεισμό πλοίων προς και από ιρανικά λιμάνια, εμποδίζοντας ουσιαστικά τις εξαγωγές ενέργειας του Ιράν.
Εάν υπάρξει πρόοδος στην εκεχειρία και επανεκκινήσουν οι αποστολές από τις γειτονικές χώρες του Ιράν, τότε ένα από τα πρώτα βήματα θα είναι η αναχώρηση των τάνκερ που έχουν εγκλωβιστεί στον Περσικό Κόλπο προς χώρες της Ασίας και της Ευρώπης που εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από την περιοχή. Τα άδεια τάνκερ θα μπορέσουν επίσης να φορτώσουν καύσιμα, δημιουργώντας χώρο αποθήκευσης για νέα παραγωγή.
Ωστόσο, οι ζημιές από τον πόλεμο είναι σοβαρές και η αποκατάστασή τους μπορεί να διαρκέσει μήνες ή και χρόνια. Σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας, οι παραγωγοί αναγκάστηκαν να διακόψουν περίπου το 10% της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου, ενώ περισσότερες από 80 ενεργειακές εγκαταστάσεις στην περιοχή έχουν υποστεί ζημιές, πολλές από αυτές σοβαρές.
Ο διευθυντής του οργανισμού, Φατίχ Μπιρόλ, δήλωσε ότι η επιστροφή της παραγωγής στα προπολεμικά επίπεδα μπορεί να διαρκέσει έως και δύο χρόνια.
(πηγή: New York Times)