Ορμούζ: Ακόμη κι Αν Άνοιγαν Μόνιμα τα Στενά, η Ομαλότητα Δεν θα Επέστρεφε Αυτόματα στις Αγορές Ενέργειας

Ορμούζ: Ακόμη κι Αν Άνοιγαν Μόνιμα τα Στενά, η Ομαλότητα Δεν θα Επέστρεφε Αυτόματα στις Αγορές Ενέργειας
του Δημήτρη Φάρου
Σαβ, 18 Απριλίου 2026 - 14:28

Λίγες ώρες μετά τους πανηγυρισμούς των αγορών για το νέο άνοιγμα του Ορμούζ – και λίγες ώρες πριν το νέο κλείσιμό του – ο Economist προειδοποιούσε ότι η αισιοδοξία για ταχεία επάνοδο στην προ του πολέμου κατάσταση δεν ήταν δικαιολογημένη, ακόμη κι αν όλα πήγαιναν καλά…

Η σημερινή απόφαση της Τεχεράνης να ξανακλείσει το Ορμούζ, λίγες ώρες μετά το άνοιγμά τους, μάλλον θα μετατρέψει σε «ευχάριστη παρένθεση» για τις παγκόσμιες αγορές την χθεσινή πτώση των τιμών. Έτσι, η ιρανική υπαναχώρηση, που προκλήθηκε από την άρνηση του Αμερικανού Προέδρου Τραμπ να άρει και αυτός, από την πλευρά του, τον ναυτικό αποκλεισμό του Ιράν, μάλλον θα οδηγήσει σε νέο ράλλυ τιμών τη Δευτέρα.

Κι αυτό, παρ’ ό, τι οι traders πετρελαίου, ανακουφισμένοι από το γεγονός ότι το 15-20% του παγκόσμιου πετρελαίου και σχεδόν το ίδιο ποσοστό του υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) που αναμενόταν να εισρεύσουν πάλι στις παγκόσμιες αγορές, ώθησαν την Παρασκευή τις τιμές των συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης για το Brent, το παγκόσμιο σημείο αναφοράς, σε αύξηση άνω του 10%, στα 89 δολάρια το βαρέλι, το χαμηλότερο επίπεδο από τις 10 Μαρτίου. Αλλά και η τιμή spot στο ολλανδικό TTF, τον κόμβο εμπορίας φυσικού αερίου της Ευρώπης, έπεσε κάτω από τα 40 ευρώ (47 δολάρια) ανά μεγαβατώρα για πρώτη φορά από την έναρξη της σύγκρουσης, μετά την ανακοίνωση του ανοίγματος του Ορμούζ.

Φιλολογικό είναι, πλέον, το ερώτημα γιατί το Ιράν δέχτηκε να ξανανοίξει τα Στενά: κίνηση καλής θέλησης προς την Ουάσιγκτον, ώστε να ξεκινήσουν πάλι οι διαπραγματεύσεις; Μία προσπάθεια στήριξης της εκεχειρίας στο Λίβανο; Το φάσμα της εξάντλησης των πόρων του από τον αποκλεισμό του ναυτικού των ΗΠΑ; Η πίεση από μία σειρά χώρες, από τη Βρετανία και τη Γερμανία μέχρι την Κίνα, να αποκαταστήσει την ελευθερία της ναυσιπλοΐας; Δεν θα το μάθουμε ποτέ, καθώς η κίνηση της Τεχεράνης ναρκοθετήθηκε από την άρνηση του Τραμπ να άρει, από την πλευρά του, τον ναυτικό αποκλεισμό του Ορμούζ – όπως ο ίδιος κατηγορούσε το Ιράν ότι είχε βάλει στα ίδια τα Στενά νάρκες, τις οποίες, όμως, μία ώρα μετά την ανακοίνωση του ανοίγματος, ο ίδιος δήλωσε ότι «το Ιράν έχει αφαιρέσει ή αφαιρεί»…

Βέβαια, όπως σημείωνε σε χθεσινό του άρθρο ο Economist, αμέσως μετά την ανακοίνωση της Τεχεράνης για εκ νέου άνοιγμα του Ορμούζ και πριν ανακοινωθεί, σήμερα, το νέο κλείσιμό τους, «ακόμη κι αν τα Στενά ξανανοίξουν, η επιφυλακτικότητα στην αγορά θα παρατείνει την ενεργειακή κρίση. Ακόμα κι αν η εκεχειρία διατηρηθεί και τα πλοία αρχίσουν να κινούνται μέσω των Στενών λίγο-πολύ κανονικά, θα χρειαστούν μήνες για να επιλυθεί η κρίση.

Αυτό συμβαίνει επειδή για να ομαλοποιηθούν οι αγορές, πρέπει να συμβούν τρία πράγματα διαδοχικά: η παραγωγή του Κόλπου πρέπει να ανακάμψει, τα πλοία πρέπει να επιστρέψουν και τα διυλιστήρια πρέπει να μεταποιήσουν το αργό πετρέλαιο σε χρησιμοποιήσιμο καύσιμο. Κάθε ένα από αυτά θα διαρκέσει εβδομάδες.

Πρώτα απ' όλα, πάρτε την παραγωγή. Μη μπορώντας να εξάγουν και να αποθηκεύσουν περισσότερο απούλητες ποσότητες, οι περισσότερες χώρες του Κόλπου έχουν αναγκαστεί να μειώσουν τη συνολική παραγωγή αργού πετρελαίου κατά 10 και πλέον εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα. Εάν μπορέσουν να αρχίσουν να εξάγουν ξανά σύντομα, η ζημιά στις πετρελαιοπηγές τους θα είναι περιορισμένη. Ωστόσο, θα χρειαστούν δύο έως τέσσερις εβδομάδες για να επαναφέρουν την παραγωγή στα επίπεδα που ίσχυσαν πριν τον πόλεμο.

Η επανεκκίνηση του Ras Laffan, μιας εγκατάστασης υγροποίησης φυσικού αερίου στο Κατάρ που συνήθως προμηθεύει το 17% του παγκόσμιου LNG και χτυπήθηκε στις αρχές του πολέμου, θα διαρκέσει ακόμη περισσότερο. Δύο από τις 14 μονάδες υγροποίησης χτυπήθηκαν από πυραύλους, μειώνοντας περίπου το 17% της δυναμικότητας του Ras Laffan - που ισοδυναμεί με περίπου το 3% της παγκόσμιας προσφοράς. Άλλες μονάδες απαιτούν μικρότερες επισκευές. Μόλις ολοκληρωθούν αυτές, το συγκρότημα θα χρειαστεί έξι ή επτά εβδομάδες για να τεθεί ξανά σε πλήρη λειτουργία».

Η κατάσταση αυτή, σύμφωνα με τον Economist, θα διατηρήσει τις τιμές υψηλές και θα μειώσει τη ζήτηση. Παρά την απότομη πτώση του μετά την ανακοίνωση για άνοιγμα του Ορμούζ, το Brent παραμένει 30% ακριβότερο από ό,τι ήταν την παραμονή του πολέμου και 60% ακριβότερο από τις προβλέψεις των αναλυτών τον Ιανουάριο για αργότερα φέτος. Φυσικά, τη Δευτέρα, το εκ νέου κλείσιμο των Στενών, αν δεν υπάρξει κάποια αντίρροπη εξέλιξη, θα φέρει νέα άνοδο στο τιμές.

Ήδη, πάντως, ακόμη και μετά την ανακοίνωση του Ιράν ότι ξανανοίγει τη στρατηγική αυτή δίοδο για το παγκόσμιο εμπόριο πετρελαίου, οι James Fernandes και Francis Osborne της Argus Media, εταιρείας αναφοράς τιμών, εξέφραζαν την εκτίμηση, μιλώντας στον Economist, «ότι οι υψηλές τιμές των καυσίμων και η επιβολή δελτίων εκ μέρους των κυβερνήσεων ήδη αναμένεται να οδηγήσουν στην μείωση της ζήτησης κατά σχεδόν 5 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα τον Απρίλιο σε σύγκριση με τον Φεβρουάριο, κυρίως στην Ασία.

Αλλά και αλλού, τα αποθέματα εξαντλούνται. Μεγάλο μέρος της κρίσης εφοδιασμού έχει μέχρι στιγμής απορροφηθεί από τον όγκο του πετρελαίου που βρισκόταν ήδη αποθηκευμένος σε πλοία σε επίπεδα-ρεκόρ πριν από την κρίση. Μετά από επτά εβδομάδες πολέμου και αυξημένες τιμές, αυτά τα αδρανή δεξαμενόπλοια έχουν παραδώσει ως επί το πλείστον τα φορτία τους κάπου. Ως αποτέλεσμα, τα χερσαία αποθέματα αρχίζουν να συρρικνώνονται - και θα συνεχίσουν να συρρικνώνονται για εβδομάδες, ιδιαίτερα στην Ευρώπη, όπου οι κρατικές επιδοτήσεις ενισχύουν την κατανάλωση». Το βρετανικό περιοδικό χαρακτήρισε το άνοιγμα του Ορμούζ «ένα ευπρόσδεκτο πρώτο βήμα» προς μία «αβέβαιη, επίπονη - και μακρά» πορεία των ενεργειακών αγορών προς την κανονικότητα – λίγες ώρες αργότερα η ευχή αυτή τορπιλίστηκε από τον συνδυασμό της απόφασης των Ιρανών να ξανακλείσουν τα Στενά και του Τραμπ να επιμείνει στη διατήρηση του ναυτικού αποκλεισμού του Ιράν παρά την κίνηση της Τεχεράνης να τα ξανανοίξει…

Αντί επιλόγου: Δεν θα πρέπει, εξάλλου, να ξεχνάμε ότι η εξέλιξη αυτή έρχεται ενώ ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Νετανιάχου δήλωσε, παρά την συμφωνία εκεχειρίας, ότι το Ισραήλ «δεν έχει ακόμη ολοκληρώσει τη δουλειά» εναντίον της Χεζμπολάχ, προσθέτοντας, μάλιστα, ότι ο στόχος του να διαλύσει το λιβανικό φιλοϊρανικό κίνημα «δεν θα επιτευχθεί αύριο». Και μπορεί ο πρόεδρος Τραμπ να τον επέπληξε αυστηρά μέσω του …αγαπημένου του Truth Social, αξιώνοντας σε έντονο ύφος ότι «το Ισραήλ δεν θα βομβαρδίζει πλέον τον Λίβανο. Οι ΗΠΑ τους απαγορεύουν να το κάνουν. Φτάνει πια!!!», ωστόσο, και η διατήρηση του ναυτικού αποκλεισμού του Ιράν από το αμερικανικό πολεμικό ναυτικό αλλά και η συνεχής αποστολή αμερικανών πεζοναυτών στην περιοχή δεν προοιωνίζονται τη μετατροπή της εκεχειρίας σε μόνιμη ειρήνευση. Αντίθετα, φέρνουν πιο κοντά ένα νέο γύρο στην τρέχουσα πολεμική σύγκρουση στη Μέση Ανατολή - πιθανόν με κάποια μορφή χερσαίας στρατιωτικής επεμβάσεως…

Ακολουθήστε το energia.gr στο Google News!Παρακολουθήστε τις εξελίξεις με την υπογραφη εγκυρότητας του energia.gr
Απόρρητο