Η Ρωσία δεν έχει εγκαταλείψει το παιχνίδι στη Μέση Ανατολή, λένε διεθνείς αναλυτές, καθώς πολλές χώρες της ευρύτερης περιοχής συνεχίζουν να έχουν λόγους να ενισχύσουν τις σχέσεις τους με τη Μόσχα. Η θέση της Ρωσίας στη Μέση Ανατολή έχει επιδεινωθεί γράφουν οι καθηγητές Αμπάς Μιλάνι και Μάικλ Μακ Φάουλ του Πανεπιστημίου του Χάρβαρντ, στην αμερικανική πολιτική επιθεώρηση The National Interest. Η Ρωσία όμως παραμένει ενεργή δύναμη στην ευρύτερη περιοχή, και μάλιστα καλούν την αμερικανική κυβέρνηση να δράσει για να ανακόψει τα σχέδια της Μόσχας με μια πολυδιάστατη πολιτική ανάσχεσης. Οι φιλοδοξίες της Μόσχας συνεχίζουν να είναι μεγάλες, λένε οι δύο καθηγητές του Χάρβαρντ.
Μπορεί βέβαια τους τελευταίους μήνες κάποιοι από τους εταίρους του Προέδρου της Ρωσίας Βλαντιμίρ Πούτιν στη Μέση Ανατολή, είτε να έχουν αποδυναμωθεί είτε να έχουν καταρρεύσει, όπως για παράδειγμα ο Μπασάρ Αλ Άσαντ που εγκατέλειψε τη Συρία καταδιωκόμενος από τους ισλαμιστές αντάρτες το Δεκέμβριο του 2024. Και το Ισραήλ ουσιαστικά εξουδετέρωσε την Χαμάς και την Χεζμπολάχ, οργανώσεις οι οποίες είχαν την επί πολλά έτη στήριξη του Ιράν που είναι σταθερός φίλος και εταίρος της Μόσχας. Ο πόλεμος της επιλογής του Προέδρου Πούτιν στην Ουκρανία μπορεί να συνεχίζει να πιέζει οικονομικά και στρατιωτικά τη Ρωσία, αυτό όμως δεν σημαίνει ότι η Ρωσία έχει ηττηθεί γεωστρατηγικά στην Ευρώπη και τη Μέση Ανατολή, ούτε ότι έχει υπάρξει γεωπολιτική επανευθυγράμμιση εναντίον της Μόσχας και της πολιτικής του Κρεμλίνου. Η Ρωσία όχι μόνον συντηρεί την παρουσία της στη Μέση Ανατολή αλλά σχεδιάζει και υλοποιεί την επανάκαμψη της, που όπως λένε και γράφουν οι δύο καθηγητές του Χάρβαρντ, που εκτιμούν ότι μια νέα δυναμική παρουσία της Ρωσίας στη Μέση Ανατολή και τη Μεσόγειο μπορεί να βλάψει τα εθνικά συμφέροντα των ΗΠΑ, ειδικά αν ο Πρόεδρος Πούτιν αποφασίσει παράλληλα να σταματήσει τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Αν οι μεταπολεμικές συνθήκες δεν είναι τιμωρητικές για την Μόσχα, η Ρωσία μετά το τέλος του πολέμου στην Ουκρανία μπορεί να επανακάμψει πολύ ισχυρότερη και στη Μέση Ανατολή, και αυτό μπορεί σύμφωνα με διεθνείς αναλυτές και ακαδημαϊκούς να συμβεί με τρεις τρόπους. Πρώτον η Ρωσία παραμένει ισχυρή στη Μέση Ανατολή, λόγω της διατήρησης αλλά και ενίσχυσης των δεσμών της με τους εχθρούς των ΗΠΑ και ειδικά με το Ιράν, και αυτό παρά την αποτυχία της Μόσχας να βοηθήσει και να υποστηρίξει το Ιράν, στον πρόσφατο πόλεμο των 12 ημερών με το Ισραήλ και τις Ηνωμένες Πολιτείες το περασμένο καλοκαίρι. Στρατιωτικά έγγραφα που πρόσφατα δόθηκαν στη δημοσιότητα στα μέσα ενημέρωσης, επιβεβαιώνουν ότι οι ρωσικές αμυντικές βιομηχανίες άρχισαν να κατασκευάζουν τα πρώτα 16 μαχητικά αεροσκάφη Su 35 για λογαριασμό του Ιράν, στο πλαίσιο της συμφωνίας Μόσχας – Τεχεράνης των 6,5 δισ δολαρίων για ενίσχυση της πολεμικής αεροπορία αλλά και της αεράμυνας του Ιράν, τόσο έναντι των δυτικών συμμάχων όσο και έναντι του Ισραήλ. Όπως αναφέρουν διπλωματικές πληροφορίες, ο Πρόεδρος Πούτιν επιχειρεί ήδη να μεσολαβήσει μεταξύ Ιράν και Ισραήλ για την επίλυση της διαμάχης μεταξύ των δύο χωρών.
Δεύτερον η Ρωσία συνεχίζει να έχει ισχυρή παρουσία στη Συρία και μετά τον Άσαντ, η Μόσχα συνεχίζει να διατηρεί τις στρατιωτικές της βάσεις στη Συρία αλλά και να είναι σημαντικός οικονομικός και εμπορικός εταίρος της Δαμασκού, αλλά και ασκεί σημαντική πολιτική επιρροή στη Συρία. Ο νέος Πρόεδρος της Συρίας Αχμέτ Αλ Σάραα δεν φαίνεται να επιθυμεί να εγκαταλείψει τον Πρόεδρο Πούτιν και να διακόψει τις σχέσεις με τη Ρωσία ενώ προσπαθεί να ενισχύσει τις σχέσεις του με τη Δύση, καθώς όπως είχε ανακοινώσει το Δεκέμβριο του 2024, Δαμασκός και Μόσχα συμφώνησαν να αφεθεί ο Άσαντ να φύγει από τη Συρία, αλλά να επιτραπεί και στους Ρώσους να διατηρήσουν εκεί τις βάσεις τους. Η Ρωσία διατηρεί επίσης την παρουσία της στη Λιβύη, όπου και η Μόσχα μετέφερε τις μεγαλύτερες από τις δυνάμεις της που βρίσκονταν στη Συρία. Όλα τούτα δείχνουν ότι η Ρωσία διατηρεί ισχυρή παρουσία στη Μεσόγεια, αλλά και δυνατότητες προβολής ισχύος τόσο στη Μέση Ανατολή όσο και κοντά στη νότιο – ανατολική πτέρυγα του ΝΑΤΟ. Επιπλέον η Ρωσία διατηρεί ισχυρούς διπλωματικούς και οικονομικούς δεσμούς με σημαντικούς εταίρους των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή και στην ευρύτερη περιοχή. Δεν υπάρχουν φιλικές προς τις ΗΠΑ χώρες στη Μέση Ανατολή που να έχουν υπογράψει συμφωνίες με τη Ρωσία. Όμως δεν υπάρχουν και φιλικές προς τις ΗΠΑ χώρες οι οποίες να έχουν ταχθεί αποφασιστικά στο πλευρό της Δύσης και εναντίον της Ρωσίας, με σκοπό να την απομονώσουν, λόγω του πολέμου στην Ουκρανία. Για παράδειγμα οι εταίροι των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή δεν έχουν κάνουν κινήσεις για να συμμετέχουν και πάλι στο μπλοκ των χωρών που επιβάλλει οικονομικές κυρώσεις στη Ρωσία.
Οι οικονομικοί δεσμοί και η συνεργασία της Ρωσίας με το Κατάρ και την Τουρκία αλλά και άλλες χώρες του Περσικού Κόλπου έχει ενισχυθεί, μετά το ξέσπασμα του πολέμου στην Ουκρανία. Το εμπόριο μόνο με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα αυξάνεται 5% ετησίως ενώ ξεπερνά πλέον σε όγκο τα 11,5 δις δολάρια, οι περισσότερες εταιρείες από το εξωτερικό επενδύουν στους τομείς της ενέργειας και των μεταφορών της Ρωσίας. Εμπορική συνεργασία με τη Ρωσία έχει υπογράψει και η Σαουδική Αραβία, ενώ εκτίμηση όλων των διεθνών αναλυτών είναι ότι μετά το πέρας του πολέμου στην Ουκρανία, η Ρωσία θα ανακάμψει στη Μέση Ανατολή με περισσότερο δυναμισμό και ενισχυμένες φιλοδοξίες, οι οποίες αφορούν και ολόκληρη την Ευρώπη αλλά και την ανατολική Μεσόγειο. Υπάρχουν πολλές χώρες στη Μέση Ανατολή που κατηγορούν τις ΗΠΑ για υποκρισία, ότι δηλαδή υποστηρίζουν με θέρμη την Ουκρανία ενώ δεν δείχνουν την ίδια αποφασιστικότητα στη στήριξη των συμμάχων των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή και τον Αραβικό Κόσμο. Οι δύο μάλιστα προαναφερθέντες καθηγητές του Χάρβαρντ ζητούν από την αμερικανική κυβέρνηση αποφασιστικότερη στάση και απτά μέτρα για την ανάσχεση της ρωσικής πολιτικής και στρατηγικής στη Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή, χωρίς μια τέτοια εξωτερική πολιτική η Ρωσία θα ανακάμψει δριμύτερη και ισχυρότερη, σε ισχύ χρονικό διάστημα.
(από την εφημερίδα «ΕΣΤΙΑ»)