μέσω ιορδανικού εδάφους, για την ενίσχυση του συστήματος ηλεκτροδότησης της Συρίας. Η συμφωνία υπογράφηκε παρουσία του Σύρου υπουργού Ενέργειας Μοχάμεντ αλ-Μπασίρ και του Ιορδανού ομολόγου του, Σάλεχ αλ-Χαράμπσεχ.
Για να διασφαλιστεί η συνέχεια της προμήθειας, το Αμμάν μισθώνει νέο πλωτό σκάφος αποθήκευσης και επαναεριοποίησης (FSRU). Στις 8 Ιανουαρίου, ο Μπασίρ ανακοίνωσε ότι το αέριο θα κατευθυνθεί στον ηλεκτροπαραγωγικό σταθμό της Νασιρίγια, στην ύπαιθρο της Δαμασκού. Σύμφωνα με τον Μπασίρ, η συμφωνία «αποτελεί σημαντικό βήμα στις προσπάθειες της κυβέρνησης να ενισχύσει την τροφοδοσία του τομέα ηλεκτρισμού με το απαραίτητο καύσιμο και να βελτιώσει την αξιοπιστία της ηλεκτροδότησης, ιδίως υπό το πρίσμα των προκλήσεων που έχει αντιμετωπίσει ο ενεργειακός τομέας τα τελευταία χρόνια». Από την πλευρά του, ο Ιορδανός αξιωματούχος δήλωσε ότι η προμήθεια ενισχύει τη σταθερότητα του συριακού τομέα ηλεκτρισμού, σημειώνοντας ότι η άντληση ξεκίνησε την 1η Ιανουαρίου με ροές που κυμαίνονται μεταξύ 30 και 90 εκατ. κυβικών ποδών (0,85–2,55 εκατ. κυβικών μέτρων) ημερησίως.
Χρόνια πολέμου, κυρώσεων και φθοράς των υποδομών έχουν αφήσει τους σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής να υπο-λειτουργούν, ενώ τα νοικοκυριά υφίστανται πολύωρες διακοπές ρεύματος που παραλύουν ολόκληρες γειτονιές. Σε αυτό το πλαίσιο, κάθε πρόσθετη προμήθεια παρουσιάζεται όχι ως πολιτική πράξη, αλλά ως ανακούφιση.
Ωστόσο, από τη στιγμή που ξεκίνησε η ροή, προέκυψε ένα ερώτημα πίσω από τη ρητορική της «σταθερότητας» και της «συνεργασίας»: Από πού προέρχεται πραγματικά αυτό το αέριο; Μια συμφωνία που αποφεύγει την προέλευση. Είναι αιγυπτιακό, όπως υπονοούν ορισμένες δηλώσεις; Πρόκειται για ιορδανική παραγωγή; Ή μήπως είναι ισραηλινό αέριο που διέρχεται μέσω αραβικών μεσαζόντων πριν καταλήξει στους συριακούς στροβίλους;
Οι συμφωνίες που υπογράφηκαν τον Ιανουάριο μεταξύ Συρίας, Ιορδανίας και Αιγύπτου προσδιορίζουν όγκους, χρονοδιαγράμματα και συνοδεύονται από εθιμοτυπικές φωτογραφίες. Αυτό που δεν προσδιορίζουν είναι η σαφήνεια ως προς την προέλευση. Στο στενά διασυνδεδεμένο ενεργειακό δίκτυο της ανατολικής Μεσογείου, η προέλευση δεν είναι ούτε απλή ούτε πολιτικά ουδέτερη.
Αξιωματούχοι επιβεβαιώνουν ότι το αέριο που φθάνει στη Συρία δεν είναι αιγυπτιακό υπό την έννοια της άμεσης παραγωγής. Η άντληση βασίζεται σε πλωτή μονάδα αποθήκευσης και επαναεριοποίησης που έχει μισθωθεί από την αιγυπτιακή πλευρά στο λιμάνι της Άκαμπα, γεγονός που υποδηλώνει ότι ο ρόλος του Καΐρου είναι υποδομικός και όχι εξορυκτικός.
Σύμφωνα με επίσημα ιορδανικά στοιχεία, το τελευταίο φορτίο υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) που έφθασε στο βασίλειο, αφίχθη τον Νοέμβριο του 2025 από τις ΗΠΑ. Το φορτίο αυτό επαρκούσε για λιγότερο από έναν μήνα εξαγωγών προς τη Συρία με τους ανακοινωθέντες ρυθμούς ροής, εγείροντας άμεσα αμφιβολίες για τη βιωσιμότητα οποιασδήποτε αφήγησης περί μη ισραηλινής προμήθειας.
Ο αιγυπτιακός διάδρομος: Παραγωγός ή πλατφόρμα;
Παράλληλα με τη ιορδανική διευθέτηση, Αίγυπτος και Συρία κατέληξαν σε κατανόηση βάσει της οποίας η Δαμασκός θα λαμβάνει περίπου 60 εκατ. κυβικά πόδια (1,7 εκατ. κυβικά μέτρα) αιγυπτιακού αερίου σε αντάλλαγμα για τη διέλευση αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας από Αίγυπτο και Ιορδανία προς τον Λίβανο μέσω συριακού εδάφους. Η συμφωνία τοποθετεί τη Συρία όχι μόνο ως αποδέκτη, αλλά και ως αγωγό σε μια ευρύτερη περιφερειακή ενεργειακή αλυσίδα.
Το αιγυπτιακό Υπουργείο Πετρελαίου ανακοίνωσε στις 5 Ιανουαρίου την υπογραφή δύο μνημονίων κατανόησης μεταξύ του υπουργού Πετρελαίου Καρίμ Μπαντάουι και συριακής αντιπροσωπείας με τον υφυπουργό Ενέργειας για θέματα Πετρελαίου, Γκαΐθ Ντιάμπ. Οι επίσημες ανακοινώσεις εστίασαν στη ρύθμιση της προμήθειας και στην κάλυψη αναγκών του συριακού πετρελαϊκού τομέα, παρουσιάζοντας τη συμφωνία ως διοικητική και όχι στρατηγική.
Το CNN, επικαλούμενο Αιγύπτιο αξιωματούχο, μετέδωσε ότι η ρύθμιση συνδέεται με τις συνεννοήσεις Καΐρου–Βηρυτού για την προμήθεια του Λιβάνου. Σύμφωνα με την πηγή, ό,τι λαμβάνει η Συρία λειτουργεί ως αντιστάθμισμα για τα δικαιώματα διέλευσης, συνδέοντας άμεσα το όφελος της Δαμασκού με τον ρόλο της στη διευκόλυνση περαιτέρω ροών. Η μεταφορά πραγματοποιείται μέσω του έργου του Arab Gas Pipeline, που εγκρίθηκε το 2000 και εκτείνεται σε περίπου 1.200 χιλιόμετρα στην περιοχή.
Ωστόσο, η θέση της Αιγύπτου δεν μπορεί να αξιολογηθεί χωρίς εξέταση της δομής των εισαγωγών της. Το Κάιρο λαμβάνει σήμερα περίπου 1 δισ. κυβικά πόδια (28,32 εκατ. κυβικά μέτρα) ημερησίως μέσω της διασύνδεσής του με το Ισραήλ. Στις 17 Δεκεμβρίου 2025, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Νετανιάχου ανακοίνωσε νέα συμφωνία φυσικού αερίου με την Αίγυπτο, αξίας περίπου 35 δισ. δολαρίων, χαρακτηρίζοντάς την ως τη μεγαλύτερη στην ιστορία του Ισραήλ. Η NewMed Energy, εταίρος στο κοίτασμα Leviathan Field, γνωστοποίησε ότι η τροποποιημένη συμφωνία περιλαμβάνει επιπλέον 4,6 τρισ. κυβικά πόδια (130,3 δισ. κυβικά μέτρα) σε δύο φάσεις, με δεσμεύσεις έως το 2040.
Η Ιορδανία, από την πλευρά της, εισάγει ισραηλινό αέριο βάσει συμφωνίας του 2016, που τέθηκε σε ισχύ το 2020 για περίοδο 15 ετών, αξίας περίπου 10 δισ. δολαρίων.
Η δομή της ανάμειξης
Στο διασυνδεδεμένο αυτό πλέγμα, τα μόρια αερίου αναμειγνύονται φυσικά μόλις εισέλθουν στο σύστημα, καθιστώντας τη γεωλογική προέλευση δευτερεύουσα σε σχέση με τη συμβατική (contractual) ταυτότητα. Πριν από το 2011, ο Arab Gas Pipeline μετέφερε αιγυπτιακό αέριο απευθείας σε συριακούς σταθμούς. Σήμερα, η ίδια υποδομή λειτουργεί σε μια μεταβαλλόμενη αρχιτεκτονική προσφοράς, που καθορίζεται από την επέκταση των ισραηλινών εξαγωγών, τη στρατηγική «κόμβου» της Αιγύπτου και την εξάρτηση της Ιορδανίας.
Η συριακή εγχώρια παραγωγή, που κάποτε πλησίαζε τα 1,06 δισ. κυβικά πόδια (30 εκατ. κυβικά μέτρα) ημερησίως, σήμερα αντιπροσωπεύει μόνο ένα κλάσμα αυτού του επιπέδου, καθιστώντας την εξωτερική προμήθεια μηχανισμό επείγουσας σταθεροποίησης και όχι απλό συμπλήρωμα.
Μεταξύ ηλεκτρισμού και κατοχής
Τα δομικά στοιχεία οδηγούν σε μια πραγματικότητα: το αέριο που φθάνει στη Συρία μέσω Ιορδανίας και Αιγύπτου κινείται μέσα σε ένα ολοκληρωμένο περιφερειακό σύστημα, στο οποίο η ισραηλινή προμήθεια αποτελεί κυρίαρχο συστατικό, είτε άμεσα μέσω των ιορδανικών συμβάσεων είτε έμμεσα μέσω της αιγυπτιακής υγροποίησης.
Η Συρία και το Ισραήλ δεν έχουν υπογράψει ειρηνευτική συμφωνία ούτε έχει ανακοινωθεί πλαίσιο εξομάλυνσης. Εάν ισραηλινό αέριο ενσωματώνεται στις τρέχουσες ροές, αυτό συμβαίνει πριν από οποιαδήποτε δηλωμένη πολιτική διευθέτηση και εκτός δημοσίως διατυπωμένου νομικού πλαισίου.
Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερο συμβολικό βάρος, καθώς συριακό έδαφος παραμένει υπό ισραηλινή κατοχή, από τα Υψίπεδα του Γκολάν έως το Όρος Ερμών, περιλαμβάνοντας περιοχές της επαρχίας Κουνέιτρα και τμήματα της Ντεράα. Την ίδια στιγμή, η Συρία αντιμετωπίζει οξεία κρίση ηλεκτροδότησης, με παρατεταμένες διακοπές που πλήττουν νοικοκυριά, βιομηχανία και νοσοκομεία.
Το ερώτημα, επομένως, παραμένει: λαμβάνει η Συρία αραβικό αέριο ή καταναλώνει ανακυκλωμένη ισραηλινή ενέργεια που διοχετεύεται μέσω αραβικών δικτύων;
Μέχρι να δημοσιοποιηθούν με ακρίβεια οι συμβάσεις και να αποσαφηνιστούν διαφανώς οι αλυσίδες προμήθειας, η απάντηση θα παραμένει ασαφής σε ένα σύστημα σχεδιασμένο να θολώνει την προέλευση, διατηρώντας παράλληλα τη ροή.
Στην ανατολική Μεσόγειο, το φυσικό αέριο δεν είναι απλώς καύσιμο. Είναι αρχιτεκτονική ισχύος.