O A΄ είχε έφεση στην καλλιγραφία, βυθιζόταν στη μελέτη της Ιστορίας, φύση σε βαθμό απορίας ήπια, ασύμβατη με το περιβάλλον. Βγήκε νηφάλιος, χωρίς να κρατάει κακία, από τον πολυετή εγκλεισμό που του επέβαλαν –κάτι σχεδόν εθιμικό– τα πιστά του ξαδέλφια και ο αγαπημένος του αδελφός. Μόλις έγινε σουλτάνος ενίσχυσε την εκπαίδευση, μαζί και την αξιοπιστία 

των γενιτσάρων. Αυτός υπέγραψε την ταπεινωτική για την οθωμανική αυτοκρατορία συνθήκη του Κιουτσούκ Καϊναρτζή (1774) ύστερα από άλλον έναν ρωσοτουρκικό πόλεμο. Με αυτήν η Κριμαία σβήστηκε από τη δικαιοδοσία της Πύλης, που κατέβαλε εξοντωτικές αποζημιώσεις στον Τσάρο, η Ρωσία απέκτησε το δικαίωμα ελεύθερης ναυσιπλοΐας για τα εμπορικά πλοία που έφεραν τη σημαία της, ανοίγοντας και υπόγειες διόδους δολιοφθορών στον οίκο του αντιπάλου. Απίστευτο: ο Αμπντούλ Χαμίτ Α΄ πέθανε από φυσικά αίτια.

Ο Β΄ ξεκίνησε την ηγεμονική του θητεία με μεταρρυθμιστική ορμή αλλά γρήγορα έριξε το βάρος του προγράμματός του σε σφαγές· μία ύστατη προσπάθεια να δώσει πνοή στην ψυχορραγούσα αυτοκρατορία. Αυτός υπέγραψε τη συνθήκη του Αγίου Στεφάνου (1878) με τη λήξη άλλου ενός ρωσοτουρκικού πολέμου. Με αυτήν η Βουλγαρία ανακηρύχθηκε αυτόνομη ηγεμονία, Ρουμανία, Σερβία και Μαυροβούνιο απέκτησαν κρατική οντότητα, ενώ Βοσνία και Ερζεγοβίνη προσδέθηκαν στο άρμα της Αυστρίας· τα βαλκανικά τραπουλόχαρτα προφήτευσαν ότι πλησίαζε το τέλος του Μεγάλου Ασθενούς. Η Συνθήκη έγινε κόκκινο πανί για τις άλλες μεγάλες δυνάμεις που οσμίστηκαν εισπήδηση πανσλαβισμού και πίεσαν τη Ρωσία για τον προς όφελος όλων εξορθολογισμό της. Τότε ήταν που ο Τσάρος Αλέξανδρος Β΄ είπε διπλωματικά ότι δεν ήταν για το συμφέρον της δικής του αυτοκρατορίας να γίνει η Ελλάδα ισχυρό κράτος καθώς θα αποτελούσε «σιδηρούν μοχλόν επί των μεσημβρινών πυλών της Ρωσίας».

Ο Αμπντούλ Χαμίτ Β΄ αργότερα, με καταρρέουσες πνευματικές και ψυχικές δυνάμεις, βρέθηκε μέσα στη δίνη των Νεότουρκων και απέναντι στο ανατέλλον άστρο του Μουσταφά Κεμάλ, εκθρονίστηκε αλλά ευτύχησε να πεθάνει με το κεφάλι στους ώμους, αγναντεύοντας τον Βόσπορο.

Το προσωνύμιο Χαν του είχε δοθεί χαϊδευτικά ενόσω ήταν σουλτάνος, τίτλος θεσμοθετημένος από τις αεικίνητες τουρκομογγολικές φυλές της βαθιάς Ασίας. Ολων το μυαλό όταν ακούει Χαν πηγαίνει στον Τζένγκις, έναν από τους κορυφαίους στρατηλάτες και ολετήρες των αιώνων, με καταπιεσμένες από παιδί ευαισθησίες, που χάραξε μία αχανή, βραχύβια, αυτοκρατορία από τον Ειρηνικό έως την Ευρώπη, ιππεύοντας.

 
Η ονοματοδοσία του γεωτρύπανου της καρδιάς τους «Αμπντούλ Χαμίτ Χαν» συνιστά και εσωτερικό πληθωριστικό αναθεωρητισμό, απαλλάσσοντας εν πλω τον Β΄ από ισόβιο κεμαλικό φόρο.

Διαβάστε ακόμα