Όταν ο Τζάρεντ Κούσνερ δηλώνει ότι μια ειρηνευτική συμφωνία στην Ουκρανία οφείλει να συμπεριλαμβάνει υπολογισμούς και σχέδιο για μια ευρύτερη αρχιτεκτονική ασφαλείας στην Ευρώπη, οι περισσότεροι πολιτικοί, αναλυτές, δημοσιογράφοι και κυβερνητικοί αξιωματούχοι αντιλαμβάνονται τι εννοεί.
Πρόκειται για όσα ακριβώς έχει πεί ο Πρόεδρος της Ρωσσίας Βλαντιμήρ Πούτιν προ ακριβώς πέντε ετών. Η φράσις που διετύπωσε ο Τζάρεντ Κούσνερ κατ’ ουσίαν αποτελεί την διπλωματική κωδική φράση για τις απαιτήσεις του Κρεμλίνου που ήρθαν στην δημοσιότητα το 2021 και αφορούν στο σύνολο του συστήματος ασφαλείας της Ευρώπης, που, συμφώνως προς τις απαιτήσεις της Μόσχας, θα πρέπει να αλλάξει, με περιορισμό της δικαιοδοσίας, της επιρροής και των αρμοδιοτήτων του ΝΑΤΟ και αποκατάσταση της ρωσσικής επιρροής σε ολόκληρη την παλαιά ρωσσική αυτοκρατορική και σοβιετική επικράτεια.
Το 2021 ο Πρόεδρος της Ρωσσίας έδωσε στην δημοσιότητα ένα προσχέδιο συμφωνίας με εννέα συνολικώς άρθρα, εκ των οποίων το άρθρο 4 ανέφερε ότι το ΝΑΤΟ εκ της συμφωνίας και εντεύθεν δεν θα μπορούσε να ενεργοποιήσει νέες στρατιωτικές δυνάμεις και οπλικά συστήματα στις 16 χώρες που ενετάχθησαν στην Ατλαντική Συμμαχία μετά τις 27 Μαίου του 1997. Συνέπεια της υλοποιήσεως μιάς τέτοιας συμφωνίας θα ήταν να καταστεί χωρίς ουσιαστικό νόημα η συμμετοχή στο ΝΑΤΟ όλων των χωρών ανατολικώς της Γερμανίας, συμπεριλαμβανομένων της Πολωνίας, της Τσεχίας, αλλά και των χωρών της Βαλτικής..
Η συγκεκριμένη απαίτησις της Ρωσσίας εσυνοδεύθη από μια εικονική, όπως συνηθίζεται από το Κρεμλίνο, παραχώρηση της ρωσσικής διπλωματίας, να επιτρέπεται δηλαδή το ΝΑΤΟ να στείλει στρατεύματα σε χώρες-μέλη σε ειδικές και εξαιρετικές περιπτώσεις και καταστάσεις, όπως η ανάγκη για εξάλειψη μεγάλων απειλών ασφαλείας. Πάντοτε όμως με την συναίνεση όλων των συμβαλλομένων μερών στην συμφωνία, δηλαδή και με την συναίνεση της Ρωσσίας.
Επί παραδείγματι λοιπόν, το ΝΑΤΟ θα είχε το δικαίωμα να στείλει δυνάμεις για να υπερασπιστεί την εδαφική ακεραιότητα της Λετονίας από ρωσσική εισβολή μόνον με την συναίνεση της ιδίας της Ρωσσίας. Αν δηλαδή η Μόσχα δεν συναινούσε σε κάτι τέτοιο, το ΝΑΤΟ θα έπρεπε να εγκαταλείψει την Λετονία στην τύχη της, στα χέρια του ρωσσικού στρατού. Αυτό ακριβώς είναι που εννοεί και ο Πρόεδρος Πούτιν όταν μιλά για νέα ευρωπαική αρχιτεκτονική ασφαλείας. Μιλά για ένα σύστημα ασφαλείας που κατ’ ουσίαν αδρανοποιεί το ΝΑΤΟ και αφήνει τις περισσότερες χώρες της ανατολικής Ευρώπης ευάλωτες στις ορέξεις του Κρεμλίνου.
Όλες οι προηγούμενες αμερικανικές κυβερνήσεις αντελαμβάνοντο και εγνώριζαν ποια ήταν και ποια είναι τα σχέδια της Ρωσσίας για την Ευρώπη, γι’ αυτό και εκείνη την εποχή, δηλαδή το 2021, η Ευρώπη ενωμένη, αλλά και ο τότε Πρόεδρος των ΗΠΑ Τζο Μπάιντεν, απέρριψαν την πρόταση της Μόσχας και του Κρεμλίνου.
Η λογική Τράμπ για την Μόσχα
Ο Αμερικανός Πρόεδρος σήμερα προωθεί μια ευρύτερη συζήτηση μεταξύ των Ευρωπαίων για την νέα αρχιτεκτονική ασφαλείας, με σκοπό την εγκαθίδρυση μιάς διαρκούς ειρήνης, ενώ το επιτελείο του πιστεύει ότι ΗΠΑ και Ρωσσία πρέπει να ξεπεράσουν τα εμπόδια των τελευταίων τριάντα ετών και να προχωρήσουν σε συμφωνία, η οποία θα υπερβεί τις μεγάλες προκλήσεις της εποχής και θα οδηγήσει σε διαρκή ειρήνη.
Η κυβέρνησις Τράμπ ελπίζει να επιτύχει πρακτικές διευθετήσεις που θα εξυπηρετούν όλες τις πλευρές, θα μειώνουν τις πιθανότητες για νέο πόλεμο και θα βελτιώνουν τις προοπτικές για ένα σταθερό περιβάλλον ειρήνης και ασφαλείας. Η κυβέρνησις Τράμπ έχει διακεκριμένα πέντε βασικούς στόχους: την εγκαθίδρυση ενός μονίμου μηχανισμού διαβουλεύσεων ΝΑΤΟ – Ρωσσίας για ζητήματα ασφαλείας, την δημιουργία σταθερών δομών επικοινωνίας κατά την διάρκεια μεγάλων κρίσεων, την καθιέρωση λειτουργιών διατηρήσεως μέτρων στρατιωτικής διαφάνειας μεταξύ Ρωσσίας και Δύσεως, την υιοθέτηση μέτρων αποτροπής της στρατιωτικής κλιμακώσεως και την δημιουργία ενός πλαισίου διατηρήσεως της ασφαλείας και της σταθερότητος.
Η αμερικανική κυβέρνησις και ο Πρόεδρος Τράμπ δηλώνουν ότι επιθυμούν τον πλήρη σεβασμό της εθνικής κυριαρχίας, της εδαφικής ακεραιότητος και της ανεξαρτησίας κάθε έθνους και κράτους, αλλά και ότι σέβονται το δικαίωμα κάθε κράτους να συμμετέχει αυτοβούλως στις επιθυμητές γι’ αυτό συμμαχίες, χωρίς να υφίσταται η απειλή του βέτο άλλων μεγάλων δυνάμεων, Το ΝΑΤΟ θα παραμείνει, συμφώνως προς την αμερικανική στρατηγική, κεντρικός πυλώνας διατηρήσεως της ευρωπαικής ασφαλείας και σταθερότητος, καθώς την πρωτοβουλία για τις όποιες διευθετήσεις σε πολιτικό, διπλωματικό και στρατιωτικό επίπεδο θα έχουν συλλογικοί θεσμοί και μηχανισμοί ασφαλείας, όπως το ΝΑΤΟ και η Ευρωπαική Ένωσις.
H αμερικανική κυβέρνησις προσανατολίζεται να συνεχίσει τις συνομιλίες με την Ρωσσία βάσει του πλαισίου Shell Bay, το οποίο περιλαμβάνει την Ουκρανία, τους Ευρωπαίους εταίρους, το ΝΑΤΟ και την ΕΕ. Όπως σημειώνει σε σχετική ανάρτησή το υ ο Τζάρεντ Κούσνερ, οι Ηνωμένες Πολιτείες προετοιμάζουν ουσιαστικές συνομιλίες με την Μόσχα, οι οποίες προτείνεται να εξελιχθούν σε πολυμερείς, με σκοπό την κατάληξη σε λεπτομερείς όρους μιάς ειρηνευτικής συμφωνίας που θα διασφαλίζει διαρκή ειρήνη στην Ευρώπη. Η επίτευξις μιάς τέτοιας λύσεως θα είναι δύσκολη, επισημαίνει ο Αμερικανός διαπραγματευτής, όμως, όπως λέει, αξίζει τον κόπο για να διασφαλιστεί το μέλλον των επομένων γενεών και της ειρήνης στον κόσμο.
Διπλωματικοί και πολιτικοί αναλυτές επισημαίνουν ότι η κατάστασις είναι εξαιρετικώς περίπλοκη, καθώς πολλοί Ευρωπαίοι εταίροι και σύμμαχοι των Αμερικανών δεν γνωρίζουν αν μπορούν όντως να εμπιστευθούν τον Πρόεδρο Τράμπ στις διαπραγματεύσεις με την Μόσχα . Ο Πρόεδρος Τράμπ προωθεί την ενίσχυση του τριμερούς πλαισίου συνομιλιών ΗΠΑ – Ρωσσίας – Ουκρανίας στο Άμπου Ντάμπι και θεωρεί ότι μια «μεγάλη» και διαρκής συμφωνία δεν μπορεί να αφορά και να περιλαμβάνει μόνο την Ουκρανία.
Ο Πρόεδρος Τράμπ δεν μπορεί να αποδεχθεί τον υποτιθέμενο στόχο της Ρωσσίας να ξανακτίσει την αυτοκρατορία της σε ευρωπαικό έδαφος, καθώς η κυβέρνησίς του δεν θα το αντέξει πολιτικά και διπλωματικά. Ακόμη δε και αν οι Αμερικανοί αποφασίσουν να αποσύρουν πλήρως τις στρατιωτικές τους δυνάμεις από την Ευρώπη, υπάρχουν δεκάδες χιλιάδες Βρετανοί, Καναδοί και Γερμανοί στρατιώτες σε χώρες της Βαλτικής και της Ανατολικής Ευρώπης. Επίσης ο Τράμπ δεσμεύεται από το National Defense Authorization Act, το οποίο εψηφίσθη το 2025 από το Κογκρέσσο, στο οποίο δεν έχει πλέον την πλειοψηφία, και το οποίο δεσμεύει την αμερικανική κυβέρνηση να διατηρεί στην Ευρώπη πάνω από 76.000 Αμερικανούς στρατιώτες και στελέχη του στρατού των ΗΠΑ.
Ακόμη και αν ο Πρόεδρος Πούτιν κερδίσει πολλά στην διαπραγμάτευση, ο αμερικανικός στρατός θα παραμείνει στην Ευρώπη, όπως και οι δυνάμεις άλλων συμμαχικών χωρών. Ο Πρόεδρος Τράμπ δεν μπορεί να δώσει στην Μόσχα όλα όσα επιθυμεί, παρ’ ότι η προσωπική διαπραγμάτευσις Πούτιν – Τράμπ συνεχίζεται και εντείνεται, οι πιθανότητες για μια μεγάλη συμφωνία Μόσχας – Ουάσιγκτων χωρίς την έγκριση των Ευρωπαίων αυξάνονται και το μεγάλο ζήτημα που προκύπτει για τους εταίρους των ΗΠΑ είναι αν θα μπορέσουν να μπλοκάρουν ή να αντισταθούν σε μια τέτοια συμφωνία, η οποία έρχεται όλο και πιο κοντά.
(από την εφημερίδα «ΕΣΤΙΑ»)