Το Τέλος του Ανθρώπου: Ο Πραγματικός Κίνδυνος Δεν Είναι η Τεχνητή Νοημοσύνη

Το Τέλος του Ανθρώπου: Ο Πραγματικός Κίνδυνος Δεν Είναι η Τεχνητή Νοημοσύνη
της Βάνας Στέλλου
Σαβ, 21 Νοεμβρίου 2026 - 08:17

Η αλληλουχία τεχνολογικών βλαβών, από τη Microsoft και τις αερομεταφορές μέχρι τις τράπεζες, την NSA και την Apple, αποκαλύπτει πόσο εξαρτημένη έχει γίνει η κοινωνία από εύθραυστα ψηφιακά συστήματα. Ο πραγματικός κίνδυνος, όμως, δεν είναι η τεχνητή νοημοσύνη αυτή καθαυτή, αλλά η ανθρώπινη απληστία, η αλαζονεία και η παράδοση της ευθύνης σε μηχανές που μπορούν να μετατραπούν σε εργαλεία ελέγχου και επιτήρησης

Βρισκόμαστε αντιμέτωποι με μια σειρά από τεχνολογικές αστοχίες που διαδέχονται η μία την άλλη.

Αρχικά, μια εκτεταμένη βλάβη στη Microsoft προκάλεσε προβλήματα στο Outlook και σε άλλες διαδικτυακές υπηρεσίες σε ολόκληρο τον κόσμο. Ακολούθησε η καθήλωση αεροσκαφών στις ΗΠΑ, με αποτέλεσμα να διακοπούν χιλιάδες πτήσεις και να εγκλωβιστούν ταξιδιώτες.

Στη συνέχεια, προβλήματα παρουσιάστηκαν στα ηλεκτρονικά συστήματα μεγάλων τραπεζών, ενώ η United Airlines αναγκάστηκε να αναστείλει τις αναχωρήσεις πτήσεων εξαιτίας νέας βλάβης στα συστήματά της.

Λίγο αργότερα, έγινε γνωστό ότι είχε τεθεί εκτός λειτουργίας ακόμη και το απόρρητο δίκτυο που χρησιμοποιεί η Εθνική Υπηρεσία Ασφαλείας των ΗΠΑ (NSA) για τις εσωτερικές επικοινωνίες της. Στη λίστα προστέθηκε και η Apple, με χρήστες να αναφέρουν προβλήματα στην πρόσβαση στο iCloud, στο App Store, στο Apple Music και σε άλλες υπηρεσίες.

Η μία διακοπή λειτουργίας διαδέχεται την άλλη.
Οι επικοινωνίες διαταράσσονται, οι μεταφορές παραλύουν, οι χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες αντιμετωπίζουν προβλήματα και ευαίσθητες πληροφορίες ενδέχεται να τίθενται σε κίνδυνο.

Εκατομμύρια Αμερικανοί διαπιστώνουν για ακόμη μία φορά πόσο εξαρτημένη έχει γίνει η καθημερινότητά τους από τεχνολογίες τις οποίες ούτε κατανοούν ούτε μπορούν να ελέγξουν.

Αυτό συμβαίνει όταν η τεχνολογία βγαίνει εκτός ελέγχου.

Ή μήπως όχι;

Οι υποψίες στράφηκαν γρήγορα στην τεχνητή νοημοσύνη, ιδιαίτερα μετά την παράλυση των αερομεταφορών σε ολόκληρη τη χώρα.

Άλλωστε, η κυβέρνηση Τραμπ είχε πρόσφατα επεκτείνει τη χρήση του νέου συστήματος τεχνητής νοημοσύνης SMART της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Αεροπορίας (FAA) σε κέντρα ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας σε όλη τη χώρα.

Παράλληλα, προωθεί με επιθετικό τρόπο την τεχνητή νοημοσύνη ή Super Intelligence, όπως επιμένει να την αποκαλεί ο Τραμπ, ως λύση σχεδόν για τα πάντα, από την κυβερνητική αναποτελεσματικότητα μέχρι την εθνική ασφάλεια. Την ίδια στιγμή, επιδιώκει να περιορίσει τους κανονιστικούς φραγμούς και να διευρύνει τη χρήση αυτοματοποιημένων συστημάτων.

Η κυβέρνηση, ωστόσο, επιμένει ότι η τεχνητή νοημοσύνη δεν είχε καμία σχέση με την καθήλωση των αεροσκαφών. Σύμφωνα με τους ομοσπονδιακούς αξιωματούχους, η διακοπή οφειλόταν σε δυσλειτουργία παλαιού εξοπλισμού ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας, η οποία προέκυψε κατά τη διαδικασία αντικατάστασης του εξοπλισμού και αναβάθμισης των συστημάτων επικοινωνίας.

Ίσως πράγματι να ήταν έτσι.

Την ίδια στιγμή, το FBI προειδοποίησε για έναν ακόμη τεχνολογικό κίνδυνο: εργαλεία κυβερνοεπιθέσεων που λειτουργούν αυτόνομα με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης και χρησιμοποιούνται για επιθέσεις σε δίκτυα στις ΗΠΑ και διεθνώς, καταφέρνοντας να τα παραβιάσουν σε λιγότερο από τρεις ώρες.

Είτε πρόκειται, λοιπόν, για την τεχνητή νοημοσύνη, για κυβερνοεγκληματίες, για παρωχημένο εξοπλισμό, κακό σχεδιασμό, ανεπαρκή συντήρηση, ανθρώπινα λάθη ή για συνδυασμό όλων αυτών, το ουσιαστικό πρόβλημα παραμένει.

- Ποιος αναλαμβάνει την ευθύνη όταν τα τεχνολογικά συστήματα από τα οποία εξαρτάται η κοινωνία αρχίζουν να καταρρέουν;

- Ποιος λογοδοτεί όταν κυβερνητικοί αξιωματούχοι και εταιρικά στελέχη σπεύδουν να υιοθετήσουν νέες τεχνολογίες χωρίς να έχουν εξασφαλίσει τις απαραίτητες υποδομές, τις δικλίδες ασφαλείας και την ανθρώπινη εποπτεία;

- Και τι συμβαίνει όταν εξαρτόμαστε τόσο πολύ από την τεχνολογία, ώστε να της παραδίδουμε ακόμη και την ευθύνη για τη λειτουργία της, χάνοντας σταδιακά την ικανότητα να ξεχωρίζουμε μια μηχανική βλάβη από την αποτυχία εκείνων που είναι υπεύθυνοι για τη διαχείρισή της;

Ίσως τελικά θέτουμε λάθος ερώτημα για την τεχνητή νοημοσύνη.

Ο πραγματικός κίνδυνος μπορεί να μην είναι ότι οι μηχανές θα γίνουν εξυπνότερες από τους ανθρώπους. Ίσως να βρίσκεται στην ανθρώπινη δίψα για εξουσία και στην προθυμία μας να παραδώσουμε τον έλεγχο σε εκείνους που την ασκούν.

Το Χόλιγουντ μάς προειδοποιεί εδώ και δεκαετίες για μηχανές που κάποια στιγμή θα μπορούσαν να αποκτήσουν τόσο μεγάλη νοημοσύνη, αυτονομία και δύναμη, ώστε να μη χρειάζονται πλέον τον άνθρωπο.

Στην ταινία του Στάνλεϊ Κιούμπρικ «2001: Η Οδύσσεια του Διαστήματος», ο φαινομενικά αλάνθαστος υπολογιστής HAL 9000 στρέφεται εναντίον των αστροναυτών που του έχουν εμπιστευτεί τη ζωή τους. Η μηχανή, που δημιουργήθηκε για να υπηρετεί τον άνθρωπο, καταλήγει να απειλεί τους ίδιους τους ανθρώπους που υποτίθεται ότι προστατεύει.

Ωστόσο, μια ακόμη πιο ανησυχητική εικόνα ίσως βρίσκεται στην παιδική ταινία κινουμένων σχεδίων της Pixar «WALL-E».

Στην ταινία, η ανθρωπότητα έχει εγκαταλείψει μια Γη που δεν είναι πλέον κατοικήσιμη και έχει καταφύγει σε ένα τεράστιο διαστημόπλοιο, όπου κάθε ανθρώπινη ανάγκη καλύπτεται από μηχανές.

Οι άνθρωποι δεν περπατούν, δεν εργάζονται και σχεδόν δεν αντιλαμβάνονται τι συμβαίνει γύρω τους.Τρέφονται, διασκεδάζουν, μετακινούνται και αποσπώνται διαρκώς από την πραγματικότητα, ενώ τα συστήματα αναλαμβάνουν σχεδόν κάθε απόφαση. Έχουν μετατραπεί σε παθητικούς καταναλωτές της ίδιας τους της ζωής.

Οι μηχανές δεν χρειάστηκε καν να πολεμήσουν την ανθρωπότητα. Οι άνθρωποι παρέδωσαν οικειοθελώς την ανεξαρτησία τους, ανταλλάσσοντας την ευθύνη με την ευκολία και την ελευθερία με την άνεση. Ακόμη και ο κυβερνήτης του διαστημόπλοιου πρέπει να αγωνιστεί για να ανακτήσει τον έλεγχο από ένα αυτοματοποιημένο σύστημα που έχει προγραμματιστεί να διατηρεί την υπάρχουσα κατάσταση.

Η διαφορά ανάμεσα στις δύο ταινίες είναι αποκαλυπτική.

Στο «2001: Η Οδύσσεια του Διαστήματος», ο εφιάλτης είναι μια μηχανή που αρνείται να παραδώσει τον έλεγχο. Στο WALL-E, ο εφιάλτης είναι μια ανθρωπότητα που έχει ξεχάσει πώς να τον ασκεί.

Και οι δύο ιστορίες καταλήγουν στην ίδια ανησυχητική διαπίστωση: η τεχνολογία γίνεται επικίνδυνη όταν οι άνθρωποι παύουν να έχουν ουσιαστικό έλεγχο πάνω της.

Εδώ βρίσκεται το πρόβλημα.

Συγχέουμε την τεχνολογική πρόοδο με την ανθρώπινη πρόοδο.

Έχουμε γίνει ικανοί να δημιουργούμε μηχανές που εκτελούν εργασίες τις οποίες οι προηγούμενες γενιές δύσκολα θα μπορούσαν να φανταστούν.

Μπορούμε να διασπάσουμε άτομα, να εκτοξεύουμε πυραύλους στο διάστημα, να επικοινωνούμε ακαριαία από τη μία ήπειρο στην άλλη, να χαρτογραφούμε το ανθρώπινο γονιδίωμα, να παρακολουθούμε πληθυσμούς μέσω δορυφόρων και να κατασκευάζουμε υπολογιστές που επεξεργάζονται ασύλληπτες ποσότητες πληροφοριών.

Όλα αυτά, όμως, δεν μας έχουν κάνει απαραίτητα σοφότερους, πιο ευαίσθητους, πιο ηθικούς ή περισσότερο ικανούς να έχουμε αυτοσυγκράτηση.

Η Ιστορία δείχνει πόσο εύκολα οι άνθρωποι μετατρέπουν τις μεγαλύτερες εφευρέσεις τους σε εργαλεία καταστροφής, εκμετάλλευσης και ελέγχου.

Παράδειγμα η ατομική βόμβα.

Η ανακάλυψη της πυρηνικής σχάσης άνοιξε τον δρόμο για επιστημονικές εξελίξεις. Ταυτόχρονα, όμως, κατέστησε δυνατή την κατασκευή όπλων ικανών να αφανίσουν ολόκληρες πόλεις.

Τον Αύγουστο του 1945, οι ΗΠΑ έριξαν ατομικές βόμβες στη Χιροσίμα και το Ναγκασάκι, σκοτώνοντας δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους αμέσως και ακόμη περισσότερους τα επόμενα χρόνια.

Οι βόμβες δεν αποφάσισαν να καταστρέψουν τις πόλεις. Οι άνθρωποι πήραν αυτή την απόφαση.

Η ίδια τεχνολογία που επέτρεψε την εκτόξευση πυραύλων στο διάστημα έδωσε τη δυνατότητα κατασκευής πυραύλων που μεταφέρουν πυρηνικές κεφαλές και μπορούν να πλήξουν στόχους σε ολόκληρες ηπείρους.

Οι υπολογιστές που έφεραν επανάσταση στην ιατρική, την επιστήμη, την εκπαίδευση και την επικοινωνία συνέβαλαν επίσης στη δημιουργία ενός κράτους επιτήρησης, ικανού να παρακολουθεί και να εντοπίζει ολόκληρους πληθυσμούς.

Το διαδίκτυο, που αρχικά παρουσιάστηκε ως μέσο ελεύθερης έκφρασης και διάδοσης της γνώσης, έχει εξελιχθεί και σε εργαλείο συλλογής προσωπικών δεδομένων, χειραγώγησης της συμπεριφοράς και παρακολούθησης όσων διαφωνούν.

Οι κάμερες μετατρέπονται σε μέσα επιτήρησης.
Οι βάσεις δεδομένων χρησιμοποιούνται για την καταγραφή, την κατηγοριοποίηση και τη στοχοποίηση ανθρώπων.
Τα drones μετατρέπονται σε όπλα πολέμου εξ αποστάσεως.

Και τώρα η τεχνητή νοημοσύνη έρχεται να ενισχύσει όλες αυτές τις δυνατότητες, επιτρέποντας σε κυβερνήσεις, επιχειρήσεις και εγκληματίες να παρακολουθούν, να χειραγωγούν και να ελέγχουν την ανθρώπινη συμπεριφορά σε πρωτοφανή κλίμακα.

Η τεχνολογία μπορεί να αλλάζει, αλλά τα κίνητρα που οδηγούν στην κατάχρησή της παραμένουν ίδια εδώ και αιώνες.

Η τελευταία προειδοποίηση του FBI αφορά το ARTEX, ένα εργαλείο τεχνητής νοημοσύνης που δημιουργήθηκε αρχικά για να βοηθά ειδικούς στην κυβερνοασφάλεια να εντοπίζουν αδυναμίες σε δίκτυα υπολογιστών. Στα χέρια κυβερνοεγκληματιών, το ίδιο εργαλείο μετατρέπεται σε όπλο.

Σύμφωνα με το FBI, χάκερ έχουν χρησιμοποιήσει το ARTEX για να αυτοματοποιήσουν επιθέσεις εναντίον χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων, κρατικών υπηρεσιών και ιδιωτικών εταιρειών. Σε ορισμένες περιπτώσεις, χρειάστηκαν λιγότερο από τρεις ώρες από την αρχική στόχευση μέχρι την απόκτηση προνομιακής πρόσβασης στα συστήματα.

Παράλληλα, η Google Threat Intelligence Group προειδοποιεί ότι κακόβουλοι παράγοντες χρησιμοποιούν ολοένα περισσότερο αυτόνομα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης, τα οποία μπορούν να εντοπίζουν ευπάθειες και να πραγματοποιούν επιθέσεις με ταχύτητα μηχανής, περιορίζοντας σημαντικά την ανθρώπινη παρέμβαση.

Μια τεχνολογία που δημιουργήθηκε για να εντοπίζει αδυναμίες και να προστατεύει δίκτυα χρησιμοποιείται πλέον για να εκμεταλλεύεται ακριβώς αυτές τις αδυναμίες.

Οι μηχανές δεν απέκτησαν ξαφνικά εγκληματικές προθέσεις. Οι άνθρωποι δημιούργησαν τα εργαλεία, επέλεξαν τους στόχους και τα έθεσαν σε λειτουργία.

Η τεχνητή νοημοσύνη δεν εξαφάνισε την ανθρώπινη απληστία, την αλαζονεία ή τη δίψα για εξουσία. Αντίθετα, έδωσε σε αυτές τις παρορμήσεις μεγαλύτερη εμβέλεια, ταχύτητα και ισχύ.

Δεν μπορούμε να αγνοούμε τους ανθρώπους που βρίσκονται πίσω από τις μηχανές: εκείνους που σχεδιάζουν τα συστήματα, τα χρηματοδοτούν, τα αναπτύσσουν, κερδίζουν από αυτά και αδιαφορούν όταν χρησιμοποιούνται για την παραβίαση ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Και, κυρίως, δεν μπορούμε να αγνοούμε εκείνους που χρησιμοποιούν αυτές τις τεχνολογίες στο όνομα του κράτους.

Όλο και περισσότερο, οι κρατικές υπηρεσίες αναθέτουν στους υπολογιστές τον ρόλο του διαμεσολαβητή στη σχέση κράτους και πολίτη.

Μας ζητούν να αποδεχτούμε μηχανογραφημένες αποφάσεις επειδή θεωρούνται αντικειμενικές. Μας πείθουν να παραδίδουμε προσωπικά δεδομένα επειδή η ευκολία μοιάζει σημαντικότερη από την ιδιωτικότητα. Και μας καλούν να εμπιστευτούμε αυτοματοποιημένα συστήματα για αποφάσεις που επηρεάζουν τη ζωή μας, επειδή η αμφισβήτησή τους απαιτεί χρόνο, γνώσεις και διαρκή επαγρύπνηση.

Όμως οι υπολογιστές κάνουν λάθη. Οι αλγόριθμοι μπορεί να είναι μεροληπτικοί. Οι βάσεις δεδομένων μπορεί να περιέχουν ανακριβή στοιχεία. Και τα αυτοματοποιημένα συστήματα είναι σε θέση να αναπαράγουν και να ενισχύουν τα λάθη, τις προκαταλήψεις και τις πολιτικές σκοπιμότητες εκείνων που τα σχεδιάζουν και τα διαχειρίζονται.

Η απληστία μετατρέπει τις τεχνολογικές εξελίξεις σε ευκαιρίες εκμετάλλευσης.

Τα προσωπικά δεδομένα γίνονται εμπόρευμα.
Η ανθρώπινη συμπεριφορά αντιμετωπίζεται ως κάτι που μπορεί να προβλεφθεί, να χειραγωγηθεί και να αποφέρει κέρδος.
Η υπόσχεση της αποτελεσματικότητας γίνεται άλλοθι για περικοπές, για την κατάργηση ανθρώπινων δικλίδων ασφαλείας και για τη συγκέντρωση ακόμη μεγαλύτερης εξουσίας σε όλο και λιγότερα χέρια.

Και όταν κάτι πάει στραβά, τις συνέπειες δεν τις πληρώνουν απαραίτητα εκείνοι που κέρδισαν από την τεχνολογία, αλλά οι απλοί άνθρωποι που εξαρτώνται από αυτήν.

Η αλαζονεία και η δίψα για εξουσία πείθουν όσους βρίσκονται σε θέσεις ισχύος ότι, εφόσον κάτι είναι τεχνολογικά εφικτό, μπορούν και πρέπει να το εφαρμόσουν.

Επειδή οι κυβερνήσεις μπορούν να παρακολουθούν τις επικοινωνίες, θεωρούν ότι δικαιούνται να το κάνουν. Επειδή μπορούν να εντοπίζουν τις μετακινήσεις των πολιτών, το κάνουν. Επειδή μπορούν να χρησιμοποιούν drones, αλγορίθμους πρόβλεψης, συστήματα αναγνώρισης προσώπου και ολοένα πιο αυτόνομα όπλα, προχωρούν στη χρήση τους.

Όμως, το γεγονός ότι μπορούμε να κάνουμε κάτι δεν σημαίνει ότι έχουμε και το δικαίωμα να το κάνουμε.

Οι κυβερνήσεις δεν απαλλάσσονται από τους συνταγματικούς περιορισμούς επειδή οι καταχρήσεις τους πραγματοποιούνται μέσω ενός υπολογιστή αντί από έναν άνθρωπο. Αντιθέτως, όσο ισχυρότερη γίνεται η τεχνολογία, τόσο μεγαλύτερη ανάγκη υπάρχει για ουσιαστικό έλεγχο εκείνων που τη χρησιμοποιούν.

Σήμερα, οι δυνατότητες παρακολούθησης που διαθέτουν οι κρατικές υπηρεσίες θα ήταν σχεδόν αδιανόητες για τους αξιωματούχους που ερευνήθηκαν πριν από μισό αιώνα.

Τα ερωτήματα παραμένουν τα ίδια.

Αυτά δεν είναι απλώς τεχνολογικά ζητήματα. Αφορούν την εξουσία, την ελευθερία αλλά και την ανθρώπινη ευθύνη.

Στο βιβλίο The End of Man, ένα από τα κεφάλαια εξετάζει τις επιπτώσεις από τη δημιουργία μηχανών που θα μπορούσαν σταδιακά να επηρεάσουν και ενδεχομένως να περιορίσουν την ανθρώπινη αντίληψη για την ίδια την ανθρώπινη υπόσταση.

Το βασικό ερώτημα δεν ήταν μόνο αν οι υπολογιστές θα αποκτούσαν κάποτε τέτοια ισχύ ώστε να κυριαρχήσουν στην κοινωνία. Ήταν και ο κίνδυνος οι ίδιοι οι άνθρωποι να αντιμετωπίζονται ως απλά σύνολα πληροφοριών, τα οποία μπορούν να ταξινομούνται, να μελετώνται, να διαχειρίζονται και να χειραγωγούνται.

Ο άνθρωπος δεν είναι μηχανή

Ο άνθρωπος είναι κάτι πολύ περισσότερο από ένας επεξεργαστής πληροφοριών, ένα σύνολο δεδομένων ή μια προβλέψιμη συμπεριφορά. Η ανθρώπινη υπόσταση συνδέεται με την ενσυναίσθηση, τη συνείδηση, την ανεξάρτητη κρίση και την ηθική ευθύνη.

Πώς θα βλέπουμε τους εαυτούς μας αύριο;

Έχουμε γίνει όλο και πιο πρόθυμοι να αφήνουμε τις μηχανές να αποφασίζουν για ζητήματα που θα έπρεπε να αμφισβητούμε, τις εταιρείες να χειραγωγούν την πληροφορία και τις κυβερνήσεις να αποκτούν εξουσίες παρακολούθησης που θα προκαλούσαν τρόμο στις προηγούμενες γενιές.

Και όταν αυτά τα συστήματα αποτυγχάνουν ή χρησιμοποιούνται σκόπιμα για να παραβιάσουν τα δικαιώματά μας, επιτρέπουμε στους υπεύθυνους να κρύβονται πίσω από την τεχνολογία.

«Ο υπολογιστής έκανε λάθος». «Ο αλγόριθμος επισήμανε λάθος πρόσωπο». «Η βάση δεδομένων είχε λάθος στοιχεία». «Η τεχνητή νοημοσύνη πήρε την απόφαση».

Σαν να πρόκειται για μια ανεξάρτητη οντότητα με δική της ηθική υπόσταση και όχι για ένα σύστημα που σχεδιάστηκε, αναπτύχθηκε και ελέγχεται από ανθρώπους.

Άλλο είναι να παρουσιάζει βλάβη μια μηχανή και άλλο να αρνείται ένας άνθρωπος να αναλάβει την ευθύνη για τη βλάβη της.

Η απληστία παραμένει απληστία. Η αλαζονεία παραμένει αλαζονεία, κ.ο.κ

Ούτε μπορούμε να περιμένουμε από την τεχνολογία να διορθώσει τις ηθικές αποτυχίες εκείνων που τη χρησιμοποιούν.

Ένας εξυπνότερος υπολογιστής δεν μπορεί να αντικαταστήσει τη συνείδηση. Μια πιο αποτελεσματική κυβέρνηση δεν μπορεί να αντισταθμίσει την απουσία συνταγματικών περιορισμών. Και μια τεχνολογικά πιο προηγμένη κοινωνία δεν είναι κατ' ανάγκην πιο ελεύθερη, πιο σοφή ή πιο ανθρώπινη.

Έχουμε γοητευτεί τόσο πολύ από τις ίδιες μας τις εφευρέσεις και είμαστε τόσο πεπεισμένοι για την τεχνολογική μας υπεροχή, ώστε εξετάζουμε πλέον τη δημιουργία μηχανών των οποίων η δύναμη θα μπορούσε να ανταγωνιστεί και τελικά να ξεπεράσει την ικανότητά μας να τις ελέγχουμε.

Ίσως, όμως, ο μεγαλύτερος κίνδυνος να μην είναι ότι οι μηχανές θα γίνουν θεοί.

Ίσως να είναι ότι οι άνθρωποι, παρασυρμένοι από την αλαζονεία και τη δίψα για εξουσία, θα αρχίσουν να συμπεριφέρονται οι ίδιοι σαν θεοί.

Συγχέουμε την τεχνολογική πρόοδο με την ανθρώπινη πρόοδο. Έχουμε μπερδέψει την ευφυΐα με τη σοφία, τη δύναμη με την αρετή και τη δυνατότητα να κάνουμε κάτι με το δικαίωμα να το κάνουμε.

Και, όπως ακριβώς στο WALL-E, κινδυνεύουμε να συνηθίσουμε τόσο πολύ να μας διαχειρίζονται, να μας ψυχαγωγούν και να μας προστατεύουν συστήματα που δεν ελέγχουμε, ώστε να ξεχάσουμε τι σημαίνει να αποφασίζουμε για τη ζωή μας.

Ο μεγαλύτερος κίνδυνος ίσως να μην είναι μια μηχανή που μαθαίνει να σκέφτεται σαν άνθρωπος.

Ίσως να είναι οι άνθρωποι που σταματούν να σκέφτονται, να αμφισβητούν, να αντιστέκονται και να αναλαμβάνουν την ευθύνη για τον κόσμο που δημιουργούν.

Τελικά, μπορεί να μην είναι οι μηχανές εκείνες που θα οδηγήσουν στο τέλος του ανθρώπου.

Μπορεί να τα καταφέρουμε και μόνοι μας.

Ακολουθήστε το energia.gr στο Google News!Παρακολουθήστε τις εξελίξεις με την υπογραφη εγκυρότητας του energia.gr
Απόρρητο