Με μεγάλες επενδύσεις στην ηλιακή και αιολική ενέργεια, νέα έργα αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας και ενίσχυση των δικτύων της, το Κάιρο επιδιώκει να εξελιχθεί σε περιφερειακό ενεργειακό κόμβο. Η εξέλιξη παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την Ελλάδα, καθώς η ηλεκτρική διασύνδεση των δύο χωρών μέσω του σχεδίου GREGY εντάσσεται ακριβώς σε αυτή τη νέα ενεργειακή πραγματικότητα.
Οι αιγυπτιακές φιλοδοξίες και οι δυνατότητες προσέλκυσης διεθνών επενδύσεων βρέθηκαν στο επίκεντρο της συνάντησης του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ (WEF) για την Αίγυπτο, η οποία πραγματοποιήθηκε στις 16 και 17 Νοεμβρίου στη Νέα Διοικητική Πρωτεύουσα. Περίπου 70 διεθνείς επιχειρηματικοί παράγοντες και υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής συζήτησαν τις οικονομικές προοπτικές της χώρας και τις δυνατότητές της να ενισχύσει τη θέση της στις περιφερειακές και διεθνείς αγορές.
Ο πρόεδρος της Αιγύπτου, Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι, κάλεσε τις διεθνείς εταιρείες να αυξήσουν τις επενδύσεις τους στη χώρα, προβάλλοντας τις οικονομικές μεταρρυθμίσεις, τις υποδομές και τη στρατηγική γεωγραφική της θέση. Όπως υποστήριξε, η Αίγυπτος περνά σε μια νέα φάση οικονομικής ανάπτυξης, με στόχο την αύξηση της παραγωγικότητας, την ενίσχυση του ιδιωτικού τομέα και τη μεγαλύτερη συμμετοχή της στις διεθνείς αλυσίδες παραγωγής.
Στο επίκεντρο η ενέργεια
Ιδιαίτερη θέση στον αιγυπτιακό σχεδιασμό έχουν οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Η χώρα θέλει να αξιοποιήσει το ηλιακό και αιολικό δυναμικό της, να περιορίσει την εξάρτησή της από τις εισαγωγές ενέργειας και να αποκτήσει τη δυνατότητα εξαγωγής καθαρής ηλεκτρικής ενέργειας σε γειτονικές αγορές. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν στη συνάντηση, πέρυσι εξασφαλίστηκαν δεσμεύσεις για περίπου 10 Gigawatt νέας παραγωγικής δυναμικότητας μέσω συμφωνιών αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας. Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης (EBRD) έχει ήδη επενδύσει σε έργα συνολικής δυναμικότητας περίπου 6 Gigawatt. Σημαντική είναι και η επένδυση ύψους 127 εκατ. δολαρίων από την EBRD και τη γερμανική Εταιρεία Επενδύσεων και Ανάπτυξης (DEG) για την εγκατάσταση συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας με μπαταρίες στο μεγάλο ηλιακό πάρκο Μπενμπάν, στην Ασουάν. Η αποθήκευση θεωρείται απαραίτητη για να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα της ασταθούς παραγωγής ηλιακής ενέργειας και να εξασφαλιστεί σταθερότερη ηλεκτροδότηση. Παράλληλα, δημιουργεί τις προϋποθέσεις για την ανάπτυξη ενεργοβόρων δραστηριοτήτων, όπως τα κέντρα δεδομένων και οι εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης. Οι δυνατότητες της Αιγύπτου στην ηλιακή και αιολική ενέργεια θα μπορούσαν να την αναδείξουν σε περιφερειακό εξαγωγέα καθαρής ηλεκτρικής ενέργειας. Εδώ βρίσκεται και το ελληνικό ενδιαφέρον: η σχεδιαζόμενη ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας-Αιγύπτου, μέσω του έργου GREGY, προβλέπει τη μεταφορά πράσινης ηλεκτρικής ενέργειας από την Αίγυπτο προς την Ελλάδα και από εκεί προς την ευρωπαϊκή αγορά.
Η χώρα επιδιώκει να ενισχύσει ακόμη περισσότερο τη θέση της με επενδύσεις σε δίκτυα οπτικών ινών και υποθαλάσσια καλώδια, ενώ εξετάζει και τις δυνατότητες που θα προσφέρει η τεχνολογία κινητής τηλεφωνίας έκτης γενιάς (6G). Ο Χιντάρι επισήμανε ότι η ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης προϋποθέτει αξιόπιστη ηλεκτροδότηση, ισχυρά δίκτυα επικοινωνιών και επαρκή χρηματοδότηση. Η Αίγυπτος έχει ήδη αρχίσει να αναπτύσσει δικά της μεγάλα γλωσσικά μοντέλα και να επεκτείνει τις εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης σε διάφορους τομείς. Ωστόσο, η επόμενη πρόκληση είναι να αξιοποιήσει αυτές τις τεχνολογίες στην παραγωγή και την έρευνα, ιδιαίτερα στη βιοϊατρική, την ενέργεια και την επιστήμη των υλικών.
Η προσέλκυση ξένων κεφαλαίων αποτελεί βασικό στόχο της αιγυπτιακής κυβέρνησης. Η πρόεδρος της EBRD, Οντίλ Ρενό-Μπασό, ανακοίνωσε ότι η τράπεζα έχει επενδύσει 2 δισ. ευρώ στην Αίγυπτο από τις αρχές του 2026, με τη χώρα να οδεύει προς χρονιά-ρεκόρ ως προς τη χρηματοδότηση. Από το 2012, όταν ξεκίνησε τη δραστηριότητά της στην Αίγυπτο, η EBRD έχει επενδύσει συνολικά περίπου 7 δισ. ευρώ σε υποδομές, μικρομεσαίες επιχειρήσεις, χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και επιχειρηματικά σχέδια. Το 85%-87% των επενδύσεων της τράπεζας κατευθύνεται στον ιδιωτικό τομέα. Η Ρενό-Μπασό υπογράμμισε, ωστόσο, ότι για την περαιτέρω ανάπτυξή του χρειάζονται ίσοι όροι ανταγωνισμού μεταξύ ιδιωτικών επιχειρήσεων και κρατικών εταιρειών, σταθερό νομικό πλαίσιο και δικαιότερος ανταγωνισμός. Στους τομείς με σημαντικές επενδυτικές προοπτικές περιλαμβάνονται η γεωργία, τα logistics, οι χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες, η μεταποίηση και η ενέργεια.
Παράλληλα, σε συνεργασία με την DP World, σχεδιάζει τη δημιουργία πλατφόρμας για την εξαγωγή αιγυπτιακών αγροτικών προϊόντων, αρχικά προς τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και στη συνέχεια προς άλλες αγορές του Κόλπου. Η εμπορική αυτή διαδρομή αφορά αγορές με ετήσιες συναλλαγές περίπου 10 δισ. δολαρίων. Ο όμιλος έχει επίσης μεταφέρει στο Κάιρο σημαντικό μέρος των δραστηριοτήτων του στην ανάλυση δεδομένων και την τεχνητή νοημοσύνη από 15 χώρες, απασχολώντας πλέον περισσότερους από 1.500 εργαζομένους στους συγκεκριμένους τομείς.
Οι οικονομικές επιδόσεις και οι προκλήσεις
Παρουσιάζοντας την πορεία της οικονομίας, ο αλ Σίσι ανέφερε ότι η ανάπτυξη έφθασε το 5,1% κατά το οικονομικό έτος 2025-2026, ενώ τα συναλλαγματικά αποθέματα ανήλθαν στα 57,5 δισ. δολάρια στα τέλη Οκτωβρίου 2026. Οι άμεσες ξένες επενδύσεις διαμορφώθηκαν στα 18 δισ. δολάρια. Οι ιδιωτικές επενδύσεις αυξήθηκαν κατά 25,9% το πρώτο τρίμηνο του οικονομικού έτους 2025-2026, αντιπροσωπεύοντας το 66% του συνόλου των επενδύσεων. Ο υπουργός Εξωτερικών Μπαντρ Αμπντελάτι απέδωσε την ανθεκτικότητα της οικονομίας στις μεταρρυθμίσεις που ξεκίνησαν το 2016, στη διαφοροποίηση της παραγωγής και στις επενδύσεις σε υποδομές, οι οποίες την τελευταία δεκαετία ξεπέρασαν τα 600 δισ. δολάρια. Αναγνώρισε, ωστόσο, ότι η προσέλκυση νέων επενδύσεων δεν εξαρτάται μόνο από τις υποδομές και τα κίνητρα. Οι επενδυτές χρειάζονται σταθερούς κανόνες, λιγότερη γραφειοκρατία και βεβαιότητα ότι οι κυβερνητικές αποφάσεις εφαρμόζονται στην πράξη. Ο υπουργός Επενδύσεων και Εξωτερικού Εμπορίου Μοχάμεντ Φαρίντ Σάλεχ έδωσε επίσης έμφαση κυρίως στην ψηφιοποίηση των δημόσιων υπηρεσιών.
Η Αίγυπτος επιχειρεί έτσι να συνδέσει την ενεργειακή της ανάπτυξη με μια ευρύτερη οικονομική και τεχνολογική αναβάθμιση. Για την Ελλάδα, η εξέλιξη έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς η επιδίωξη του Καΐρου να αποκτήσει εξαγωγικό ρόλο στην καθαρή ενέργεια συναντά τον ελληνικό σχεδιασμό για ηλεκτρική διασύνδεση με τη Βόρεια Αφρική. Η πορεία των επενδύσεων και των ενεργειακών έργων θα δείξει κατά πόσο αυτή η προοπτική μπορεί να μετατραπεί σε ουσιαστική συνεργασία και σε νέα δεδομένα για την Ανατολική Μεσόγειο.