Xρήστης του energia.gr, που διαμένει με την 6μελή οικογένειά του στο Μάιντς της Γερμανίας, μας απέστειλε το ακόλουθο μήνυμα: «Εργάζομαι ως οδηγός λεωφορείου από το 2012, αρχικά στην CBM Mainz για περίπου 1.800 έως 1.900 ευρώ το μήνα. Μετά την εξαγορά από την MVG το 2018, η επαγγελματική μου εμπειρία αναγνωρίστηκε, επομένως τώρα κερδίζω περίπου 2.550 έως 2.650 ευρώ στην υψηλότερη μισθολογική βαθμίδα. Ωστόσο, αν υπολογίσουμε τον πληθωρισμό σχεδόν 38% από το 2012, ο τρέχων μισθός μου αντιστοιχεί σε πραγματική αγοραστική δύναμη 1.850 έως 1.920 ευρώ τότε.

Αυτό σημαίνει ότι παρά τα 14 χρόνια εμπειρίας και την άνοδο στην υψηλότερη μισθολογική βαθμίδα, δεν έχω σχεδόν καθόλου περισσότερα χρήματα στην τσέπη μου σήμερα από ό,τι όταν ξεκίνησα. Τα πραγματικά μου κέρδη σήμερα έγκεινται στις καλύτερες συνθήκες εργασίας και στα συνταξιοδοτικά επιδόματα στις δημόσιες συγκοινωνίες - αλλά οικονομικά, ο πληθωρισμός έχει εξουδετερώσει εντελώς την αυξημένη εμπειρία μου.»

Ισπανία

Εν τω μεταξύ, λίγο νοτιότερα, στην Ισπανία διαβάζουμε ότι οι τιμές των ακινήτων αυξήθηκαν κατά 84,6% την περίοδο 2015–2025, ενώ οι μισθοί αυξήθηκαν μόλις κατά 27,85%, καθιστώντας ακόμη και τους εργαζόμενους ανίκανους να αποκτήσουν ή να νοικιάσουν αξιοπρεπή κατοικία. Η κρίση έχει πυροδοτήσει μαζικές διαδηλώσεις, κινητοποιήσεις από συνδικάτα ενοικιαστών και πρόσφατες γενικές απεργίες.

Τα ευρωπαϊκά νοικοκυριά βρίσκονται αντιμέτωπα με νέες πιέσεις στο βιοτικό τους επίπεδο, καθώς ο πληθωρισμός επανήλθε στο 4% στην Ευρωζώνη τον Οκτώβριο του 2026, υπό την επίδραση νέων ενεργειακών ανατιμήσεων και της αύξησης του κόστους τροφίμων και στέγασης. 

Η ακρίβεια εξακολουθεί να αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες πολιτικές και κοινωνικές προκλήσεις για τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, καθώς η σωρευτική άνοδος των τιμών τα τελευταία χρόνια έχει μεταβάλει δραστικά το κόστος διαβίωσης, συμπιέζοντας τα εισοδήματα, περιορίζοντας την αγοραστική δύναμη και δοκιμάζοντας τις αντοχές των νοικοκυριών.

Το γεγονός ότι το πληθωριστικό κύμα δεν…κατακλύζει μόνο τις ακτές της χώρας μας, αλλά αποτελεί ένα ευρύτερο ευρωπαϊκό και διεθνές φαινόμενο, δεν αναιρεί, ασφαλώς, την ευθύνη των κυβερνήσεων να παρέμβουν. Αντιθέτως, καθιστά ακόμη πιο κομβική τη σύγκριση των πολιτικών που εφαρμόζονται για την προστασία των πολιτών.

ΟΟΣΑ

Η μηνιαία έκθεση του ΟΟΣΑ που δημοσιεύθηκε στις 6 Νοεμβρίου και αποτυπώνει τη σωρευτική μεταβολή του δείκτη τιμών καταναλωτή από τον Δεκέμβριο του 2019 έως τον Σεπτέμβριο του 2026 σε 35 χώρες-μέλη, μας προσφέρει ένα ενδιαφέρον πεδίο να αξιολογήσουμε τα πράγματα.

Τα στοιχεία αναδεικνύουν αφενός, την έκταση του προβλήματος και αφετέρου, επιτρέπουν να εξεταστεί η θέση της Ελλάδας σε σχέση με τις υπόλοιπες οικονομίες.

Η σωρευτική αύξηση των τιμών καταναλωτή στις χώρες του ΟΟΣΑ, ανέρχεται στο 40,6%, ενώ στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο 31,1%.

Στην Ελλάδα, η αντίστοιχη αύξηση φθάνει στο 25,4%, ήτοι, ποσοστό χαμηλότερο τόσο από τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ και της Ε.Ε. Τούτο φανερώνει ότι η ελληνική οικονομία καταφέρνει να απορροφήσει μέρος των διεθνών πληθωριστικών πιέσεων και να έχει, συγκριτικά, καλύτερες επιδόσεις από αρκετές άλλες ευρωπαϊκές χώρες.

Ασφαλώς αυτή η παραδοχή, δεν αρκεί να αμβλύνει τις χειρότερες επιπτώσεις της ακρίβειας για τους πολίτες, ιδίως, τους πιο ευάλωτους από αυτούς.  

Ωστόσο, όλα έχουν τη σημασία τους. Από τις 35 χώρες-μέλη του ΟΟΣΑ, 21 εμφανίζουν υψηλότερη σωρευτική αύξηση τιμών από την Ελλάδα, με τις μεταβολές να ξεκινούν από το 26,1% στη Γερμανία και να φθάνουν σε ακραία επίπεδα στην Τουρκία, όπου η σωρευτική αύξηση ανέρχεται στο 891,7%.

Αντίστοιχα, 19 από τα 27 κράτη-μέλη της ΕΕ έχουν καταγράψει υψηλότερες αυξήσεις από τη χώρα μας. Η σύγκριση, επομένως, αποτυπώνει μια εικόνα διαφορετική από εκείνη που συχνά κυριαρχεί στον εγχώριο πολιτικό διάλογο, όπου το ζήτημα της ακρίβειας παρουσιάζεται αποκομμένο από τις διεθνείς εξελίξεις, από ένα τμήμα του πολιτικού κόσμου.

Αυτό, βεβαίως, δεν σημαίνει ότι αυτή η συγκριτικά χαμηλότερη αύξηση των τιμών μεταφράζεται αυτομάτως και σε πιο άνετη καθημερινότητα για τα νοικοκυριά. Τα κόμματα της αντιπολίτευσης έχουν δίκιο να αναδεικνύουν τα προβλήματα από την πίεση που ασκείται στο διαθέσιμο εισόδημα, και να ζητούν αποτελεσματικότερη παρέμβαση της κυβέρνησης.

Το ζήτημα, όμως, είναι κατά πόσο η πολιτική κριτική λαμβάνει υπόψη τη συνολική εικόνα και εάν οι συγκρίσεις με άλλες χώρες γίνονται με όρους που αποτυπώνουν πραγματικά τις οικονομικές συνθήκες και τις πολιτικές αντιμετώπισης της ακρίβειας.

Η Ισπανία, για παράδειγμα, προβάλλεται, συχνά, ως υπόδειγμα διαχείρισης του πληθωρισμού. Ωστόσο, η αξιολόγηση μιας οικονομίας δεν μπορεί να περιορίζεται σε επιμέρους δείκτες ή σε αποσπασματικές αναφορές.

Χρειάζεται να εξετάζεται η συνολική σωρευτική μεταβολή των τιμών, η δημοσιονομική δυνατότητα στήριξης, το εύρος και η διάρκεια των παρεμβάσεων, αλλά και το κατά πόσο αυτές είναι στοχευμένες, διατηρήσιμες και αποτελεσματικές.

Η Ελλάδα, αν πιστέψει κανείς τα στοιχεία, βρίσκεται σε καλύτερη θέση από την πλειονότητα των χωρών της Ε.Ε. ως προς τη σωρευτική αύξηση του πληθωρισμού. Αυτό αποτελεί ένα δεδομένο που δεν μπορεί να αγνοηθεί, ανεξάρτητα από τις επιμέρους αδυναμίες της εγχώριας αγοράς.

Τα μέτρα

Το πραγματικό ενδιαφέρον, ωστόσο, βρίσκεται στο πώς οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις επιλέγουν να αντιμετωπίσουν τις συνέπειες της ακρίβειας. Άλλες χώρες επιλέγουν οριζόντιες μειώσεις φόρων, όπως ο ΦΠΑ σε τρόφιμα, ηλεκτρική ενέργεια και καύσιμα, άλλες επιλέγουν τις επιδοτήσεις και τα πλαφόν στις τιμές της ενέργειας, ενώ αρκετές έχουν υιοθετήσει πακέτα άμεσης οικονομικής ενίσχυσης, φορολογικές ελαφρύνσεις ή παρεμβάσεις υπέρ συγκεκριμένων κοινωνικών ομάδων.

Η προσέγγιση της ελληνικής κυβέρνησης υιοθετεί ένα συνδυασμό που περιλαμβάνει αυξήσεις εισοδημάτων, φορολογικές ελαφρύνσεις και στοχευμένες ενισχύσεις.

Οι αυξήσεις στους μισθούς και στις συντάξεις, οι σταδιακές μειώσεις φόρων που ενισχύουν το διαθέσιμο εισόδημα, η στήριξη για το κόστος στέγασης, οι παρεμβάσεις υπέρ των νέων οικογενειών και των γονέων, οι πρόσθετες ενισχύσεις για τα καύσιμα, καθώς και τα νέα μόνιμα βοηθήματα προς συνταξιούχους και άτομα με αναπηρία, συνθέτουν ένα πλέγμα μέτρων που αποσκοπεί να αντιμετωπίσει το πρόβλημα μέσα από μια μεγαλύτερη έμφαση στη δημοσιονομική ισορροπία και στη μονιμότητα ορισμένων παρεμβάσεων.

Η επιλογή αυτή έχει τη δική της πολιτική και οικονομική λογική. Σε μια περίοδο κατά την οποία οι ευρωπαϊκές οικονομίες καλούνται να διαχειριστούν αυξημένες δημοσιονομικές πιέσεις, υψηλό κόστος δανεισμού και ανάγκη χρηματοδότησης επενδύσεων, η στήριξη των νοικοκυριών δεν μπορεί να εξετάζεται ανεξάρτητα από τη δημοσιονομική αντοχή της κάθε χώρας. Η διατήρηση της ανάπτυξης, η ενίσχυση της απασχόλησης, η προσέλκυση επενδύσεων και η αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους αποτελούν παράγοντες που επηρεάζουν τόσο την έκταση όσο και τη διάρκεια των διαθέσιμων μέτρων.

Από την άλλη πλευρά, η επιμονή της ακρίβειας σε βασικές κατηγορίες δαπανών, όπως τα τρόφιμα, τα ενοίκια, η ενέργεια και οι υπηρεσίες, υπενθυμίζει ότι οι μακροοικονομικοί δείκτες δεν αρκούν για να περιγράψουν την καθημερινή εμπειρία των πολιτών. Ένα νοικοκυριό που δυσκολεύεται να καλύψει τις μηνιαίες υποχρεώσεις του δεν ενδιαφέρεται για το αν η σωρευτική αύξηση τιμών στην Ελλάδα είναι χαμηλότερη από εκείνη στην Γερμανία, την Ισπανία ή από τον μέσο όρο της Ε.Ε.

Η ουσιαστική αξιολόγηση της κυβερνητικής πολιτικής γίνεται τελικά στο ταμείο του σούπερ μάρκετ, στο λογαριασμό της ενέργειας, στο ενοίκιο και τα χρήματα που απομένουν στο τέλος του μήνα στο πορτοφόλι.

Εκεί βρίσκεται και το πραγματικό στοίχημα για την κυβέρνηση. Τα συγκριτικά στοιχεία του ΟΟΣΑ μπορούν να ενισχύσουν την επιχειρηματολογία ότι η Ελλάδα έχει διαχειριστεί το διεθνές πληθωριστικό κύμα με σχετικά καλύτερους όρους από πολλές ευρωπαϊκές οικονομίες. Δεν μπορούν, όμως, να υποκαταστήσουν την ανάγκη για συνεχή βελτίωση του διαθέσιμου εισοδήματος και ουσιαστική αποκλιμάκωση του κόστους ζωής.

Η σύγκριση με την Ευρώπη μπορεί να δείχνει ότι η Ελλάδα βρίσκεται σε καλύτερη θέση από αρκετές άλλες χώρες-μέλη. Η καθημερινότητα, όμως, δεν συγκρίνεται με στατιστικούς μέσους όρους.

Ακολουθήστε το energia.gr στο Google News!Παρακολουθήστε τις εξελίξεις με την υπογραφη εγκυρότητας του energia.gr
Απόρρητο