που σχεδιάζεται στην ευρύτερη περιοχή της Αλεξανδρούπολης, μετά την έναρξη λειτουργίας του πρώτου σταθμού, ο οποίος έχει ήδη αναβαθμίσει τη θέση της χώρας στον ενεργειακό χάρτη της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.
Η νέα επένδυση έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς φιλοδοξεί να αξιοποιήσει την εμπειρία και τις υποδομές που δημιουργήθηκαν με το πρώτο FSRU, ενισχύοντας περαιτέρω τις δυνατότητες εισαγωγής υγροποιημένου φυσικού αερίου και τροφοδοσίας των αγορών της ευρύτερης περιοχής. Παράλληλα, εντάσσεται στον ευρύτερο σχεδιασμό για την ενίσχυση του Κάθετου Διαδρόμου Φυσικού Αερίου και τη δημιουργία εναλλακτικών διαδρομών προμήθειας για χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης.
Από την Αλεξανδρούπολη στο δεύτερο FSRU
Η ιστορία του νέου έργου συνδέεται άμεσα με την πρωτοβουλία ανάπτυξης του πρώτου ελληνικού FSRU στην Αλεξανδρούπολη, η οποία ξεκίνησε στις αρχές της προηγούμενης δεκαετίας από την οικογένεια Κοπελούζου μέσω της Gastrade. Η εταιρεία ιδρύθηκε το 2010, ενώ τον Δεκέμβριο του ίδιου έτους υπέβαλε στη Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας αίτηση για την ανάπτυξη πλωτού σταθμού LNG στην περιοχή της Αλεξανδρούπολης.
Εκείνη την περίοδο, η συγκεκριμένη τεχνολογία δεν είχε ακόμη αποκτήσει τη σημερινή στρατηγική σημασία στην ευρωπαϊκή αγορά. Ωστόσο, ο σχεδιασμός προέβλεπε ήδη τη δημιουργία μιας νέας πύλης εισαγωγής φυσικού αερίου, η οποία θα επέτρεπε την πρόσβαση σε φορτία LNG από τη διεθνή αγορά και θα περιόριζε την εξάρτηση από τις παραδοσιακές οδούς τροφοδοσίας.
Το πρώτο FSRU πέρασε από πολυετή διαδικασία αδειοδότησης, τεχνικής ωρίμανσης και εξασφάλισης χρηματοδότησης, ενώ η οριστική επενδυτική απόφαση ελήφθη στις 27 Ιανουαρίου 2022. Ακολούθησε η κατασκευή και η εγκατάσταση της πλωτής μονάδας, με τον σταθμό να εισέρχεται σε εμπορική λειτουργία την 1η Οκτωβρίου 2024.
Η ενεργειακή κρίση που ακολούθησε τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία και η ανάγκη της Ευρώπης να διαφοροποιήσει τις πηγές προμήθειας φυσικού αερίου προσέδωσαν στο εγχείρημα ακόμη μεγαλύτερη στρατηγική διάσταση. Σε αυτό το περιβάλλον άρχισε να αποκτά συγκεκριμένη υπόσταση και ο σχεδιασμός για τη δεύτερη πλωτή εγκατάσταση.
Ειδικότερα, την 1η Μαρτίου 2022 η Gastrade υπέβαλε στη ΡΑΕ αίτηση για τη χορήγηση νέας άδειας ΑΣΦΑ για το έργο «Thrace INGS». Στις 3 Μαΐου 2022 ανακοινώθηκε η εξασφάλιση της σχετικής αδειοδότησης, ενώ τον Ιανουάριο του 2023 ο Δημήτρης Κοπελούζος αναφέρθηκε δημόσια στην προοπτική υλοποίησης δεύτερου FSRU, επισημαίνοντας ότι το νέο έργο θα μπορούσε να συμβάλει στην τροφοδοσία της Ουκρανίας.
Η εξέλιξη αυτή καταδεικνύει ότι η δεύτερη επένδυση δεν αποτελεί απλώς επέκταση της υφιστάμενης υποδομής, αλλά μέρος ενός ευρύτερου σχεδιασμού για την αξιοποίηση της Ελλάδας ως ενεργειακού κόμβου, με δυνατότητα διοχέτευσης αερίου προς περισσότερες ευρωπαϊκές αγορές.
Η επένδυση και τα τεχνικά χαρακτηριστικά
Το FSRU Θράκης αφορά την ανάπτυξη υπεράκτιου πλωτού τερματικού σταθμού LNG, περίπου 9 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά του λιμένα Αλεξανδρούπολης. Η εγκατάσταση θα αποτελείται από μόνιμα αγκυροβολημένη μονάδα FSRU, με τέσσερις δεξαμενές αποθήκευσης και τον απαιτούμενο εξοπλισμό για την υποδοχή πλοίων LNG, την εκφόρτωση και την επαναεριοποίηση του φυσικού αερίου.
Η δυναμικότητα αποθήκευσης της πλωτής μονάδας υπολογίζεται μεταξύ 170.000 και 185.000 κυβικών μέτρων LNG, ενώ η δυναμικότητα επαναεριοποίησης θα κυμαίνεται από 56.000 έως 960.000 Nm³ την ώρα. Σε ετήσια βάση, η μέση παροχή φυσικού αερίου εκτιμάται σε περίπου 4,5 δισ. Nm³, ενώ η μέγιστη ημερήσια παροχή μπορεί να φτάσει τα 23 εκατ. Nm³.
Η εγκατάσταση προβλέπεται να δέχεται κατά μέσο όρο ένα φορτίο LNG την εβδομάδα, με πλοία χωρητικότητας από 75.000 έως 200.000 κυβικά μέτρα. Με αυτά τα χαρακτηριστικά, το έργο δημιουργεί πρόσθετη δυνατότητα εισαγωγής φυσικού αερίου από τη διεθνή αγορά, ενισχύοντας την ευελιξία του συστήματος και τις επιλογές προμήθειας για την Ελλάδα και τις γειτονικές χώρες.
Κομβικό τμήμα της επένδυσης αποτελεί ο αγωγός που θα συνδέει την υπεράκτια εγκατάσταση με το Εθνικό Σύστημα Μεταφοράς Φυσικού Αερίου. Ο υποθαλάσσιος αγωγός θα έχει μήκος περίπου 15 χιλιόμετρα και διάμετρο 30 ιντσών, ενώ το χερσαίο τμήμα θα εκτείνεται σε περίπου 4,3 χιλιόμετρα.
Η χερσαία όδευση θα καταλήγει σε Σταθμό Μέτρησης και Ρύθμισης, ενώ προβλέπεται και ξεχωριστός σταθμός παραλαβής συστημάτων καθαρισμού και επιθεώρησης του αγωγού. Η συγκεκριμένη υποδομή είναι απαραίτητη για την ασφαλή διοχέτευση των ποσοτήτων φυσικού αερίου στο υφιστάμενο δίκτυο μεταφοράς.
Η αδειοδοτική εικόνα και τα επόμενα βήματα
Η αδειοδοτική ωρίμανση του έργου έχει ήδη προχωρήσει σημαντικά. Η άδεια ΑΣΦΑ έχει εκδοθεί με την απόφαση 378/2022, ενώ τον Ιανουάριο του 2026 εκδόθηκε και η Απόφαση Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων.
Παράλληλα, έχουν ολοκληρωθεί η Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, και όλο το πλέγμα των μελετών συμμόρφωσης που επίναι απαραίτητες για το έργο.
Σημαντική εξέλιξη αποτελεί, παράλληλα, η πρόσφατη κίνηση της Gastrade να υποβάλει στον ΔΕΣΦΑ αίτημα για τη δέσμευση μελλοντικής δυναμικότητας στο Εθνικό Σύστημα Μεταφοράς Φυσικού Αερίου. Το αίτημα τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση έως τις 12 Ιανουαρίου 2027, γεγονός που δείχνει ότι ο σχεδιασμός δεν περιορίζεται στην ανάπτυξη της πλωτής εγκατάστασης, αλλά προχωρά και στην προετοιμασία της ένταξής της στο εθνικό δίκτυο.
Ιδιαίτερη σημασία έχει επίσης το γεγονός ότι η προβλεπόμενη εγκατάσταση χωροθετείται εντός των ελληνικών χωρικών υδάτων, εκτός των περιοχών στρατιωτικών ασκήσεων και αγκυροβολίας πλοίων. Η χάραξη του αγωγού έχει σχεδιαστεί ώστε να περιορίζει τις επιπτώσεις στις υφιστάμενες υποδομές και στις θαλάσσιες δραστηριότητες, ενώ για την περιβαλλοντική αδειοδότηση έχουν εκπονηθεί τρεις Μελέτες Δέουσας Εκτίμησης για τις προστατευόμενες περιοχές.
Το γεωπολιτικό αποτύπωμα της επένδυσης
Πέρα από τα τεχνικά και αδειοδοτικά χαρακτηριστικά, το FSRU Θράκης αποκτά ιδιαίτερη σημασία λόγω της γεωγραφικής του θέσης και της δυνατότητας να λειτουργήσει συμπληρωματικά προς τον υφιστάμενο τερματικό σταθμό της Αλεξανδρούπολης.
Η δημιουργία δύο πλωτών εγκαταστάσεων στην ίδια ευρύτερη περιοχή μπορεί να ενισχύσει τη δυναμικότητα εισαγωγής LNG, να προσφέρει μεγαλύτερη ευελιξία στη διαχείριση φορτίων και να δημιουργήσει πρόσθετες δυνατότητες εξυπηρέτησης των αναγκών της περιφερειακής αγοράς. Ταυτόχρονα, η σύνδεση με το Εθνικό Σύστημα Μεταφοράς και τις διασυνοριακές υποδομές αποκτά καθοριστική σημασία για την αξιοποίηση των νέων δυνατοτήτων.
Σε αυτό το πλαίσιο, το δεύτερο FSRU συνδέεται άμεσα με τις προοπτικές του Κάθετου Διαδρόμου, μέσω του οποίου επιδιώκεται η μεταφορά φυσικού αερίου από την Ελλάδα προς την Βουλγαρία, την Ρουμανία, την Μολδαβία και την Ουκρανία, αλλά και προς άλλες αγορές της Κεντρικής και ΝΑ Ευρώπης.
Το ζητούμενο, ωστόσο, δεν είναι μόνο η προσθήκη νέας δυναμικότητας εισαγωγής LNG. Είναι και η εξασφάλιση επαρκούς μεταφορικής ικανότητας στα δίκτυα που θα παραλαμβάνουν και θα διοχετεύουν τις ποσότητες προς τις γειτονικές χώρες, καθώς και η εξασφάλιση μακροχρόνιου εμπορικού ενδιαφέροντος για τη χρήση της εγκατάστασης.
Υπό αυτή την έννοια, η πρόοδος του FSRU Θράκης αποτελεί μια ακόμη ένδειξη ότι η ενεργειακή αναβάθμιση της Αλεξανδρούπολης δεν εξαντλείται στην πρώτη επένδυση. Αντίθετα, διαμορφώνεται σταδιακά ένα ευρύτερο πλέγμα υποδομών LNG και διασυνδέσεων, το οποίο μπορεί να ενισχύσει τον ρόλο της Ελλάδας στην ευρωπαϊκή αγορά φυσικού αερίου, εφόσον ολοκληρωθούν εγκαίρως οι αναγκαίες επενδύσεις στα δίκτυα και εξασφαλιστεί η οικονομική βιωσιμότητα των νέων υποδομών.