ευρύτερη προσπάθεια ενίσχυσης της ευρωπαϊκής αμυντικής θωράκισης απέναντι στην αυξανόμενη ρωσική απειλή και προβλέπει κοινές ασκήσεις, στρατηγικές διαβουλεύσεις και τη δυνατότητα προσωρινής ανάπτυξης γαλλικών στρατηγικών αεροπορικών δυνάμεων σε συμμαχικό έδαφος.
Στο γαλλικό εγχείρημα συμμετέχουν ήδη το Βέλγιο, η Δανία, η Γερμανία, η Ελλάδα, η Ολλανδία, η Νορβηγία, η Πολωνία, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Σουηδία, ενώ η Φινλανδία εντάχθηκε τον Σεπτέμβριο του 2026. Την ίδια στιγμή, η Λετονία, η Εσθονία και η Λιθουανία εξετάζουν τη συμμετοχή τους.
Η εξέλιξη αυτή αποτυπώνει τη μεταβολή του τοπίου της πυρηνικής αποτροπής στην Ευρώπη, καθώς οι ευρωπαϊκές χώρες επιδιώκουν να ενισχύσουν τη στρατηγική τους θέση απέναντι σε μια ολοένα και πιο επιθετική Ρωσία.
Η ένταξη της Φινλανδίας και η άρση της απαγόρευσης πυρηνικών όπλων
Τον Σεπτέμβριο του 2026, η Φινλανδία ανακοίνωσε ότι εντάσσεται στη γαλλική πρωτοβουλία πυρηνικής αποτροπής. «Η απόφαση αυτή, η οποία συνάδει με τις αντίστοιχες διεθνείς υποχρεώσεις των δύο χωρών, αποτελεί ένα σημαντικό βήμα για την ευρωπαϊκή ασφάλεια και τη διμερή συνεργασία», ανέφερε σε ανακοίνωσή της η γαλλική κυβέρνηση. «Θα ενισχύσει τη συνεργασία τους και θα προσφέρει δυνατότητες στρατηγικής σηματοδότησης, καθώς και τη δυνατότητα διαχείρισης μιας κλιμάκωσης κάτω από το πυρηνικό κατώφλι»
Η ανακοίνωση ακολούθησε την απόφαση του φινλανδικού κοινοβουλίου, τον Ιούνιο του 2026, να καταργήσει την απαγόρευση της παρουσίας πυρηνικών όπλων στη χώρα, η οποία ίσχυε από την περίοδο του Ψυχρού Πολέμου. Με την αλλαγή αυτή ανοίγει ο δρόμος για την υποδοχή, τη μεταφορά και τη διέλευση πυρηνικών όπλων από το φινλανδικό έδαφος στο πλαίσιο επιχειρήσεων του ΝΑΤΟ.
Ο Γάλλος πρόεδρος Μακρόν παρουσίασε τον Μάρτιο του 2026 την πρωτοβουλία για την επέκταση της γαλλικής πυρηνικής αποτροπής προς τους Ευρωπαίους συμμάχους, σηματοδοτώντας μια σημαντική μετατόπιση σε σχέση με την προηγούμενη γαλλική πυρηνική στρατηγική.
Το σχέδιο προβλέπει κοινές ασκήσεις, στρατηγικές διαβουλεύσεις και τη δυνατότητα προσωρινής ανάπτυξης γαλλικών στρατηγικών αεροπορικών δυνάμεων σε συμμαχικές χώρες. Κάθε συμμετέχουσα χώρα θα συγκροτήσει με τη Γαλλία μια διμερή ομάδα συντονισμού για τα πυρηνικά ζητήματα, με στόχο την εφαρμογή των στρατηγικών αποτροπής.
Εκτός από τις χώρες που έχουν ήδη ενταχθεί, η Λετονία ανακοίνωσε τον Σεπτέμβριο ότι θα ξεκινήσει συνομιλίες με τη Γαλλία για τη συμμετοχή της στην πρωτοβουλία, όπως δήλωσε ο πρωθυπουργός της, Άντρις Κούλμπεργκς, σύμφωνα με το Bloomberg.
Σε συνομιλίες με τη Γαλλία βρίσκεται και η Εσθονία.
Ενδιαφέρον έχει εκφράσει και η Λιθουανία, η κυβέρνηση της οποίας έχει προτείνει την κατάργηση της συνταγματικής απαγόρευσης των όπλων μαζικής καταστροφής, προκειμένου να αποκτήσει μεγαλύτερη ευελιξία ως προς τη συμμετοχή της στα σχέδια πυρηνικής αποτροπής του ΝΑΤΟ, σύμφωνα με δημοσίευμα του ιστότοπου Defense Post.
Ενίσχυση της αεράμυνας στη Βαλτική
Παράλληλα με την πυρηνική συνεργασία, η Γαλλία συμφώνησε να ενισχύσει την αντιαεροπορική άμυνα της Λετονίας, σύμφωνα με τον πρωθυπουργό της χώρας.
Η Λετονία, η οποία συνορεύει με τη Ρωσία και τη Λευκορωσία, επιδιώκει την ενίσχυση της προστασίας του εναέριου χώρου της.
Η Γαλλία συμμετέχει ήδη στις αποστολές εναέριας επιτήρησης του ΝΑΤΟ στις χώρες της Βαλτικής, την Εσθονία, τη Λετονία και τη Λιθουανία, οι οποίες αποτελούν τμήμα της ανατολικής πτέρυγας της Συμμαχίας, σύμφωνα με τη γαλλική εφημερίδα Le Monde.
Η αποστολή ενισχύθηκε το 2014, μετά την προσάρτηση της Κριμαίας από τη Ρωσία, και πλέον περιλαμβάνει και άλλες χώρες της Ανατολικής Ευρώπης.
«Μια τέτοια δέσμευση θα ενισχύσει την ασφάλεια όχι μόνο της Λετονίας, αλλά και ολόκληρης της ανατολικής πτέρυγας του ΝΑΤΟ», δήλωσε ο Κούλμπεργκς.
Εμβάθυνση της πυρηνικής συνεργασίας μεταξύ Βρετανίας και Γαλλίας
Παράλληλα, και άλλες χώρες εντείνουν τη συνεργασία τους στον πυρηνικό τομέα, επιχειρώντας να ανταποκριθούν στο μεταβαλλόμενο περιβάλλον ασφαλείας.
Τον Σεπτέμβριο, το βρετανικό υπουργείο Άμυνας ανακοίνωσε στο κοινοβούλιο ότι αυξάνει τις επενδύσεις στην πυρηνική αποτροπή της χώρας και ενισχύει τις σχέσεις με τους συμμάχους της.
Τον Φεβρουάριο του 2026, το υποβρύχιο του Βασιλικού Ναυτικού HMS Anson έφθασε στην Αυστραλία για εργασίες συντήρησης και εκπαιδευτικές ασκήσεις, στο πλαίσιο της συμφωνίας ασφαλείας AUKUS.
Είχε προηγηθεί, τον Δεκέμβριο του 2025, η συγκρότηση γαλλοβρετανικής ομάδας συντονισμού για τα πυρηνικά ζητήματα, σε εφαρμογή των δεσμεύσεων που περιλαμβάνονται στη Διακήρυξη του Νορθγουντ (Northwood Declaration), η οποία αποτελεί το πλαίσιο πυρηνικού συντονισμού μεταξύ των δύο χωρών.
Η διακήρυξη, που υπογράφηκε από τη Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο τον Ιούλιο του 2025, προβλέπει ότι οποιαδήποτε σοβαρή απειλή για την Ευρώπη θα ενεργοποιήσει κοινή αντίδραση από τις δύο χώρες.
«Τα πυρηνικά μας όπλα υπάρχουν για να αποτρέπουν τις πλέον ακραίες απειλές κατά της ασφάλειας των χωρών μας και των ζωτικών μας συμφερόντων», ανέφεραν οι δύο χώρες σε κοινή δήλωση τον Ιούλιο του 2025.
«Οι πυρηνικές μας δυνάμεις είναι ανεξάρτητες, αλλά μπορούν να συντονίζονται και να συμβάλλουν σημαντικά στη συνολική ασφάλεια της Συμμαχίας, καθώς και στην ειρήνη και τη σταθερότητα στον ευρωατλαντικό χώρο».