«Ενέργεια & Ανάπτυξη 2026»: Οι Προκλήσεις και οι Ευκαιρίες της Πυρηνικής Ενέργειας για την Ελλάδα

«Ενέργεια & Ανάπτυξη 2026»: Οι Προκλήσεις και οι Ευκαιρίες της Πυρηνικής Ενέργειας για την Ελλάδα
της Αρχοντίας Γ. Καλλιτέρη
Τετ, 4 Νοεμβρίου 2026 - 17:10

Με ένα εξαιρετικά επίκαιρο πάνελ για την πυρηνική ενέργεια στην Ελλάδα συνεχίστηκαν οι εργασίες του 30ου Συνεδρίου ‘Ενέργεια και Ανάπτυξη’ του Ινστιτούτου Ενέργειας Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Η Συνεδρία XI με τίτλο «Η Yπόσχεση της Πυρηνικής Ενέργειας» έφερε στο προσκήνιο τις σημαντικότερες προκλήσεις που αντιμετωπίζει η ανάπτυξη της πυρηνικής τεχνολογίας για την Ελλάδα, αλλά ανέδειξε και όλες τις ευκαιρίες που μπορεί να αξιοποιήσει η χώρα

Συντονίστρια του πάνελ ήταν η Σοφία Πολιτοπούλου, Επιτελικό Στέλεχος ΔΕΔΔΗΕ, Μέλος ΔΕ ΙΕΝΕ. Οι ομιλητές ήταν οι Καθ. Κωνσταντίνος Μαθιουδάκης, Διευθυντής Εργαστηρίου Θερμικών Στροβιλομηχανών, Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών ΕΜΠ, Δρ. Διονύσης Χιώνης, Co-Founder, Athlos Energy, Dr. Jur Marie-Athena Παπαθανασίου, IENE Research Fellow, Director, Ecoprosperity Capital Ltd, και ο Δρ. Χρήστος Χουσιάδας, Πρόεδρος, Ελληνική Επιτροπή Ατομικής Ενέργειας (ΕΕΑΕ).

 

Η κ. Σοφία Πολιτοπούλου

Η κα. Πολιτοπούλου άνοιξε τη συζήτηση υπενθυμίζοντας πως το ζήτημα της πυρηνικής ενέργειας επανέρχεται δυναμικά σε διεθνές επίπεδο, με την Ευρωπαϊκή Ένωση να δημοσιεύει τη στρατηγική της για τους μικρούς αρθρωτούς αντιδραστήρες (small modular reactors/ SMRs) τον Μάρτιο του 2026, θέτοντας τον στόχο για την ανάπτυξή τους εντός της επόμενης δεκαετίας. Οι βασικοί λόγοι για το ανανεωμένο ενδιαφέρον των Βρυξελλών για την πυρηνική ενέργεια συνδέονται με τρία διακυβεύματα: την ανάπτυξη της σχετικής τεχνογνωσίας στην Ευρώπη, τη διασφάλιση της ανταγωνιστικότητας για την ευρωπαϊκή βιομηχανία, και την ασφάλεια εφοδιασμού των ευρωπαϊκών οικονομιών. Εντός αυτού του πλαισίου, η Ελλάδα συνέστησε τον Σεπτέμβριο την Κυβερνητική Επιτροπή για την Πυρηνική Ενέργεια, σκοπός της οποίας δεν είναι μόνο ο διάλογος, αλλά έχει τη ρητή αποστολή να αξιολογήσει κατά πόσο η Ελλάδα χρειάζεται την πυρηνική ενέργεια. Όπως εξήγησε η κα. Πολιτοπούλου, η πρωτοβουλία αυτή ήταν πολύ σημαντική.

Ο Καθ. Κωνσταντίνος Μαθιουδάκης

Ο Καθ. Μαθιουδάκης προχώρησε σε μία πολύ δυναμική παρέμβαση, εγείροντας ερωτήματα για την πραγματική αναγκαιότητα της πυρηνικής ενέργειας στην Ελλάδα. Όπως εξήγησε, οι ανησυχίες του αφορούν σε τρεις άξονες, παρουσιάζοντας δεδομένα αναλύσεων. Ο πρώτος άξονας αφορά στην ασφάλεια της πυρηνικής ενέργειας, όπου ανέφερε χαρακτηριστικά το παράδειγμα του πυρηνικού αντιδραστήρα του ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος», η λειτουργία του οποίου έχει διακοπεί από το 2004. Ο Καθ. Μαθιουδάκης κατέδειξε επίσης διεθνείς αναφορές στον περιβαλλοντικό κίνδυνο των πυρηνικών αποβλήτων και στον κίνδυνο επιθέσεων σε πυρηνικές μονάδες. Ο δεύτερος άξονας έγκειται στην οικονομικότητα της τεχνολογίας. Σύμφωνα με διεθνή στοιχεία, η πυρηνική ενέργεια είναι ακριβότερη από άλλες μορφές ενέργειας, με το κόστος της να αυξάνεται, σε αντίθεση με πηγές όπως τα φωτοβολταϊκά. Ο Καθ. Μαθιουδάκης επισήμανε και το εντεινόμενο πρόβλημα των καθυστερήσεων στην κατασκευή πυρηνικών έργων, ένας παράγοντας που πολλαπλασιάζει το κόστος. Αναμενόμενα, το ζήτημα αυτό καθίσταται ακόμα πιο κρίσιμο για μία πειραματική τεχνολογία όπως οι SMRs. Ένα κρίσιμο ερώτημα είναι και ο ρόλος της εξοικονόμησης ως εναλλακτική. Τέλος, ο Καθ. Μαθιουδάκης αναρωτήθηκε κατά πόσο η Ελλάδα χρειάζεται την πυρηνική ενέργεια τη στιγμή που ήδη παράγει μεγαλύτερα φορτία από αυτά που καταναλώνει, με τις εξαγωγές και τις περικοπές να αποτελούν χαρακτηριστικά του συστήματος. Πέραν αυτών, η χώρα δεν έχει αξιοποιήσει άλλες τεχνολογίες, όπως η βιομάζα ή η γεωθερμία, ενώ διαθέτει και αναξιοποίητη δυναμική στην αντλησιοταμίευση. Ως εκ τούτου, η ανάπτυξη της πυρηνικής ενέργειας στην Ελλάδα ενδεχομένως δεν ευθυγραμμίζεται με τα κριτήρια του ΟΟΣΑ, ένα εκ των οποίων είναι και η ζήτηση.

 

Ο Δρ. Χιώνης τάχθηκε με την άλλη πλευρά του διαλόγου, αναφέροντας πως σε διεθνές επίπεδο η πυρηνική ενέργεια δεν είναι η μοναδική λύση, αλλά δεν υπάρχει ενεργειακή λύση η οποία δεν συμπεριλαμβάνει την πυρηνική ενέργεια. Εντούτοις, ο Δρ. Χιώνης συμφώνησε πως επί του παρόντος, οι περισσότερες τεχνολογίες SMRs δεν είναι εμπορικά βιώσιμες καθώς βρίσκονται σε πειραματικό στάδιο, με εξαίρεση τα συρρικνωμένα μοντέλα των συμβατικών αντιδραστήρων που λειτουργούν με ουράνιο και νερό. Δυνητικά όμως, οι περισσότερες ανησυχίες που προαναφέρθηκαν μπορούν να αντιμετωπιστούν με την ανάπτυξη των SMRs. Κλείνοντας, ο Δρ. Χιώνης τόνισε πως όπως οι περισσότερες βιομηχανίες, οι SMRs θα καταστούν οικονομικά βιώσιμοι όταν οι κατασκευαστές αναπτύξουν οικονομίες κλίμακος.

 

Ο Δρ. Διονύσης Χιώνης

Η εισήγηση της Dr. Παπαθανασίου είχε ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την Ελλάδα, μιας και έθεσε το ζήτημα της πυρηνικής ενέργειας στη ναυτιλία. Όπως εξήγησε, η χρήση της πυρηνικής ενέργειας στη ναυτιλία αποτελεί μία στρατηγική ευκαιρία για την Ελλάδα διότι η χώρα διαθέτει τη ναυτιλιακή ισχύ, τη γεωγραφική θέση, και το ανθρώπινο κεφάλαιο ώστε να διεκδικήσει έναν ουσιαστικό ρόλο στη νέα εποχή της πυρηνικής ναυτιλίας. Παράλληλα, τόνισε πως η πυρηνική ναυτιλία μπορεί να δημιουργήσει ένα νέο βιομηχανικό, τεχνολογικό, και επενδυτικό οικοσύστημα στην Ελλάδα. Με αυτά τα δεδομένα, η Dr. Παπαθανασίου παρέθεσε ορισμένες ευκαιρίες που παρουσιάζονται για την Ελλάδα στον συγκεκριμένο τομέα. Πρώτον, η ανταγωνιστικότητα του ενεργειακού κόστους για τα μεγαλύτερα εμπορικά πλοία. Δεύτερον, η ανάπτυξη της ελληνικής βιομηχανίας όσον αφορά τη συγκεκριμένη εφοδιαστική αλυσίδα. Τρίτον, η αξιοποίηση των ελληνικών λιμένων, ειδικά με το εργαλείο των πλωτών μονάδων πυρηνικής ενέργειας (floating nuclear power plants/ FNPPs). Και τέταρτον, η ανάπτυξη της Έρευνας και της Καινοτομίας στην Ελλάδα, η οποία μπορεί να προσελκύσει και αρκετούς νέους Έλληνες επιστημόνες που εργάζονται στο εξωτερικό.

Η Dr. Jur Marie-Athena Παπαθανασίου

Κλείνοντας τον πρώτον γύρο των εισηγήσεων, Δρ. Χουσιάδας υπογράμμισε πως η διερεύνηση του ζητήματος της πυρηνικής ενέργειας στην Ελλάδα έχει ξεκινήσει με διεθνώς αναγνωρισμένα πρότυπα. Όπως δήλωσε, η συγκρότηση της Κυβερνητικής Επιτροπής για την Πυρηνική Ενέργεια είναι ένα βήμα σε επίπεδο διοίκησης, αλλά ένα άλμα σε επίπεδο πολιτικής. Η διαδικασία αυτή θα εξελιχθεί σε τρεις φάσεις. Καταρχάς, αν η χώρα θέλει την πυρηνική ενέργεια. Αν ναι, τότε θα περάσει στην ωρίμανση, δηλαδή την εξέταση των προτάσεων. Και τέλος, στην υλοποίηση έργων. Κατά τη διάρκεια και των τριών φάσεων, η αξιολόγηση πραγματοποιείται με βάση τα 19 κριτήρια της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας. Τα κριτήρια αυτά σχετίζονται με πολλές διαφορετικές παραμέτρους όπως το νομικό πλαίσιο, η χρηματοδότηση έργων, η δομή του ηλεκτρικού δικτύου, και η κοινωνική αποδοχή. Η πιο σημαντική παράμετρος είναι η λεγόμενη «εθνική θέση», δηλαδή για ποιον λόγο μία χώρα επιθυμεί να αναπτύξει την πυρηνική ενέργεια. Σε κάθε περίπτωση, ο Δρ. Χουσιάδας τόνισε πως η πυρηνική ενέργεια είναι μεν επικίνδυνη, αλλά δεν πρέπει να δαιμονοποιηθεί, εφόσον πλέον είναι γνωστές οι προϋποθέσεις ασφαλείας. Τέλος, ο εθνικός διάλογος για την πυρηνική ενέργεια πρέπει να μείνει εκτός των πολιτικών αντιπαραθέσεων.

Ο Δρ. Δρ. Χουσιάδας

Στον δεύτερο γύρο των εισηγήσεων, η κα. Πολιτοπούλου έθεσε το ζήτημα του τι πρέπει να γίνει στην Ελλάδα. Η Dr. Παπαθανασίου σχολίασε πως το νομικό πλαίσιο για την πυρηνική ενέργεια στην Ελλάδα δεν ξεκινά από πυρηνική βάση. Πρότεινε, επίσης, τη διενέργεια ενός gap analysis όσον αφορά την πυρηνική νομοθεσία και να καταρτιστεί ένας εθνικός χάρτης πυρηνικού δικαίου για την ανάπτυξη της τεχνολογίας στη χώρα. Τέλος, τόνισε την ανάγκη για την ανάδειξη της ανεξαρτησίας της σχετικής ρυθμιστικής αρχής.

Ο Καθ. Μαθιουδάκης δήλωσε πως θεωρεί ότι η συζήτηση για την πυρηνική ενέργεια στην Ελλάδα δεν έχει ξεκινήσει σωστά, αλλά είναι καλό οι πολίτες και οι αξιωματούχοι να γνωρίζουν περισσότερα για τη συγκεκριμένη τεχνολογία. Πρότεινε, επίσης, την ενίσχυση των υφιστάμενων ερευνητικών δομών που υπάρχουν στη χώρα, όπως τα πανεπιστημιακά εργαστήρια. Ο Δρ. Χιώνης διαφώνησε, αναφέροντας πως ο δημόσιος διάλογος στην Ελλάδα έχει τεθεί σε σωστές βάσεις και ότι το διακύβευμα είναι να διασφαλιστεί η σημερινή δυναμική. Όσον αφορά το ποια προσέγγιση θα μπορούσε να ακολουθήσει η χώρα για την επιλογή της κατάλληλης πυρηνικής τεχνολογίας, έθεσε τρία κριτήρια: την ασφάλεια, την ωριμότητα της κάθε τεχνολογίας, και τις ανάγκες της Ελλάδας.

Ο Δρ. Χουσιάδας υπογράμμισε το πιο σημαντικό ζήτημα, σύμφωνα με τον ίδιο, δηλαδή την κοινωνική αποδοχή, εξηγώντας πως η ανάπτυξη της πυρηνικής ενέργειας δεν μπορεί να προχωρήσει χωρίς αυτή τη βασική προϋπόθεση. Κλείνοντας, η κα. Πολιτοπούλου ανέφερε πως η σημερινή πρόκληση είναι διερεύνηση αυτού του σύνθετου θέματος στην Ελλάδα να προχωρήσει με οργανωμένο και συστηματικό τρόπο.

Ακολουθήστε το energia.gr στο Google News!Παρακολουθήστε τις εξελίξεις με την υπογραφη εγκυρότητας του energia.gr
Απόρρητο