μεγαλύτερος παραγωγός φυσικού αερίου στον κόσμο, αποτελούν ιδανικούς εταίρους.
Ο Καναδάς θα μπορούσε να εξάγει στις διεθνείς αγορές 40 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα φυσικού αερίου ετησίως, σύμφωνα με εκτίμηση ανώτερου αξιωματούχου της ΕΕ, ο οποίος μίλησε ενόψει της συνόδου κορυφής ΕΕ–Καναδά την Πέμπτη. Πρόκειται για ποσότητα μεγαλύτερη από τη μέγιστη δυναμικότητα του τεράστιου αγωγού Nord Stream, που συνέδεε κάποτε τα κοιτάσματα φυσικού αερίου της Σιβηρίας με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Ωστόσο, οι καναδικές υποδομές έχουν σχεδιαστεί για να εξυπηρετούν την ασιατική αγορά.
«Ουσιαστικά, δεν διαθέτετε σημαντικές υποδομές στην ανατολική ακτή του Καναδά που θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν για τη διευκόλυνση των εξαγωγών LNG προς την Ευρώπη», παραδέχθηκε ο αξιωματούχος απαντώντας σε ερωτήσεις δημοσιογράφων.
Στη δυτική ακτή του Καναδά λειτουργεί ένας μεγάλος τερματικός σταθμός LNG, με δυνατότητα υγροποίησης 20 δισεκατομμυρίων κυβικών μέτρων φυσικού αερίου ετησίως για θαλάσσια μεταφορά. Παράλληλα, κατασκευάζονται και άλλοι τερματικοί σταθμοί στην ίδια ακτή, οι οποίοι θα μπορούσαν να διπλασιάσουν τη συνολική δυναμικότητα έως το 2030. Κανένα, ωστόσο, από αυτά τα έργα δεν σχεδιάστηκε με γνώμονα την ευρωπαϊκή αγορά.
«Το ταξίδι ενός δεξαμενόπλοιου LNG από τη δυτική ακτή του Καναδά προς την Ευρώπη είναι περίπου όσο μεγαλύτερο θα μπορούσε να είναι», εξήγησε ο Ira Joseph, παγκόσμιος συνεργάτης του Κέντρου Ενεργειακής Πολιτικής του Πανεπιστημίου Κολούμπια.
Παρά τις δυσκολίες αυτές, η γερμανική Sefe, η κρατική εταιρεία φυσικού αερίου που ήταν παλαιότερα γνωστή ως Gazprom Germania, υπέγραψε τη Δευτέρα συμφωνία για την προμήθεια περίπου 1,4 δισεκατομμυρίων κυβικών μέτρων φυσικού αερίου ετησίως, με τις παραδόσεις να προέρχονται από τη δυτική ακτή του Καναδά και να ξεκινούν τη δεκαετία του 2030.
Η λύση μέσω των συμβάσεων
Το κλειδί βρίσκεται στους όρους της σύμβασης, σύμφωνα με την οποία το υγροποιημένο φυσικό αέριο πωλείται με τον όρο «free on board» (FOB). Αυτό σημαίνει ότι το φορτίο ανήκει στη Sefe από τη στιγμή που φορτώνεται σε δεξαμενόπλοιο στο καναδικό λιμάνι. Η συγκεκριμένη πρακτική, η οποία γίνεται ολοένα και πιο συνηθισμένη, επιτρέπει την εμπορία φορτίων LNG ενώ αυτά βρίσκονται ήδη στη θάλασσα, μειώνοντας τους χρόνους μεταφοράς.
«Στην πράξη, αυτό θα μπορούσε να σημαίνει ότι ένα δεξαμενόπλοιο από τη Νιγηρία κατευθύνεται προς τη Γερμανία αντί για την Ιαπωνία, ενώ ένα πλοίο από τον Καναδά πηγαίνει στην Ιαπωνία αντί για τη Γερμανία», ανέφερε ο Joseph, ο οποίος έχει εργαστεί στο παρελθόν ως έμπορος ενέργειας.
Μόνο η συμφωνία της Sefe θα μπορούσε να οδηγήσει στην εκτροπή περίπου 13 πλοίων, τα οποία κανονικά θα κατευθύνονταν προς την Ασία από τη Μέση Ανατολή ή την Αφρική, με προορισμό την Ευρώπη. Την ίδια στιγμή, οι συμβατικές υποχρεώσεις θα εκπληρώνονταν μέσω φορτίων που θα αναχωρούσαν από τη δυτική ακτή του Καναδά.
Οι ανταλλαγές φορτίων LNG, γνωστές ως «swaps», αποτελούν ήδη «καθιερωμένη πρακτική», σύμφωνα με τον Joseph. Καθώς η αγορά LNG ωριμάζει και γίνεται πιο ρευστή, αυξάνονται οι δυνατότητες πραγματοποίησης περισσότερων τέτοιων ανταλλαγών.
Αυτό λέει πολλά για το γεγονός ότι οι ευρωπαϊκοί παράγοντες ποντάρουν στην ευελιξία, σύμφωνα με αναλυτή της εταιρείας ενεργειακών πληροφοριών Kpler. Όπως πρόσθεσε, η Ευρώπη επιχειρεί να αντιμετωπίσει τους «κινδύνους εφοδιασμού στο μέλλον», διατηρώντας παράλληλα τη δυνατότητα να μεταπωλεί το φυσικό αέριο στις «αναπτυσσόμενες αγορές» της Ασίας.
Τα καναδικά μέσα ενημέρωσης αποκαλούν το σχέδιο «τη μεγάλη ανταλλαγή» (the big swap), ενώ η Γενική Διεύθυνση Ενέργειας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (DG ENER) μελετά εδώ και καιρό τις ανταλλαγές φορτίων ως μία από τις διαθέσιμες επιλογές για τη διασφάλιση του ενεργειακού εφοδιασμού της Ευρώπης.
Στο τραπέζι νέες επενδύσεις
Παράλληλα, η Οτάβα ποντάρει σε πιο συγκεκριμένες επενδύσεις.Σε προσχέδιο εγγράφου για τη σύνοδο κορυφής προτείνεται η εκπόνηση «μελέτης σκοπιμότητας» για την ανάπτυξη υποδομών στην ανατολική ακτή του Καναδά. Η μελέτη θα εξετάσει τις δυνατότητες εξασφάλισης μακροπρόθεσμων δεσμεύσεων από Ευρωπαίους αγοραστές, καθώς και τις προοπτικές απορρόφησης του φυσικού αερίου από την αγορά, για την προσέλκυση ιδιωτών επενδυτών, σύμφωνα με τον ανώτερο αξιωματούχο της ΕΕ.
«Το φυσικό αέριο έχει σημαντικό ρόλο να διαδραματίσει στην [πράσινη] μετάβαση», πρόσθεσε ο ίδιος.