θα μπορούσαν να διαμορφώσουν το μέλλον της παγκόσμιας πολιτικής και οικονομίας: τον κομμουνισμό, την οικονομία των προσόδων (rentism), τον σοσιαλισμό και τον εξοντωτισμό (exterminism).
Κάθε ένα από αυτά αποτελεί μια φιλόδοξη πρόταση. Ωστόσο, πριν επικρατήσει κάποιο από αυτά, είναι πιθανότερο να περάσουμε σε μια νέα φάση του καπιταλισμού, η οποία θα ενσωματώνει στοιχεία από περισσότερα του ενός συστήματα.
Αυτή η μετάβαση μπορεί να διαρκέσει έως τα μέσα του αιώνα. Ο καπιταλισμός δύσκολα θα καταρρεύσει στο άμεσο ή μεσοπρόθεσμο μέλλον, ωστόσο δεν μπορεί να επιβιώσει επ’ αόριστον με τη σημερινή του μορφή. Ο οικονομικός και πολιτικός μετασχηματισμός έχει γίνει αναπόφευκτος και ολόκληρος ο κόσμος βιώνει τις δυσκολίες που συνοδεύουν αυτή τη διαδικασία.
Η μετάβαση θα φέρει νέες συμμαχίες και μεταβαλλόμενες συνεργασίες, αλλά και διπλωματικές και στρατιωτικές κινήσεις που συχνά θα αλληλοαναιρούνται.
Ενεργειακές οδοί υπό πίεση
Η αναζήτηση προσωρινών ισορροπιών στην παγκόσμια πολιτική αντανακλά τις πολλαπλές κρίσεις που αντιμετωπίζει η παγκόσμια οικονομία. Τα στοιχεία του 1ου εξαμήνου του 2026 αποτυπώνουν με σαφήνεια την κατάσταση.
Σύμφωνα με την έκθεση Global Trade Outlook and Statistics του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου, ο όγκος του παγκόσμιου εμπορίου αγαθών ξεπέρασε τις προσδοκίες, καταγράφοντας αύξηση 3,5%, παρά τις αναταράξεις που προκάλεσε ο πόλεμος στη Δυτική Ασία. Οι εφοδιαστικές αλυσίδες προσαρμόστηκαν στις διαταραχές στις αγορές ενέργειας, λιπασμάτων και μεταφορών.
Οι εξαγωγές αργού πετρελαίου από τη Δυτική Ασία μειώθηκαν κατά περίπου 24% σε ετήσια βάση το πρώτο εξάμηνο του 2026, ενώ οι εξαγωγές υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) υποχώρησαν κατά 47%. Ωστόσο, η αύξηση των αποστολών από άλλους προμηθευτές περιόρισε τη συνολική παγκόσμια μείωση στο 6% για το αργό πετρέλαιο και μόλις στο 1% για το LNG.
Προσαρμόστηκαν και οι αγορές λιπασμάτων, καθώς άλλοι προμηθευτές κάλυψαν μέρος των ελλείψεων, αν και οι τιμές εξακολουθούν να παραμένουν υψηλές.
Οι εμπορικές ροές ανακατευθύνθηκαν μέσω εναλλακτικών λιμανιών και διαδρόμων, ενώ η συνολική διακίνηση εμπορευματοκιβωτίων στα λιμάνια παγκοσμίως αυξήθηκε κατά 3,9% έως τον Ιούλιο.
Ως αποτέλεσμα, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Εμπορίου αναθεώρησε προς τα πάνω την πρόβλεψή του για την αύξηση του εμπορίου αγαθών το 2026, από 1,9% σε 3,9%.
Για το 2027 προβλέπει αύξηση 4,1%.
Η εμπορική έκρηξη της τεχνητής νοημοσύνης
Η ισχυρή ζήτηση που συνδέεται με τις επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη (AI) συνέβαλε στην αντιστάθμιση των ζημιών που προκάλεσε ο πόλεμος στη Δυτική Ασία.
Οι ημιαγωγοί, οι διακομιστές και άλλα προϊόντα που υποστηρίζουν την ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης αντιστοιχούσαν στο 47% της αύξησης της αξίας του παγκόσμιου εμπορίου αγαθών κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026. Το εμπόριο αυτών των προϊόντων αυξήθηκε κατά 67% σε ετήσια βάση, επιταχύνοντας μια ανοδική πορεία που ήταν ήδη εμφανής τα δύο προηγούμενα χρόνια.
Ωστόσο, τα οφέλη από τις επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη και τη διεύρυνση του εμπορίου δεν κατανέμονται ισότιμα. Το εμπόριο υπηρεσιών και οι περιοχές που βρίσκονται εκτεθειμένες στις πολεμικές συγκρούσεις έχουν πληγεί περισσότερο.
Ενδεικτικά, το παγκόσμιο εμπόριο εμπορικών υπηρεσιών αναμένεται να αυξηθεί μόλις κατά 3,3% φέτος, ποσοστό αισθητά χαμηλότερο από την προηγούμενη πρόβλεψη του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου, η οποία ανερχόταν σε 4,8%.
Παρά τους πολέμους και τις γεωπολιτικές εντάσεις, το παγκόσμιο εμπόριο εξακολουθεί να λειτουργεί. Οι εφοδιαστικές αλυσίδες προσαρμόζονται στις διαταραχές, ενώ τα φορτία διοχετεύονται μέσω εναλλακτικών διαδρομών και προμηθευτών.
Το εμπόριο αντέχει στις ρήξεις
Καθώς η παγκόσμια οικονομία προσαρμόζεται στον γεωπολιτικό κατακερματισμό, διαμορφώνεται ένα νέο πρότυπο εμπορικών σχέσεων. Περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου αγαθών πραγματοποιείται μεταξύ οικονομιών που βρίσκονται σε μεγάλη γεωπολιτική απόσταση μεταξύ τους.
Οι συγκρούσεις στη Δυτική Ασία και οι αυξανόμενοι κίνδυνοι στις μεταφορές αναδιαμορφώνουν τις εμπορικές διαδρομές.
ΛΕνώ το εμπόριο των ΗΠΑ με την Κίνα έχει μειωθεί, οι εμπορικές σχέσεις με την Ένωση Χωρών της Νοτιοανατολικής Ασίας (Association of Southeast Asian Nations – ASEAN) και το Μεξικό εξακολουθούν να διευρύνονται.
Η συγκέντρωση της στρατηγικής παραγωγής σε συγκεκριμένες χώρες αποτελεί μία ακόμη πηγή ευπάθειας. Η Κίνα κυριαρχεί στην προμήθεια μαγνητών για ηλεκτρικούς κινητήρες, η Ολλανδία και η Ιαπωνία κατέχουν κρίσιμη θέση στην κατασκευή εξοπλισμού για την παραγωγή ημιαγωγών, ενώ η Ταϊβάν παραμένει κομβική για την παραγωγή προηγμένων μικροκυκλωμάτων.
Πίσω, ωστόσο, από αυτή την ανθεκτικότητα, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο εντοπίζει τρεις μεγάλες απειλές για την παγκόσμια οικονομία:
- τις υψηλές τιμές της ενέργειας,
- το αυξανόμενο δημόσιο χρέος και
- την ταχεία επέκταση των επενδύσεων στην τεχνητή νοημοσύνη.
Το ενεργειακό κόστος τροφοδοτεί τον πληθωρισμό, ενώ η διόγκωση του χρέους δυσχεραίνει ολοένα και περισσότερο τη χρηματοδότηση. Η τεχνητή νοημοσύνη υπόσχεται σημαντική αύξηση της παραγωγικότητας, όμως οι τεράστιες χρηματοδοτικές ανάγκες της προσθέτουν νέους κινδύνους σε ένα ήδη επιβαρυμένο σύστημα.
Η πολιτική της λιτότητας
Η επόμενη μάχη θα αφορά το ποιος μπορεί να παράγει πιο αποτελεσματικά και όχι απλώς το ποιος μπορεί να παράγει περισσότερο.
Τα οφέλη στην παραγωγικότητα που υπόσχεται η τεχνητή νοημοσύνη θα μπορούσαν να εξαπλωθούν γρήγορα, όμως σχετικά λίγες χώρες είναι σε θέση να τα αξιοποιήσουν πλήρως.
Οι ανισότητες που θα προκύψουν απειλούν να οξύνουν τις ήδη υπάρχουσες οικονομικές και πολιτικές διαιρέσεις.
Την ίδια στιγμή, η άνθηση της τεχνητής νοημοσύνης δημιουργεί και δικές της πληθωριστικές πιέσεις. Οι κεφαλαιουχικές δαπάνες, που φτάνουν σε τρισεκατομμύρια δολάρια, σε συνδυασμό με λειτουργικά κόστη εκατοντάδων δισεκατομμυρίων, ασκούν πρωτοφανή πίεση στους διαθέσιμους χρηματοδοτικούς πόρους.
Οι περιορισμοί στην προσφορά βασικών εμπορευμάτων, εξαιτίας των πολέμων στη Δυτική Ασία και την Ουκρανία, ενδέχεται να συνεχιστούν έως το 2027. Παράλληλα, οι αυξανόμενες αποδόσεις των ομολόγων θα εντείνουν την πίεση στους προϋπολογισμούς των κυβερνήσεων που ήδη έχουν υπερβολικά υψηλό χρέος.
Οι ανεπτυγμένες οικονομίες είναι μεταξύ εκείνων που εκτίθενται περισσότερο σε αυτούς τους κινδύνους. Οι ενεργειακές και επισιτιστικές αναταράξεις εξακολουθούν να τροφοδοτούν τον πληθωρισμό, ενώ τα προγράμματα εξηλεκτρισμού και η αυξανόμενη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας από τα κέντρα δεδομένων επιβαρύνουν επιπλέον τα ενεργειακά συστήματα.
Οι εμπορικοί πόλεμοι μέσω δασμών, οι στρατιωτικές δαπάνες και ο δημόσιος δανεισμός θα προσθέσουν νέα βάρη.
Η γενική διευθύντρια του ΔΝΤ, Κρισταλίνα Γκεοργκίοβα, έχει υπογραμμίσει την ανάγκη για νομισματική πειθαρχία και δύσκολες δημοσιονομικές αποφάσεις, καθώς οι κυβερνήσεις καλούνται να αντιμετωπίσουν αυτές τις πιέσεις.
Μεταξύ των χωρών που αντιμετωπίζουν τις μεγαλύτερες δυσκολίες βρίσκονται οι ΗΠΑ, η Ιαπωνία, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Γαλλία, η Ιταλία και η Γερμανία.
Στη Γαλλία, οι προσπάθειες για περικοπές δαπανών και περιορισμό του δημοσιονομικού ελλείμματος κοντά στο όριο του 3% του ΑΕΠ που προβλέπει η Συνθήκη του Μάαστριχτ έχουν συναντήσει έντονες κοινωνικές αντιδράσεις.
Η αγοραστική δύναμη έχει υποχωρήσει, οι δημόσιες υπηρεσίες έχουν υποστεί πλήγμα και η λιτότητα έχει μετατραπεί σε πεδίο πολιτικής αντιπαράθεσης.
Η Ιαπωνία αντιμετωπίζει τα δικά της οικονομικά προβλήματα, με την πρωθυπουργό Sanae Takaichi να δέχεται πιέσεις να συμφιλιώσει τις απαιτήσεις των πολιτών με τους δημοσιονομικούς περιορισμούς της χώρας.
Η ίδια αντιπαράθεση γύρω από τη λιτότητα και το βιοτικό επίπεδο διαγράφεται και σε άλλες ανεπτυγμένες οικονομίες, ιδιαίτερα στην Ευρώπη.
Ο νεοφιλελευθερισμός φτάνει στο...σημείο βρασμού
Ο νεοφιλελευθερισμός βρίσκεται εδώ και χρόνια υπό πίεση. Οι εθνικές οικονομίες και το διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα δεν μπορούν να συνεχίσουν επ’ αόριστον με τους ίδιους όρους.
Αρκεί να δει κανείς το μέγεθος του χρέους.
Σύμφωνα με το Institute of International Finance (IIF), το παγκόσμιο χρέος έφτασε τα 365,5 τρισεκατομμύρια δολάρια το πρώτο εξάμηνο του 2026, σημειώνοντας αύξηση άνω των 10 τρισεκατομμυρίων δολαρίων.
Το αυξανόμενο κόστος δανεισμού και οι τεράστιες ανάγκες χρηματοδότησης των κυβερνήσεων έχουν ήδη προκαλέσει αναταράξεις στις αγορές ομολόγων.
Ο διοικητής της Τράπεζας της Αγγλίας, Andrew Bailey, έχει προειδοποιήσει για τους κινδύνους που αντιμετωπίζουν οι κυβερνήσεις των οποίων τα δημοσιονομικά περιθώρια έχουν εξαντληθεί εξαιτίας της ασθενικής ανάπτυξης και των επαναλαμβανόμενων οικονομικών κλυδωνισμών.
Όταν το κόστος δανεισμού αυξάνεται και η ανάπτυξη εξασθενεί, η διαχείριση του χρέους γίνεται δυσκολότερη. Οι κυβερνήσεις δέχονται ολοένα μεγαλύτερες πιέσεις να αυξήσουν τις δαπάνες, την ώρα που οι επενδυτές απαιτούν υψηλότερες αποδόσεις για να συνεχίσουν να τις χρηματοδοτούν.
Το τέλος του φθηνού χρήματος
Η έκθεση του ΔΝΤ για τις παγκόσμιες οικονομικές προοπτικές του Οκτωβρίου περιγράφει μια παγκόσμια οικονομία που εξακολουθεί να επιδεικνύει ανθεκτικότητα, αλλά γίνεται όλο και πιο ευάλωτη στις δημοσιονομικές πιέσεις, στην αναζωπύρωση των εμπορικών εντάσεων και σε μια πιθανή ανατροπή των προσδοκιών για τις επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη.
Η εποχή του φθηνού δανεισμού πλησιάζει στο τέλος της, κλείνοντας έναν κύκλο σχεδόν δύο δεκαετιών εύκολου χρήματος.
Για μεγάλο μέρος της περιόδου μετά τη χρηματοπιστωτική κρίση του 2008, τα χαμηλά επιτόκια έδιναν στους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής σημαντικά περιθώρια ελιγμών.
Αυτό το περιβάλλον αλλάζει, καθώς το κόστος εξυπηρέτησης του χρέους αυξάνεται.
Την ίδια στιγμή, οι προσδοκίες γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη εξακολουθούν να ωθούν τις χρηματιστηριακές αγορές προς τα πάνω. Οι κορυφαίοι κατασκευαστές μικροκυκλωμάτων και συναφούς εξοπλισμού στην Ασία καταγράφουν εντυπωσιακή αύξηση των εξαγωγών τους.
Ωστόσο, ο ενθουσιασμός γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη έχει αρχίσει να ξεπερνά τα όρια. Οι αποτιμήσεις των εταιρειών διογκώνονται με βάση προσδοκίες για μελλοντικά κέρδη, τα οποία ενδέχεται να μην υλοποιηθούν στην κλίμακα που αναμένουν οι επενδυτές.
Η χρηματιστηριακή φούσκα των τεχνολογικών μετοχών δεν μπορεί να διογκώνεται επ’ αόριστον. Το μόνο ερώτημα είναι πώς και πότε θα έρθει η στιγμή του απολογισμού.
Οι αγορές ομολόγων αντιμετωπίζουν ήδη διαρθρωτικές πιέσεις, οι οποίες εντάθηκαν από τον πόλεμο ΗΠΑ–Ισραήλ κατά του Ιράν, που ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου.
Κλιματικοί κλυδωνισμοί και επισιτιστική κρίση
Η αυξανόμενη αλληλεπίδραση μεταξύ των φυσικών κλιματικών κύκλων και της επιδεινούμενης κλιματικής κρίσης απειλεί να οξύνει τα προβλήματα στον παγκόσμιο εφοδιασμό τροφίμων.
Ένα ισχυρό φαινόμενο El Niño —η περιοδική θέρμανση των υδάτων του Ειρηνικού Ωκεανού, η οποία διαταράσσει τα καιρικά πρότυπα σε ολόκληρο τον κόσμο θα μπορούσε να προκαλέσει παρατεταμένες ξηρασίες, υπερβολικές βροχοπτώσεις και σοβαρές ζημιές στην αγροτική παραγωγή. Αυτό θα οδηγούσε σε αύξηση των τιμών των τροφίμων και θα ενίσχυε τις πληθωριστικές πιέσεις.
Οι χώρες της Κεντρικής Αμερικής αντιμετωπίζουν επαναλαμβανόμενο κίνδυνο ξηρασίας, ενώ οι ολοένα πιο ασταθείς μουσώνες απειλούν την αγροτική παραγωγή σε περιοχές της Ασίας.
Η Ευρώπη έχει επίσης βιώσει ακραία ζέστη και χαμηλή στάθμη υδάτων, με αποτέλεσμα να διαταραχθεί η ναυσιπλοΐα σε μεγάλες πλωτές οδούς, όπως ο Ρήνος και ο Δούναβης. Η μείωση της ποτάμιας κυκλοφορίας ενδέχεται να προκαλέσει ζημιές δισεκατομμυρίων ευρώ.
Οι επιπτώσεις στις αγροτικές πρώτες ύλες θα μπορούσαν να είναι σημαντικές, ιδιαίτερα στη ζάχαρη, τους ελαιούχους σπόρους, το φοινικέλαιο και το ρύζι, των οποίων η παραγωγή είναι ιδιαίτερα ευάλωτη στην ξηρασία και στις υπερβολικές βροχοπτώσεις. Για τις φτωχότερες χώρες, που ήδη δυσκολεύονται να καλύψουν το υψηλό κόστος των εισαγωγών τους, μια νέα εκτίναξη των τιμών των τροφίμων θα μπορούσε να επιδεινώσει τις ελλείψεις και να καταστήσει τα βασικά αγαθά ολοένα πιο απρόσιτα.
Ως εκ τούτου, το ΔΝΤ και άλλοι διεθνείς οργανισμοί ενδέχεται να δεχθούν αυξανόμενα αιτήματα οικονομικής βοήθειας από χώρες που δυσκολεύονται να εξασφαλίσουν επαρκή αποθέματα τροφίμων.
Προσωρινή εκεχειρία στους εμπορικούς πολέμους
Το ιστορικά υψηλό παγκόσμιο χρέος και το ενδεχόμενο μιας νέας κατάρρευσης στην αγορά ομολόγων παραμένουν ανάμεσα στους μεγαλύτερους κινδύνους για το χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Μια απότομη διόρθωση στις τεχνολογικές μετοχές θα μπορούσε να επιδεινώσει την κατάσταση, πυροδοτώντας ευρύτερη χρηματοπιστωτική αστάθεια και, ενδεχομένως, ακόμη και τραπεζική κρίση.
Σχεδόν καμία χώρα δεν μπορεί να μείνει ανεπηρέαστη από τις παρατεταμένες ελλείψεις στην προσφορά και την άνοδο των τιμών, ιδιαίτερα στην ενέργεια και τα τρόφιμα. Με το παγκόσμιο χρέος σε επίπεδα-ρεκόρ και τις χρηματοπιστωτικές αγορές ολοένα πιο ευάλωτες, η παγκόσμια οικονομία έχει επειγόντως ανάγκη από μια ανάσα.
Ο εμπορικός πόλεμος μεταξύ Ουάσιγκτον και Πεκίνου έχει εισέλθει σε μια προσωρινή περίοδο ύφεσης, ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών στις ΗΠΑ. Το τι θα ακολουθήσει, ωστόσο, παραμένει αβέβαιο. Οι ανεπτυγμένες οικονομίες της Ευρώπης βρίσκονται ήδη υπό μεγάλη οικονομική πίεση, ενώ το αυξανόμενο κόστος της κλιματικής κρίσης επιδεινώνει τις δυσκολίες τους.
Ούτε η Ουάσιγκτον ούτε η Ευρωπαϊκή Ένωση μπορούν εύκολα να αντέξουν ακόμη μία μεγάλη στρατιωτική αντιπαράθεση, όσο απερίσκεπτη κι αν αποδειχθεί η πολιτική τους ηγεσία.
Τόσο οι ΗΠΑ όσο και η Κίνα έχουν σοβαρούς λόγους να αποκλιμακώσουν, τουλάχιστον προσωρινά, την αντιπαράθεσή τους. Ένας ανεξέλεγκτος εμπορικός πόλεμος θα προκαλούσε ακόμη μεγαλύτερη ζημιά στο εμπόριο, στις τεχνολογικές επενδύσεις και στη χρηματοπιστωτική σταθερότητα. Μια περίοδος σχετικής ηρεμίας, αντίθετα, θα έδινε στις οικονομίες τους που δοκιμάζονται κάποια περιθώρια ελιγμών.
Η ολισθηρή πορεία προς την πολυπολικότητα
Ο κόσμος δύσκολα θα χωριστεί σε δύο εχθρικά στρατόπεδα, όπως συνέβη κατά τον Ψυχρό Πόλεμο. Αντί γι’ αυτό, αναδύεται μια πιο ρευστή και επικίνδυνη μορφή πολυπολικότητας, που βασίζεται σε ένα δίκτυο πολλαπλών σχέσεων. Σε αυτό το περιβάλλον, μια χώρα μπορεί να συνεργάζεται στρατιωτικά με τις ΗΠΑ, να διατηρεί οικονομικούς δεσμούς με την Κίνα και ταυτόχρονα να αναπτύσσει ενεργειακές συνεργασίες με τη Ρωσία.
Η πολυπολικότητα έχει γίνει αναγκαιότητα.
Ωστόσο, μέχρι να διαμορφωθούν σαφείς κανόνες και νέες ισορροπίες ισχύος, κάθε πρόσθετος πόλος επιρροής δημιουργεί και το ενδεχόμενο μιας ακόμη αντιπαράθεσης.
Ακόμη και μια προσωρινή διευθέτηση στην Ουκρανία δεν θα εγγυόταν διαρκή ειρήνη στην Ευρώπη. Το ΝΑΤΟ και η ΕΕ θα μπορούσαν να αναζητήσουν νέα πεδία αντιπαράθεσης με τη Ρωσία, είτε στη Βαλτική είτε στη Μολδαβία είτε στο Καλίνινγκραντ.
Καμία ανάπαυλα για τη Δυτική Ασία
Ενώ οι μεγάλες δυνάμεις επιδιώκουν προσωρινούς συμβιβασμούς σε άλλες περιοχές, η Δυτική Ασία παραμένει πεδίο μάχης, με τους λαούς της να πληρώνουν το βαρύτερο τίμημα. Η γεωγραφία της αστάθειας εκτείνεται από το Μαρόκο έως το Αφγανιστάν, από την Κύπρο έως το Ιράν και από την Τουρκία έως το Ομάν, πολύ πέρα από την περιοχή που παραδοσιακά περιλαμβάνεται στο λεγόμενο «Σχέδιο για την Ευρύτερη Μέση Ανατολή» της Ουάσιγκτον.
Το Κέρας της Αφρικής έχει επίσης ενταχθεί σε αυτούς τους σχεδιασμούς. Η Αιθιοπία, η Ερυθραία, η Σομαλία, το Πούντλαντ, η Σομαλιλάνδη και το Τζιμπουτί εμπλέκονται στην αντιπαράθεση για τις θαλάσσιες οδούς, τις στρατιωτικές θέσεις και τους εμπορικούς διαδρόμους.
Η Κοινή Αμυντική Συμφωνία της Μέκκας, που υπογράφηκε από τη Σαουδική Αραβία, την Τουρκία και το Πακιστάν τον Αύγουστο, αντανακλά την αυξανόμενη προσφυγή σε περιφερειακές στρατιωτικές διευθετήσεις.
Το σύμφωνο ενεργοποιήθηκε τον Οκτώβριο, εν μέσω της ανανεωμένης αντιπαράθεσης της Σαουδικής Αραβίας με την Υεμένη. Η Άγκυρα, ωστόσο, απέκλεισε το ενδεχόμενο να στείλει στρατεύματα για να πολεμήσουν στο πλευρό του Ριάντ, προσφέροντας αντ’ αυτού αμυντική υποστήριξη. Ο δυτικός ιμπεριαλισμός στρέφεται ολοένα περισσότερο στις περιφερειακές δυνάμεις για να αστυνομεύουν την περιοχή και να διαφυλάσσουν τα συμφέροντά του, αφήνοντας τους νεοδιορισμένους «χωροφύλακές» του να βγάλουν τα κάστανα από τη φωτιά.
Άγρυπνες νύχτες στα παλάτια
Σε ολόκληρη τη Δυτική Ασία καταρτίζονται σχέδια για νέους ενεργειακούς αγωγούς, σιδηροδρόμους, αυτοκινητοδρόμους και εμπορικούς διαδρόμους, με στόχο την παράκαμψη του Ορμούζ και του Μπαμπ αλ-Μαντάμπ. Ακόμη και τα σύνορα εντάσσονται πλέον στους σχεδιασμούς, καθώς οι περιφερειακές δυνάμεις επανεξετάζουν τη θέση τους και προετοιμάζονται για νέες αναταράξεις.
Ο Άξονας της Αντίστασης δεν έχει καταστραφεί, ενώ η Σαουδική Αραβία δυσκολεύεται να υποτάξει τις ένοπλες δυνάμεις της Υεμένης που συνδέονται με την Ανσάρ Αλλάχ, παρά τα χρόνια στρατιωτικής επέμβασης.
Το Μπαχρέιν παραμένει ευάλωτο στο ενδεχόμενο νέων αναταραχών μεταξύ του σιιτικού πληθυσμού του, που αποτελεί την πλειονότητα. Ο Λίβανος βρίσκεται αντιμέτωπος με την απειλή ενός ακόμη εσωτερικού πολέμου. Οι εντάσεις γύρω από την Κύπρο επιμένουν, ενώ το Ισραήλ και η Τουρκία βρίσκονται σε σύγκρουση για την επιρροή στη Συρία, όπου τα αντικρουόμενα συμφέροντά τους διασταυρώνονται ολοένα περισσότερο με τα σχέδια για νέους ενεργειακούς διαδρόμους.
Στη Δαμασκό, ο πρόεδρος της Συρίας, Αχμέντ αλ Σάραα, δέχεται πιέσεις από διαφορετικές κατευθύνσεις, καθώς περιφερειακές και διεθνείς δυνάμεις προσπαθούν να τον επηρεάσουν. Το πόσο θα μπορέσει να παραμείνει στην εξουσία, ισορροπώντας ανάμεσα στις αντικρουόμενες απαιτήσεις τους, παραμένει ανοιχτό ερώτημα.
Την ίδια ώρα, οι μοναρχίες του Κόλπου έχουν επενδύσει τεράστια ποσά για να μετασχηματίσουν τις οικονομίες τους: από κέντρα εξαγωγής ενέργειας σε κόμβους χρηματοοικονομικής τεχνολογίας, τεχνητής νοημοσύνης και υποδομών δεδομένων, ακινήτων και διεθνούς εμπορίου.
Οι φιλοδοξίες τους, που στηρίζονται σε επενδύσεις τρισεκατομμυρίων, βρίσκονται πλέον αντιμέτωπες με τις συνέπειες ενός πολέμου ο οποίος ανέδειξε πόσο ευάλωτες είναι οι ίδιες οι υποδομές πάνω στις οποίες βασίζονται τα σχέδια οικονομικής διαφοροποίησής τους.
Έχοντας ήδη υποστεί σημαντικές απώλειες, οι ηγεσίες των χωρών του Κόλπου ίσως χρειαστεί να περιμένουν άλλη μία άνοιξη για να δουν τα μεταπετρελαϊκά τους σχέδια να υλοποιούνται. Στα πολυτελή παλάτια τους, οι βασιλιάδες και οι εμίρηδες του Κόλπου κοιμούνται πλέον ανήσυχοι, φοβούμενοι τόσο μια επανάσταση στο εσωτερικό όσο και πυραύλους από το εξωτερικό.