Τον κώδωνα του κινδύνου κρούουν οι αναλυτές, προειδοποιώντας πως το συνεχιζόμενο αδιέξοδο στη Μέση Ανατολή εντείνει την απειλή μίας παγκόσμιας επισιτιστικής κρίσης. Όπως εξηγούν, ο πόλεμος στον Περσικό Κόλπο έχει δημιουργήσει ένα ντόμινο απειλών για την επισιτιστική ασφάλεια, επιδεινώνοντας ταυτόχρονα μία σειρά άλλων κινδύνων που υπήρχαν. Ως εκ τούτου, η ενεργειακή κρίση των προηγούμενων μηνών μπορεί εύκολα να μετατραπεί και σε επισιτιστική κρίση

Η ενεργειακή κρίση που ταλανίζει την παγκόσμια οικονομία από τις αρχές του 2026 μπορεί να αποδειχθεί ως το μικρότερο πρόβλημα μπροστά στην απειλή μίας γενικευμένης επισιτιστικής κρίσης κατά τους επόμενους μήνες. Σύμφωνα με μία νέα μελέτη του S&P Global Institute, η εφοδιαστική αλυσίδα των τροφίμων απειλείται πλέον σε όλα τα στάδια, καθώς ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή έρχεται να προστεθεί σε προϋπάρχοντα προβλήματα.

Για παράδειγμα, στη φάση πριν την παραγωγή, η έλλειψη λιπασμάτων απειλεί να περιορίσει τη σπορά σε πολλές μεγάλες παραγωγικές χώρες. Και αυτό γιατί η διαθεσιμότητα κρίσιμων χημικών παραμένει υπό πίεση. Σχεδόν το 50% των παγκόσμιων εξαγωγών θείου περνά παραδοσιακά από τα Στενά του Ορμούζ, με τον αποκλεισμό που έχει επιβληθεί στον πορθμό περιόρισε τις εξαγωγές κατά 39% στο β’ τρίμηνο 2026 συγκριτικά με έναν χρόνο νωρίτερα. Η τιμή του θείου ξεπέρασε ακόμα και τα 1000 δολάρια ανά τόνο κατά τους προηγούμενους μήνες, έχοντας πέσει ελαφρώς πάνω των 800 δολαρίων επί του παρόντος. Παρόμοια είναι η εικόνα στην αγορά ουρίας, με τον Περσικό Κόλπο να προμηθεύει διαχρονικά το 30% των παγκόσμιων εξαγωγών, και αμμωνίας, όπου το μερίδιο κυμαίνεται στο 20%.

Πέραν των λιπασμάτων, οι συνέπειες της σύγκρουσης γίνονται αισθητές και με έναν άλλο τρόπο στο στάδιο της παραγωγής. Η εκτίναξη των τιμών του πετρελαίου και του φυσικού αερίου σημαίνει πως οι αγρότες έχουν περιορισμένη πρόσβαση στα πιο δημοφική καύσιμα όπως το ντίζελ, αλλά και ότι οι βιομηχανίες του κλάδου αντιμετωπίζουν υψηλότερο ενεργειακό κόστος, το οποίο εντέλει μετακυλίεται. Ως εκ τούτου, το κόστος κατά την παραγωγή των τροφίμων είναι ήδη αυξημένο. Εντός αυτού του πλαισίου, ορισμένοι αγρότες στρέφονται και σε προϊόντα που δεν χρησιμοποιούνται στη βιομηχανία τροφίμων, αλλά σε εκείνη των βιοκαυσίμων, μιας και αυτή η εναλλακτική κερδίζει έδαφος εξαιτίας της έλλειψης των πετρελαιοειδών.

Οι επιβαρύνσεις, όμως, δεν σταματούν εκεί. Το χάος που προκλήθηκε στην παγκόσμια ναυσιπλοΐα εξαιτίας του αποκλεισμού του Ορμούζ αρχικά και του Μπαμπ αλ Μαντέμπ στη συνέχεια συνεχίζεται. Καταρχάς, οι επιθέσεις που καταγράφησαν κατά εμπορικών πλοίων διαμόρφωσαν ένα ευρύτερο κλίμα ανησυχίας στους πλοιοκτήτες και τους αγοραστές, αναγκάζοντάς τους να στραφούν σε εναλλακτικές διαδρομές που συχνά είναι πιο ακριβές. Αξίζει να σημειωθεί πως εκτός της Μέσης Ανατολής, προβλήματα σημειώνονται και στη Μαύρη Θάλασσα, όπου ο πόλεμος μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας κλιμακώνεται με επιθέσεις σε εμπορικά σκάφη. Μάλιστα, η Ύπατη Εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Διπλωματίας, Κάγια Κάλας, προειδοποίησε για το ενδεχόμενο μίας επισιστικής κρίσης εξαιτίας αυτών των επιθέσεων. Παράλληλα, η αύξηση του ενεργειακού κόστους για τη ναυσιπλοΐα σημαίνει πως η μεταφορά τροφίμων έχει καταστεί πολύ πιο ακριβή. 

Οι γεωπολιτικές αυτές απειλές έρχονται να επιδεινώσουν ένα υφιστάμενο πρόβλημα, το αποκαλούμενο «Σούπερ Ελ Νίνιο». Το φαινόμενο απειλεί την αγροτική παραγωγή στις χώρες του Ειρηνικού, από την Ασία μέχρι την Αμερική. Εξαιτίας του μηχανισμού του Ελ Νίνιο, οι απειλούμενες περιοχές θα υποστούν διαφορετικές φυσικές καταστροφές, από ξηρασίες ιστορικής κλίμακας μέχρι καταστροφικού εύρους πλημμύρες. Χώρες που παραδοσιακά αποτελούν μεγάλους παραγωγούς, όπως η Βραζιλία και η Ινδία, βρίσκονται στο επίκεντρο αυτών των κινδύνων.

Το S&P Global Institute προειδοποιεί πως αυτές οι απειλές θα έχουν διαφορετικές επιπτώσεις σε διεθνές επίπεδο. Στις πλουσιότερες οικονομίες, θα αποτυπωθούν ως ραγδαίες πληθωριστικές τάσεις, πιέζοντας τα νοικοκυριά και εντείνοντας τη δυσαρέσκεια που ήδη επικρατεί λόγω της αύξησης του ενεργειακού κόστους. Στις φτωχότερες οικονομίες, θα μετουσιωθούν σε ελλείψεις τροφίμων, απειλώντας τις ζωές εκατομμυρίων ανθρώπων και ενισχύοντας το ενδεχόμενο βίαιων αντιδράσεων. Η περίοδος 2009-2011 συνιστά ένα ανησυχητικό παράδειγμα, όταν ένα προηγούμενο Ελ Νίνιο οδήγησε έμμεσα στο ξέσπασμα των εξεγέρσεων που έγιναν γνωστές ως «Αραβική Άνοιξη».

Ακολουθήστε το energia.gr στο Google News!Παρακολουθήστε τις εξελίξεις με την υπογραφη εγκυρότητας του energia.gr
Απόρρητο