η απόφαση του προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, να συγκαλέσει έκτακτη Σύνοδο για τις 26 Νοεμβρίου. Όμως ο χρόνος δεν πιέζει μόνο τις διπλωματικές ατζέντες. Πιέζει πρωτίστως τις αντοχές των ευρωπαϊκών νοικοκυριών.
Το κλίμα πίσω από τις κλειστές πόρτες των Βρυξελλών περιγράφεται από διπλωματικές πηγές ως ένα από τα πιο πολωμένα και τοξικά των τελευταίων ετών. Οι ηγέτες αντάλλαξαν σκληρούς χαρακτηρισμούς, απέρριψαν με συνοπτικές διαδικασίες κάθε συμβιβαστική πρόταση και προειδοποίησαν ανοιχτά ακόμη και για τον κίνδυνο μιας «οικονομικής αυτοκτονίας» της Γηραιάς Ηπείρου. Στο επίκεντρο της διαμάχης βρέθηκε η παλιά, γνώριμη διαιρετική τομή. Από τη μία πλευρά, το στρατόπεδο των «Φειδωλών», με επικεφαλής τη Γερμανία και τη στήριξη της Ολλανδίας, της Αυστρίας και των Σκανδιναβικών χωρών, απαίτησε οριζόντιες περικοπές και αυστηρή δημοσιονομική πειθαρχία, ξεκαθαρίζοντας ότι δεν πρόκειται να αυξήσουν τις εθνικές του συνεισφορές στον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό. Από την άλλη πλευρά, οι «Φίλοι της Συνοχής» - μια συμμαχία 15 κρατών του Νότου και της Ανατολικής Ευρώπης, στην οποία πρωτοστατούν η Ελλάδα, η Ισπανία, η Ιταλία, η Πορτογαλία και οι ανατολικές χώρες- ύψωσαν ισχυρό τείχος αντίστασης. Η θέση τους ήταν σαφής: καμία μείωση στα κονδύλια για την Περιφερειακή Ανάπτυξη και την Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ), καθώς τυχόν περικοπές θα διεύρυναν ανεπιστρεπτί το χάσμα μεταξύ Βορρά και Νότου.
Σοβαρές διαφωνίες εκδηλώθηκαν και στο μέτωπο της ενεργειακής πολιτικής και του συστήματος εμπορίας ρύπων (ETS2). Παρίσι και Βερολίνο επέμειναν στην αυστηρή και απαρέγκλιτη εφαρμογή της Πράσινης Συμφωνίας και την επέκταση των ρύπων στις μεταφορές και τη θέρμανση, προτάσσοντας την ανάγκη αντιμετώπισης της κλιματικής κρίσης και την ανάγκη η ΕΕ να φανεί αξιόπιστη απέναντι στις δεσμεύσεις της. Ωστόσο, στην κρίσιμη ερώτηση για το πώς θα ζεσταθούν τα νοικοκυριά εν μέσω της τρέχουσας ενεργειακής και κοινωνικής κρίσης, καμία ουσιαστική απάντηση δεν δόθηκε. Στον αντίποδα, η Ιταλία, οι χώρες του Βίσεγκραντ (Πολωνία, Ουγγαρία, Τσεχία, Σλοβακία) και η Ελλάδα διαφώνησαν ανοιχτά.Ο Έλληνας πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου για φαινόμενα «αποβιομηχάνισης της Ευρώπης», ενώ η Ιταλίδα Πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι έκανε λόγο για «ιδεολογική τύφλωση» που απειλεί να γονατίσει τα νοικοκυριά, ζητώντας την άμεση αναβολή της εφαρμογής του ETS2.
Όσο όμως οι ηγέτες αναλώνονται σε ατέρμονες λογομαχίες, στις ευρωπαϊκές κοινωνίες η οργή έχει αρχίσει να ξεχειλίζει. Το κύμα των κινητοποιήσεων κατά της ακρίβειας και του υψηλού κόστους διαβίωσης εξαπλώνεται ραγδαία από χώρα σε χώρα, αποτυπώνοντας την απόσταση που χωρίζει τις αποφάσεις των Βρυξελλών από την καθημερινή πραγματικότητα των πολιτών. Στη Γαλλία σημειώθηκαν οι μεγαλύτερες και βιαιότερες διαμαρτυρίες. Περίπου 550.000 διαδηλωτές - αγρότες, συνδικαλιστικές οργανώσεις, φοιτητές αλλά και τα «Κίτρινα Γιλέκα»- πλημμύρισαν τους δρόμους, διαμαρτυρόμενοι για τις ασταμάτητες αυξήσεις στις τιμές των καυσίμων και τον πληθωρισμό. Οι σφοδρές συγκρούσεις με τις δυνάμεις επιβολής της τάξης είχαν ως αποτέλεσμα τον τραυματισμό σχεδόν 1.000 αστυνομικών και περισσότερες από 2.300 συλλήψεις, ενώ ακραία στοιχεία εκμεταλλεύθηκαν την αγνή λαϊκή οργή και προχώρησαν σε λεηλασίες και καταστροφή δημόσιας περιουσίας. Στο Βέλγιο, οι κινητοποιήσεις εκδηλώθηκαν στην καρδιά των γεγονότων, την ίδια ώρα που βρισκόταν σε εξέλιξη η Σύνοδος. Μαθητές, φοιτητές και εργατικά συνδικάτα συγκρούστηκαν με την αστυνομία στο κέντρο των Βρυξελλών, καταγγέλλοντας το αυξανόμενο κόστος της εκπαίδευσης και τις περικοπές στους δημόσιους προϋπολογισμούς.
Την ίδια στιγμή, στην Πορτογαλία, δεκάδες χιλιάδες πολίτες διαδήλωσαν στη Λισαβόνα, το Πόρτο και την Κοϊμπρα ενάντια στους χαμηλούς μισθούς και την εκρηκτική στεγαστική κρίση. Τα στοιχεία αποτυπώνουν το μέγεθος του αδιεξόδου, καθώς το μέσο ενοίκιο στη Λισαβόνα ξεπερνά πλέον τον μέσο μηνιαίο μισθό. Στην Ισπανία, η ίδια στεγαστική κρίση προκάλεσε σοβαρούς πολιτικούς τριγμούς, οδηγώντας τη χώρα σε πρόωρες κάλπες στα τέλη Νοεμβρίου. Διαδηλώσεις ενάντια στη λιτότητα ξέσπασαν και στη βόρεια Ιταλία. Στο Μιλάνο, διαδηλωτές περικύκλωσαν την Πιάτσα ντελ Ντουόμο, πετώντας κροτίδες και μπουκάλια προς τις αστυνομικές δυνάμεις. Παράλληλα, στη Γερμανία, η κυβέρνηση Μερτς βρίσκεται υπό πρωτοφανή πολιτική πίεση μετά τις διαδοχικές εκλογικές ήττες σε τρία ομόσπονδα κρατίδια τον Σεπτέμβριο, βλέποντας τα ποσοστά του ακροδεξιού AfD να ενισχύονται επικίνδυνα. Η εικόνα που διαμορφώνεται σε ολόκληρη την Ήπειρο είναι αποκαλυπτική. Αναλυτές προειδοποιούν ότι το κύμα των κοινωνικών αντιδράσεων θα συνεχίσει να διογκώνεται όσο οι ευρωπαϊκές ηγεσίες και κυρίως το μπλοκ των «Φειδωλών» εμμένουν στην αυστηρή προσήλωση στους αριθμούς, αγνοώντας τις πραγματικές ανάγκες της κοινωνίας. Το ρήγμα ανάμεσα στις ευρωπαϊκές ελίτ και τους πολίτες διευρύνεται επικίνδυνα, και το φιτίλι της κοινωνικής έκρηξης έχει ήδη ανάψει.