Η εκρηκτική ανάπτυξη των φωτοβολταϊκών αλλάζει τους κανόνες της ελληνικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας. Η χώρα παράγει πλέον σχεδόν διπλάσια ηλιακή ενέργεια σε σχέση με το 2022, καταφέρνοντας να συγκρατεί τις τιμές τις ώρες της ηλιοφάνειας. Όταν, όμως, ο ήλιος δύει, η προστασία αυτή περιορίζεται και το κόστος της ηλεκτρικής ενέργειας αυξάνεται, αναδεικνύοντας την ανάγκη για περισσότερες μπαταρίες και καλύτερη αξιοποίηση της παραγόμενης ενέργειας. Το πρόβλημα αποτυπώνεται σε ανάλυση που δημοσίευσε προ ημερών  το διεθνές εξειδικευμένο μέσο 

 

"pv magazine". Η μελέτη συγκρίνειτην πορεία των αγορών ηλεκτρισμού στην Ελλάδα, την Ισπανία και τη Γερμανία, εξετάζοντας τις πρώτες 227 ημέρες της ενεργειακής κρίσης του 2026 σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2025. Τα στοιχεία βασίζονται σε δεδομένα του ευρωπαϊκού δικτύου διαχειριστών μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας ENTSO-E.

Σχεδόν διπλάσια η ηλιακή παραγωγή σε τέσσερα χρόνια

Η ελληνική περίπτωση είναι ενδεικτική της ταχύτητας με την οποία αναπτύσσεται η ηλιακή ενέργεια. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ανάλυσης, η παραγωγή από φωτοβολταϊκά κατά το εξεταζόμενο διάστημα αυξήθηκε από 4,7 τεραβατώρες (TWh) το 2022 σε 10 TWh το 2026. Σε ετήσια βάση, η παραγωγή αυξήθηκε από 6,3 TWh το 2022 σε 11,5 TWh το 2025.

Η αύξηση αυτή μεταφράζεται σε περισσότερη διαθέσιμη ενέργεια τις μεσημβρινές ώρες, όταν η ηλιακή ακτινοβολία βρίσκεται σε υψηλά επίπεδα. Είναι χαρακτηριστικό ότι το 75% της φωτοβολταϊκής παραγωγής στην Ελλάδα κατά την περίοδο που εξετάστηκε το 2026 συγκεντρώθηκε μεταξύ 10 το πρωί και 5ωτο απόγευμα.  

Η συγκεκριμένη συγκέντρωση δημιουργεί ένα σημαντικό πλεονέκτημα: όταν τα φωτοβολταϊκά παράγουν μαζικά, περιορίζεται η ανάγκη κάλυψης της ζήτησης από ακριβότερες μονάδες ηλεκτροπαραγωγής. Παράλληλα, όμως, όταν η παραγωγή ξεπερνά τη ζήτηση, οι τιμές στη χονδρεμπορική αγορά μπορεί να υποχωρούν ακόμη και κάτω από το μηδέν.

Το παράδοξο των αρνητικών τιμών

Η αντίφαση είναι πλέον ορατή στην ελληνική αγορά. Η αυξημένη παραγωγή από ανανεώσιμες πηγές δεν σημαίνει ότι όλη η παραγόμενη ενέργεια μπορεί να απορροφηθεί από το σύστημα ή ότι εξασφαλίζει αντίστοιχα έσοδα στους παραγωγούς.

Σύμφωνα με την ανάλυση του pv magazine, κατά το εξεταζόμενο διάστημα του 2026 καταγράφηκαν στην Ελλάδα 476 ώρες αρνητικών τιμών ηλεκτρικής ενέργειας, έναντι μηδενικών ωρών κατά την αντίστοιχη περίοδο του 2022. Το 19%-23% της φωτοβολταϊκής παραγωγής στις τρεις χώρες της μελέτης πραγματοποιήθηκε σε ώρες κατά τις οποίες οι τιμές ήταν αρνητικές.

Η εξέλιξη αυτή πιέζει την οικονομική αξία της ηλιακής παραγωγής. Για την Ελλάδα, η μέση τιμή στην οποία πωλείται η παραγόμενη ενέργειαήταν κατά 83% χαμηλότερη στην εξεταζόμενη περίοδο του 2026 σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2022. Η σύγκριση αποτυπώνει τη μεταβολή της αγοράς και δεν σημαίνει ότι μειώθηκαν αντίστοιχα οι λογαριασμοί των καταναλωτών.

46 ευρώ ακριβότερη η νυχτερινή ηλεκτρική ενέργεια

Το πιο χαρακτηριστικό εύρημα αφορά τη διαφορά ανάμεσα στις μεσημβρινές και τις νυχτερινές ώρες. Σύμφωνα με τη μελέτη, στην Ελλάδα οι τιμές χονδρεμπορικής αγοράς τις μεσημβρινές ώρες ήταν κατά μέσο όρο 4 ευρώ ανά μεγαβατώρα χαμηλότερες από το 2025. Αντίθετα, κατά τις νυχτερινές ώρες αυξήθηκαν κατά 46 ευρώ/MWh. Πρόκειται για τιμές της αγοράς επόμενης ημέρας και όχι για άμεση μεταβολή των οικιακών τιμολογίων.

Το φαινόμενο δεν αφορά μόνο την Ελλάδα. Η ίδια μελέτη καταγράφει αντίστοιχη απόκλιση στην Ισπανία και τη Γερμανία, επιβεβαιώνοντας ότι η αυξημένη ηλιακή παραγωγή μπορεί να περιορίζει τις επιπτώσεις μιας ενεργειακής κρίσης κατά τη διάρκεια της ημέρας, χωρίς να εξαλείφει την εξάρτηση από το φυσικό αέριο τις ώρες που τα φωτοβολταϊκά δεν παράγουν.

Για την Ελλάδα, ωστόσο, το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς η διείσδυση των ΑΠΕ αυξάνεται, ενώ οι περικοπές παραγωγής εντείνονται. 

Οι μπαταρίες στο επίκεντρο της επόμενης ημέρας

Η αποθήκευση αναδεικνύεται έτσι σε κρίσιμο κρίκο της ενεργειακής μετάβασης. Οι μπαταρίες μπορούν να απορροφούν ενέργεια όταν η ηλιακή παραγωγή είναι υψηλή και οι τιμές χαμηλές, για να την επιστρέφουν στο δίκτυο το βράδυ, όταν αυξάνεται η ζήτηση και υποχωρεί η παραγωγή από φωτοβολταϊκά.

Η μελέτη υπολογίζει ότι η διαφορά ανάμεσα στις δύο φθηνότερες διαδοχικές ώρες και τις δύο ακριβότερες ώρες μιας μέσης ημέρας στην Ελλάδα αυξήθηκε από 150 ευρώ/MWh το 2025 σε 157 ευρώ/MWh το 2026. Το περιθώριο αυτό υποδηλώνει επενδυτικές δυνατότητες για την αποθήκευση, χωρίς να αποτελεί εγγυημένη απόδοση, καθώς δεν συνυπολογίζονται οι απώλειες των μπαταριών και οι μεταβολές της αγοράς.

Η πρόκληση για την Ελλάδα δεν είναι πλέον μόνο να εγκαταστήσει περισσότερα φωτοβολταϊκά. Είναι να εξασφαλίσει ότι η ενέργεια που παράγεται όταν υπάρχει άφθονος ήλιος θα μπορεί να αξιοποιείται και όταν η ζήτηση κορυφώνεται. Η ανάπτυξη της αποθήκευσης, οι αναβαθμίσεις των δικτύων και η καλύτερη διαχείριση της ζήτησης θα κρίνουν σε μεγάλο βαθμό εάν η ηλιακή αφθονία θα μετατραπεί σε σταθερότερο και οικονομικότερο ηλεκτρικό σύστημα για τη χώρα.

Ακολουθήστε το energia.gr στο Google News!Παρακολουθήστε τις εξελίξεις με την υπογραφη εγκυρότητας του energia.gr
Απόρρητο