οικονομίες αναζητούν εναλλακτικές πηγές προμήθειας, καθώς οι αναταράξεις στη Μέση Ανατολή και οι κίνδυνοι για τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ υπενθυμίζουν πόσο ευάλωτες παραμένουν οι παγκόσμιες ενεργειακές αλυσίδες. Η Ουάσιγκτον επιχειρεί να αξιοποιήσει αυτή την ανάγκη, προωθώντας το αμερικανικό LNG ως εργαλείο ενεργειακής ασφάλειας, εμπορικής επέκτασης και γεωπολιτικής επιρροής.
Σύμφωνα με τις ανακοινώσεις, η Ταϊβάν συμφώνησε να προμηθεύεται περίπου 6 εκατ. μετρικούς τόνους LNG ετησίως από το υπό ανάπτυξη έργο της Αλάσκας, ενώ εξετάζει περαιτέρω επένδυση 4,4 δισ. δολαρίων στο project. Ο Αμερικανός πρόεδρος ανέφερε ότι η συμφωνία θα αφορά στο 30% της προβλεπόμενης παραγωγής του έργου για τα επόμενα 20 χρόνια.
Ωστόσο, η Ταϊπέι δεν έχει επιβεβαιώσει την ύπαρξη οριστικής, δεσμευτικής συμφωνίας, διευκρινίζοντας ότι οι εμπορικοί όροι και οι επενδυτικές λεπτομέρειες τελούν ακόμη υπό διαπραγμάτευση.
Το σχέδιο προβλέπει τη μεταφορά φυσικού αερίου βορείως της Αλάσκας, μέσω αγωγού μήκους περίπου 1.287 χιλιομέτρων, με προορισμό σταθμό υγροποίησης στις νότιες ακτές της Πολιτείας και με σχεδιαζόμενη εξαγωγική δυναμικότητα 20 εκατ. τόνων ετησίως. Το συνολικό κόστος εκτιμάται μεταξύ 44 και 55 δισ. δολαρίων, ενώ η έναρξη παραδόσεων τοποθετείται ιδανικά από το 2032, εφόσον τηρηθεί το χρονοδιάγραμμα.
Το μεγάλο ερώτημα είναι αν το γεωπολιτικό πλεονέκτημα της παράκαμψης των Στενών του Ορμούζ αρκεί για να αντισταθμίσει το υψηλό κόστος κατασκευής. Οι δυσκολίες επί του εδάφους, οι απαιτήσεις για τον αγωγό και οι αβεβαιότητες στη χρηματοδότηση ενδέχεται να περιορίσουν την ανταγωνιστικότητα του εγχειρήματος, ιδίως καθώς αναμένεται να ενισχυθεί η παγκόσμια προσφορά LNG προς το τέλος της δεκαετίας.
Ανάλογες επιφυλάξεις συνοδεύουν και την αναφερόμενη συμμετοχή της Νότιας Κορέας. Ο Ντόναλντ Τραμπ έκανε λόγο για επένδυση 50 -54 δισ. δολαρίων, αλλά η Σεούλ διευκρίνισε ότι δεν έχει δεσμευτεί για τη συγκεκριμένη τοποθέτηση, υπογραμμίζοντας ότι οποιαδήποτε συμμετοχή θα εξαρτηθεί από την εμπορική βιωσιμότητα και τις προβλεπόμενες διαδικασίες. Με άλλα λόγια, οι πολιτικές εξαγγελίες δεν ισοδυναμούν αυτομάτως με οριστικές επενδυτικές αποφάσεις.

(Eπιμέλεια infographic: energia.gr)
Μέσα σε αυτό το διεθνές περιβάλλον όπως εξελίσσεται τα τελευταία χρόνια, η Ελλάδα διαθέτει σημαντικό πλεονέκτημα. Δεν χρειάζεται να κατασκευάσει ένα γιγαντιαίο έργο όπως εκείνο της Αλάσκας για να διεκδικήσει ρόλο στην αγορά του αμερικανικού φυσικού αερίου. Μπορεί να αξιοποιήσει τις υφιστάμενες και σχεδιαζόμενες υποδομές εισαγωγής LNG, τη γεωγραφική της θέση και τις διασυνδέσεις της με τις αγορές της ΝΑ και Κεντρικής Ευρώπης.
Οι εγκαταστάσεις LNG στη Ρεβυθούσα, καθώς και ο πλωτός σταθμός της Αλεξανδρούπολης, αποτελούν βασικά σημεία αυτής της στρατηγικής. Μέσω αυτών, φορτία αμερικανικού LNG μπορούν να εισέρχονται στο ελληνικό σύστημα φυσικού αερίου και, ανάλογα με τη διαθεσιμότητα δυναμικότητας, τις εμπορικές συμφωνίες και τις συνθήκες της αγοράς, να κατευθύνονται προς γειτονικές χώρες μέσω του διασυνδεδεμένου δικτύου.
Καθοριστική θα είναι η έναρξη λειτουργίας του Κάθετου Διαδρόμου Φυσικού Αερίου, που συνδέει τις υποδομές της Ελλάδας με τις αγορές της Βουλγαρίας, της Ρουμανίας, της Μολδαβίας και της Ουκρανίας, με προοπτικές περαιτέρω μεταφοράς ροών προς την ευρύτερη περιοχή.
Η σημασία του δεν περιορίζεται στην εμπορική δραστηριότητα, αλλά συνδέεται με τη διαφοροποίηση των πηγών εφοδιασμού, τη μείωση της εξάρτησης από περιορισμένο αριθμό προμηθευτών και την ενίσχυση της δυνατότητας κάλυψης έκτακτων αναγκών.
Επομένως, σε μια περίοδο κατά την οποία η ενεργειακή ασφάλεια ανακτά το ειδικό βάρος που της αναλογεί, η γεωγραφική θέση αποκτά ουσιαστική οικονομική αξία όταν συνδυάζεται με υποδομές, διαθέσιμη μεταφορική δυναμικότητα και ανταγωνιστικούς εμπορικούς όρους.
Η προοπτική αυτή ενισχύει και τη στρατηγική διάσταση των ελληνοαμερικανικών ενεργειακών σχέσεων. Οι ΗΠΑ αναζητούν σταθερές αγορές για το υγροποιημένο φυσικό αέριό τους, καθώς και αξιόπιστες διαδρομές προς την Ευρώπη, ενώ η Ελλάδα θέλει να ενισχύσει τη θέση της ως περιφερειακός ενεργειακός κόμβος. Η σύγκλιση των δύο συμφερόντων μπορεί να δημιουργήσει ευκαιρίες για επενδύσεις, εμπορικές δραστηριότητες και ενίσχυση του ρόλου της χώρας στις περιφερειακές ενεργειακές εξελίξεις.
Η συμφωνία που ανακοίνωσε ο Ντόναλντ Τραμπ με την Ταϊβάν, εφόσον οριστικοποιηθεί, θα αποτελέσει μια ακόμη ένδειξη ότι οι μεγάλοι εισαγωγείς ενέργειας επαναξιολογούν τις προτεραιότητές τους υπό το βάρος των γεωπολιτικών κινδύνων. Για την Ελλάδα, το ζητούμενο είναι να αξιοποιήσει αυτή τη μετατόπιση προσφέροντας λειτουργικές υποδομές, ανταγωνιστικές υπηρεσίες, αξιόπιστες διασυνδέσεις και εμπορικές συμφωνίες που αντέχουν στον έλεγχο της αγοράς.