Σκοτ Σέφιλντ: Ο Άνθρωπος Πίσω από την Επανάσταση του Σχιστολιθικού Πετρελαίου & Φ. Αερίου- Μέρος Πρώτο

Σκοτ Σέφιλντ: Ο Άνθρωπος Πίσω από την Επανάσταση του Σχιστολιθικού Πετρελαίου & Φ. Αερίου- Μέρος Πρώτο
Του Jamie Smyth, Financial Times. Επιμέλεια: Αδάμ Αδαμόπουλος
Τετ, 14 Οκτωβρίου 2026 - 08:00

Μόλις δέκα λεπτά έχουν περάσει από την έναρξη της περιήγησης στο Forked Lightning Ranch, στο Νέο Μεξικό, όταν ο οικοδεσπότης μου, ο πετρελαϊκός επιχειρηματίας Σκοτ Σέφιλντ, φωνάζει...«φίδι» και σπεύδει να με απομακρύνει από ένα ερπετό που διασχίζει το περιποιημένο γκαζόν του. «Δεν νομίζω ότι είναι κροταλίας», λέει ο 74χρονος Τεξανός με τη χαρακτηριστική αργή προφορά του, χωρίς την ένταση που θα περίμενε κανείς από έναν Ιρλανδό δημοσιογράφο μπροστά σε ένα δυνητικά θανατηφόρο ζώο.

«Έχουμε σκοτώσει μερικούς κροταλίες», προσθέτει. «Δύο τους σκοτώσαμε στη βεράντα. Τους πιάνουμε από το κεφάλι, τους απομακρύνουμε και τους πυροβολούμε».

Η άγρια φύση ήταν ένας από τους βασικούς λόγους που ο Σέφιλντ και η σύζυγός του, Κίμπερλι, αποφάσισαν να αγοράσουν πριν από λίγο περισσότερο από μία δεκαετία το κτήμα των περίπου 9.300 στρεμμάτων στο Σαν Μιγκέλ του Νέου Μεξικού, το οποίο ανήκε προηγουμένως στην ηθοποιό και υπέρμαχο της φυσικής κατάστασης Τζέιν Φόντα.

Ο ποταμός Πέκος διασχίζει για αρκετά χιλιόμετρα την ιδιοκτησία, προσφέροντας εξαιρετικές δυνατότητες για ψάρεμα πέστροφας. Άλκες, ελάφια, αρκούδες και ορεινά λιοντάρια περιπλανώνται στο άνυδρο τοπίο, σε υψόμετρο περίπου 2.100 μέτρων, ανάμεσα σε βραχώδεις σχηματισμούς, πεύκα της περιοχής και αυτοφυή χόρτα.

Είναι ένας κόσμος που μοιάζει να απέχει έτη φωτός από τις πετρελαιοπαραγωγές περιοχές του Τέξας και του Νέου Μεξικού, εκεί όπου ο Σέφιλντ ίδρυσε το 1997 την Pioneer Natural Resources. Μαζί με τον Τζορτζ Μίτσελ και τον Χάρολντ Χαμ, συγκαταλέγεται στους πρωτεργάτες της αμερικανικής επανάστασης του σχιστολιθικού πετρελαίου και φυσικού αερίου, η οποία άλλαξε ριζικά τον παγκόσμιο ενεργειακό χάρτη και ανέδειξε τις Ηνωμένες Πολιτείες στον μεγαλύτερο παραγωγό πετρελαίου και φυσικού αερίου διεθνώς.

Η ειρωνεία δεν διαφεύγει του ίδιου: ένας άνθρωπος που έχτισε την καριέρα του στα ορυκτά καύσιμα αγόρασε την ιδιοκτησία μιας από τις πιο γνωστές περιβαλλοντικές ακτιβίστριες του Χόλιγουντ. Ωστόσο, ο Σέφιλντ δεν ανήκει στους πετρελαιοπαραγωγούς που αδιαφορούν για το περιβάλλον. Αντιθέτως, υπήρξε από τους πρώτους επιχειρηματίες του Τέξας που υποστήριξαν ότι οι ενεργειακές εταιρείες πρέπει να περιορίσουν τις εκπομπές μεθανίου από τις δραστηριότητές τους και να αναλάβουν μεγαλύτερη ευθύνη για την προστασία του περιβάλλοντος.

Η θέση του, πάντως, παραμένει σαφής: τα ορυκτά καύσιμα εξακολουθούν να είναι απαραίτητα για την εξασφάλιση οικονομικά προσιτής ενέργειας. Παράλληλα, ασκεί κριτική στους «φανατικούς» και των δύο πλευρών της συζήτησης για την κλιματική αλλαγή.

«Ο πλανήτης θερμαίνεται. Το βλέπω και εδώ, στο ράντσο», λέει, δείχνοντας μεταξύ άλλων τα ενεργειακά αποδοτικά συστήματα κλιματισμού που έχει εγκαταστήσει. «Πιστεύω στην κλιματική αλλαγή. Οι θερμοκρασίες αυξάνονται και, μακροπρόθεσμα, αυτό θα έχει επιπτώσεις». Δεν είναι, ωστόσο, σε θέση να προσδιορίσει τον χρονικό ορίζοντα: «Δεν μπορώ να σας πω αν μιλάμε για 100, 1.000 ή 2.000 χρόνια».

Τα δεδομένα της περιοχής αποτυπώνουν την αλλαγή. Η μέση θερμοκρασία τον Αύγουστο έφθασε τους 28,3 βαθμούς Κελσίου, έναντι περίπου 24,2 βαθμών σχεδόν έναν αιώνα νωρίτερα. Την ίδια στιγμή, μεγάλοι ταμιευτήρες στις λεκάνες των ποταμών Ρίο Γκράντε και Κολοράντο καταγράφουν ιστορικά χαμηλά επίπεδα, εντείνοντας τις ανησυχίες για την επάρκεια νερού και οδηγώντας σε περιορισμούς, σύμφωνα με το αμερικανικό σύστημα παρακολούθησης της ξηρασίας.

«Θα ήθελα να έχουμε περισσότερα ιστορικά δεδομένα προτού πούμε ότι πρέπει να απαγορεύσουμε όλα τα ορυκτά καύσιμα», υποστηρίζει.

Από την Τεχεράνη στην καρδιά της αμερικανικής πετρελαϊκής βιομηχανίας

Η προσωπική διαδρομή του Σέφιλντ συνδέεται στενά με την ιστορία της ενεργειακής ασφάλειας των ΗΠΑ. Γεννημένος στο Ντάλας, μεγάλωσε για ένα διάστημα στο Ιράν, όπου ο πατέρας του εργαζόταν ως μηχανικός πετρελαίου για την αμερικανική εταιρεία Arco, η οποία αργότερα εξαγοράστηκε από την BP.

Φοίτησε στο Αμερικανικό Σχολείο της Τεχεράνης και έπαιζε ποδόσφαιρο στην αμερικανική πρεσβεία. Εκείνη η περίοδος έμελλε να σημαδευτεί από την Ιρανική Επανάσταση του 1979 και την κρίση των ομήρων, γεγονότα που έθεσαν τις ΗΠΑ και το Ιράν σε τροχιά μακρόχρονης αντιπαράθεσης.

Η ζωή στο εξωτερικό, όπως υποστηρίζει, τον βοήθησε να κατανοήσει τη σημασία της ηγεσίας, της επιχειρηματικότητας και της διαπραγμάτευσης. Οι επισκέψεις στο Μεγάλο Παζάρι της Τεχεράνης με τη μητέρα του αποτέλεσαν, όπως λέει, ένα άτυπο σχολείο για τις διαπραγματεύσεις που αργότερα θα διεξήγαγε στις αίθουσες των διοικητικών συμβουλίων. Από τον πατέρα του και τους συνεργάτες του απέκτησε τις πρώτες ουσιαστικές γνώσεις για τον ενεργειακό κλάδο.

«Για να πετύχεις στην ενέργεια, δεν αρκεί να καταλαβαίνεις τη γεωλογία και τη μηχανική. Πρέπει να γνωρίζεις τις κουλτούρες, την πολιτική και το σύνθετο δίκτυο σχέσεων που συνδέει τους παραγωγούς πετρελαίου με τους καταναλωτές σε διαφορετικές ηπείρους», σημειώνει.

Η πετρελαϊκή κρίση του 1973-1974, που προκλήθηκε από το αραβικό εμπάργκο, και η δεύτερη μεγάλη αναταραχή που ακολούθησε στα τέλη της δεκαετίας του 1970 ανέδειξαν την ενεργειακή εξάρτηση ως μείζον ζήτημα για τις κυβερνήσεις και τις αγορές.

Ο Σέφιλντ αρχικά σκέφτηκε να ακολουθήσει καριέρα στη CIA, επηρεασμένος από τις εμπειρίες του στην Τεχεράνη, και ξεκίνησε σπουδές Νομικής. Στη συνέχεια, όμως, στράφηκε στη μηχανική πετρελαίου.

«Μετά το αραβικό εμπάργκο του 1973-1974, κάθε Αμερικανός πρόεδρος ήθελε να περιορίσει την εξάρτηση από ξένες πηγές πετρελαίου. Ο πατέρας μου στάλθηκε στο εξωτερικό από την εταιρεία του, επειδή οι ΗΠΑ έβλεπαν την εγχώρια παραγωγή να εξαντλείται. Το ίδιο συνέβη και με εμάς όταν ιδρύσαμε την Pioneer. Στραφήκαμε στις διεθνείς αγορές, επειδή θεωρούσαμε ότι οι δυνατότητες της αμερικανικής παραγωγής είχαν περιοριστεί».

Η συνέχεια, ωστόσο, επιφύλασσε μια εντυπωσιακή ανατροπή. Περίπου μία δεκαετία αργότερα, η υδραυλική ρωγμάτωση, το γνωστό μας "fracking", σε συνδυασμό με την οριζόντια γεώτρηση, έδωσε νέα ζωή σε κοιτάσματα που μέχρι τότε θεωρούνταν οικονομικά μη εκμεταλλεύσιμα. Η τεχνολογική εξέλιξη άλλαξε τους όρους του παιχνιδιού, μετατρέποντας το αμερικανικό υπέδαφος σε πηγή τεράστιου ενεργειακού πλούτου.

Η Pioneer είχε ήδη εξασφαλίσει εκτεταμένα δικαιώματα εκμετάλλευσης στην Πέρμια Λεκάνη, μία από τις σημαντικότερες πετρελαιοπαραγωγές περιοχές των ΗΠΑ. Όταν η παραγωγή από σχιστολιθικά κοιτάσματα απογειώθηκε, η εταιρεία βρέθηκε σε εξαιρετικά πλεονεκτική θέση.

«Έχουμε γίνει ενεργειακή υπερδύναμη», λέει με μια λάμψη υπερηφάνειας, ο Σέφιλντ.

Στην αυτοβιογραφία του, με τίτλο "From Tehran to the Permian: Leading the Shale Revolution and My Fight for Energy Independence", περιγράφει, μεταξύ άλλων, πώς συνέβαλε στην προσπάθεια να πειστεί η κυβέρνηση Ομπάμα να άρει την απαγόρευση εξαγωγών αμερικανικού αργού πετρελαίου. Η αλλαγή πολιτικής έδωσε πρόσθετα κίνητρα στην εγχώρια παραγωγή και ενίσχυσε τον διεθνή ρόλο των ΗΠΑ στην αγορά ενέργειας.

Το 2023, ο Σέφιλντ πούλησε την Pioneer στην ExxonMobil έναντι περίπου 60 δισ. δολαρίων και ανακοίνωσε για δεύτερη φορά την αποχώρησή του από τη θέση του διευθύνοντος συμβούλου. Είχε αποσυρθεί αρχικά το 2016, αλλά επέστρεψε το 2019, έπειτα από απόφαση του διοικητικού συμβουλίου, προκειμένου να αναλάβει εκ νέου τα ηνία της εταιρείας.

Η αποχώρηση από την καθημερινή διοίκηση δεν σήμανε και το τέλος της εμπλοκής του στον κλάδο. Εξακολουθεί να συμμετέχει σε εταιρικά διοικητικά συμβούλια, μεταξύ άλλων της αυστραλιανής εταιρείας φυσικού αερίου Tamboran Resources, στην οποία συμμετέχει και ο γιος του, Μπράιαν.

«Ένα από τα βασικά θέματα του βιβλίου είναι η αμερικανική πετρελαϊκή και ενεργειακή ανεξαρτησία», εξηγεί, στη διάρκεια ενός γεύματος στο μεγάλο σπίτι του στο Νέο Μεξικό. «Μιλά επίσης για την ηγεσία, την εταιρική κουλτούρα και το πώς χτίζεται μια επιχείρηση. Περιλαμβάνει και λάθη που έχω κάνει. Ελπίζω να αποτελέσει ένα παράδειγμα για άλλα στελέχη».

Η ιστορία του Σέφιλντ, άλλωστε, δεν αφορά μόνο την επιτυχία ενός επιχειρηματία. Αποτυπώνει τη μεταμόρφωση των Ηνωμένων Πολιτειών από μια χώρα που ανησυχούσε για την εξάρτησή της από εισαγόμενους ενεργειακούς πόρους σε έναν από τους ισχυρότερους παράγοντες της παγκόσμιας αγοράς πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Και αυτή η μεταμόρφωση εξακολουθεί να επηρεάζει τις γεωπολιτικές ισορροπίες, τις τιμές της ενέργειας και τις επιλογές κυβερνήσεων και καταναλωτών σε ολόκληρο τον κόσμο.

(συνεχίζεται...)

 

Ακολουθήστε το energia.gr στο Google News!Παρακολουθήστε τις εξελίξεις με την υπογραφη εγκυρότητας του energia.gr
Απόρρητο