Βιετνάμ, Αφγανιστάν (δύο φορές), και Υεμένη: Δεν είναι λίγες οι φορές όπου μία φαινομενικά μεγάλη δύναμη έχει ηττηθεί από ένα πολύ μικρότερο κίνημα ανταρτών. Οι τελευταίες επιθέσεις των Χούθι κατά της Σαουδικής Αραβίας υπενθύμισαν πως οι αριθμοί είναι συχνά μόνο μία πτυχή ενός πολέμου και δεν καθορίζουν απαραίτητα τον τελικό νικητή. Και ειδικά στην περίπτωση των Χούθι 

οι σημερινές εξελίξεις είναι κάθε άλλο παρά απρόβλεπτες για όσους ασχολούνται με τις ισορροπίες ισχύος στη Μέση Ανατολή.

Μπορεί οι Ανσαρουλάχ («Υποστηρικτές του Θεού»), ή Χούθι - όπως έχουν καθιερωθεί να ονομάζονται κυρίως από τα δυτικά ΜΜΕ, από το όνομα του ιδρυτή τους Χουσεΐν Μπαντρεντίν αλ Χούθι - να έχουν προσελκύσει το διεθνές ενδιαφέρον την τελευταία τριετία εξαιτίας της δράσης τους στην Ερυθρά Θάλασσα, όμως η παρουσία τους στην περιοχή είναι πολύ παλαιότερη. Οι σημερινοί Χούθι αποτελούν ένα θρησκευτικό και πολιτικό κίνημα με έδρα τη βόρεια Υεμένη, αποτελούμενο κυρίως από τη σιιτική κοινότητα των Ζαϊντιστών. Οι Ζαϊντιστές στοχοποιήθηκαν συχνά από τη σουνιτική πλειοψηφία της Αραβικής Χερσονήσου, με τις τριβές να αποκρυσταλλώνονται σε δύο βασικούς άξονες: Σε θρησκευτικό επίπεδο, την αντίσταση του Ζαϊντισμού έναντι του σαουδαραβικού Ουαχαμπισμού. Και σε πολιτικό επίπεδο, την αντίσταση των Υεμενιτών έναντι των ξένων επιρροών στη διακυβέρνηση της χώρας μετά την ένωση του 1990. Κατά τη δεκαετία του 1990, το κίνημα ενισχύθηκε χάρη στην παρουσία του Hussein Badr al-Din al-Houthi.

Η ένταση μεταξύ των υποστηρικτών του al-Houthi και του Προέδρου της Υεμένης Ali Abdullah Saleh κλιμακώθηκε το 2003, όταν ο δεύτερος υποστήριξε την εισβολή των ΗΠΑ στο Ιράκ. Οι Χούθι υιοθέτησαν πολύ πιο αντι-αμερικανικές θέσεις, με τη ρητορική τους να μοιάζει με εκείνη του Ιράν. Οι κυβερνητικές δυνάμεις δολοφόνησαν τον al-Houthi το 2004, επιδεινώνοντας τις σχέσεις μεταξύ των δύο πλευρών. Το κίνημα ξεκίνησε να οργανώνεται ως αντάρτικη ομάδα πολύ πιο συστηματικά, αποκτώντας πρόσβαση σε οπλισμό μέσω της μαύρης αγοράς που είχε δημιουργηθεί από άλλες συγκρούσεις στην περιοχή. Η μεγάλη ευκαιρία των Χούθι ήρθε το 2011, μετά το ξέσπασμα της Αραβικής Άνοιξης στη Μέση Ανατολή. Τόσο ο Saleh, όσο και ο διάδοχός του Abd Rabbuh Mansur Hadi, δεν κατάφεραν να καταπνίξουν τη λαϊκή οργή ενάντια στο καθεστώς, η οποία οδηγήθηκε στο ξέσπασμα ενός ολικού εμφυλίου πολέμου.

Οι Χούθι κατάφεραν γρήγορα να αναδειχθούν στην ισχυρότερη πλευρά της εμφύλιας σύγκρουσης στην Υεμένη, προκαλώντας έντονες ανησυχίες στα γειτονικά αραβικά βασίλεια. Το 2015, η Σαουδική Αραβία σε συνεργασία με χώρες όπως η Αίγυπτος και τα ΗΑΕ και στήριξη δυτικών συμμάχων όπως οι ΗΠΑ και η Βρετανία, ξεκίνησε μία επιχείρηση κατά των Χούθι, με την προσδοκία πως θα τους αναγκάσει σε υποχώρηση εντός λίγων εβδομάδων. Τελικά, ο πόλεμος αυτός διήρκησε επτά χρόνια, προκαλώντας μία από τις μεγαλύτερες ανθρωπιστικές κρίσεις σε διεθνές επίπεδο, κυρίως εξαιτίας του ναυτικού αποκλεισμού της Υεμένης. Η Σαουδική Αραβία αναγκάστηκε να υπογράψει μία συμφωνία κατάπαυσης του πυρός με τους Χούθι το 2022, με το κίνημα να διατηρεί τον έλεγχο του μεγαλύτερου τμήματος της δυτικής Υεμένης.

Οι Χούθι έκαναν ξανά γνωστή την παρουσία τους στα τέλη του 2023, όταν αποφάσισαν να πιέσουν το Ισραήλ να σταματήσει τον πόλεμο στη Γάζα, στοχοποιώντας τα πλοία που διέσχιζαν την Ερυθρά Θάλασσα. Η απόφαση αυτή είχε δραματικές συνέπειες για τη ναυσιπλοΐα στην περιοχή, με ορισμένες εκτιμήσεις να καταδεικνύουν πως τα έσοδα της Διώρυγας του Σουέζ δεν έχουν ακόμα επανέλθει στα επίπεδα πριν το 2023. Μετά από ακόμα μία αποτυχημένη πολεμική επιχείρηση κατά των Χούθι, οι ΗΠΑ αναγκάστηκαν να συμφωνήσουν σε κατάπαυση του πυρός με τους αντάρτες το 2025. Ακόμα και μετά από αυτό, Σαουδική Αραβία και ΗΑΕ συνέχισαν να δραστηριοποιούνται στην Υεμένη, καταλήγοντας μάλιστα να έρθουν σε αντιπαράθεση μεταξύ τους στα τέλη του 2025. Αυτή η ένταση Ριάντ – Άμπου Ντάμπι, που στην πραγματικότητα εκτείνεται σε μία σειρά ζητημάτων και μετώπων, απλώς βοήθησε τους Χούθι να παραμείνουν χωρίς ουσιαστικό ανταγωνισμό εντός της χώρας.

Μία από τις κρίσιμες πτυχές της οργάνωσης των Χούθι είναι η σχέση τους με το Ιράν. Σε αντίθεση με τη Χεζμπολάχ, οι Χούθι δεν αναγνωρίζουν τον Ανώτατο Ηγέτη του Ιράν ως την ανώτατη θρησκευτική αρχή. Εξάλλου, όπως προαναφέρθηκε, οι Χούθι αποτελούνται κυρίως από Ζαϊντιστές — μία μειονότητα εντός του Σιιτικού Ισλάμ — ενώ το καθεστώς της Τεχεράνης ελέγχεται από Δωδεκατιστές. Ωστόσο, η αντιπαράθεση των Χούθι με τη Σαουδική Αραβία τους έστρεψε αναπόφευκτα να προσεγγίσουν το Ιράν. Σύμφωνα με τις πληροφορίες, το Ιράν προμηθεύει συγκεκριμένο εξοπλισμό και εκπαίδευση στους Χούθι, οι οποίοι υπάγονται στον «Άξονα της Αντίστασης». Δεν ήταν, λοιπόν, έκπληξη όταν η ηγεσία των Χούθι ανακοίνωσε πως εισέρχεται στον πόλεμο μεταξύ ΗΠΑ-Ισραήλ κατά Ιράν τον Ιούλιο. Οι Χούθι αξιοποίησαν τη γεωγραφική θέση τους εφαρμόζοντας έναν ναυτικό αποκλεισμό των δυτικών ακτών της Σαουδικής Αραβίας. Αυτό σήμανε την υπονόμευση της κρισιμότερης εναλλακτικής παράκαμψης των Στενών του Ορμούζ που διαθέτει το Ριάντ, δηλαδή το τερματικό εξαγωγών πετρελαίου Yanbu στην Ερυθρά Θάλασσα.

 

Οι περιοχές που ελέγχουν οι Χούθι (ροζ) σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία. Πηγή: ISW. 

Παρά τις διαβεβαιώσεις της σαουδαραβικής ηγεσίας πως η κατάσταση βρισκόταν υπό έλεγχο, οι Χούθι απέδειξαν πως ήταν διατεθειμένοι να κλιμακώσουν. Εκτείνοντας τον έλεγχό τους νότια, κατάφεραν να αποκλείσουν το Στενό Μπαμπ αλ Μαντέμπ. Αυτό ανάγκασε τον πετρελαϊκό κολοσσό Saudi Aramco να χρησιμοποιήσει μία διαφορετική προσέγγιση για τις εξαγωγές αργού, μισθώνοντας μικρότερα τάνκερ ώστε να μεταφέρει τα καύσιμα στις ανατολικές ακτές της Αιγύπτου και από εκεί μέσω αγωγών στις ακτές της Μεσογείου. Η φιλο-σαουδαραβική κυβέρνηση της Υεμένης ξεκίνησε μία επιχείρηση κατά των Χούθι, οι οποίοι αντεπιτέθηκαν με τα πιο πρόσφατα πλήγματα κατά στόχων εντός της Σαουδικής Αραβίας. Μάλιστα, νωρίτερα σήμερα κατάφεραν να αποτρέψουν πολλά ανώτερα στελέχη των δυτικών πετρελαϊκών από το να ταξιδέψουν στο Ριάντ, φοβούμενα για τις επιθέσεις στο αεροδρόμιο της χώρας. 

Η Σαουδική Αραβία έχει ξοδέψει εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια για την αναβάθμιση του οπλοστασίου της την τελευταία δεκαετία, κάτι που την κατατάσσει σταθερά μεταξύ των κρατών με τον υψηλότερο αμυντικό προϋπολογισμό. Όμως, οι νεότερες επιθέσεις των Χούθι εγείρουν ερωτήματα για την κατάσταση του οπλοστασίου τους. Οι Χούθι του 2026 έχουν ελάχιστα κοινά με εκείνους του 2004. Αρχικά, όταν το κίνημα κατέλαβε την πρωτεύουσα της Υεμένης το 2014, απέκτησαν επίσης τον έλεγχο των συστημάτων που διέθετε ο στρατός της χώρας, μεταξύ αυτών βαλλιστικοί πύραυλοι και αντιπλοϊκούς πυραύλους. Παράλληλα, οι αξιωματικοί των Χούθι εκπαιδεύτηκαν από υψηλόβαθμα στελέχη των Φρουρών της Επανάστασης και της Χεζμπολάχ. Η εκπαίδευση αυτή αποδείχθηκε εξαιρετικά χρήσιμη μιας και το κίνημα μπορεί πλέον να κατασκευάζει δικά του συστήματα, όπως drones. Πέραν του Ιράν, υπάρχουν όλο και μεγαλύτερες υποψίες πως οι Χούθι χρησιμοποιούν εξοπλισμό που προέρχεται από την Κίνα και τη Ρωσία, αν και οι αναλυτές προειδοποιούν πως οι αντάρτες εκμεταλλεύονται οτιδήποτε μπορούν να αγοράσουν.

Σε γενικές γραμμές, οι Χούθι διαθέτουν ένα αξιοσημείωτο οπλοστάσιο για μία μη κρατική οργάνωση. Από τους βαλλιστικούς πυραύλους που έχουν εμφανίσει, οι Palestine-2 έχουν το μεγαλύτερο εύρος με 2150 χιλιόμετρα. Έχουν, επίσης, εμφανίσει βαλλιστικούς αντιπλοϊκούς πυραύλους Asef με εύρος 500 χιλιόμετρα. Διαθέτουν και πυραύλους κρουζ, με τους Quds-4 να έχουν εύρος 2000 χιλιομέτρων και τους αντιπλοϊκούς Sayyad 300 χιλιομέτρων. Κρίσιμο είναι και το οπλοστάσιό τους σε drones, τα οποία έχουν αποδειχθεί εξαιρετικά επικίνδυνα κατά την τρέχουσα σύγκρουση στη Μέση Ανατολή. Μεταξύ άλλων, το Waid-2 μπορεί να ταξιδέψει ως και 2500 χιλιόμετρα. Αξίζει να σημειωθεί πως τόσο η Σαουδική Αραβία, όσο και οι ΗΠΑ και το Ισραήλ έχουν βομβαρδίσει μία σειρά υποδομών των Χούθι, ελπίζοντας να πλήξουν το οπλοστάσιό τους. Αλλά αυτές οι προσπάθειες δεν φαίνονται να έχουν προκαλέσει σοβαρά κενά προς το παρόν. 

Ακολουθήστε το energia.gr στο Google News!Παρακολουθήστε τις εξελίξεις με την υπογραφη εγκυρότητας του energia.gr
Απόρρητο