Βάσει των υφιστάμενων σχεδιασμών, η Ελλάδα αναμένεται να αποτελέσει την κυριότερη πύλη εισόδου αμερικανικού υγροποιημένου φυσικού αερίου στη Νοτιοανατολική έως και την Ανατολική Ευρώπη και παράλληλα ενισχύεται το αμερικανικό στρατιωτικό αποτύπωμα στην επικράτειά μας, σε μία χρονική στιγμή που είναι πιθανό να αποφασιστεί η απόσυρση μέρους των αμερικανικών δυνάμεων από την ηπειρωτική Ευρώπη. Κατά κάποιον τρόπο, η Ελλάδα αποτελεί εκ των εξαιρέσεων, συγκριτικά με αρκετά άλλα ευρωπαϊκά κράτη, προφανώς γιατί αντιμετωπίζεται από τους Αμερικανούς περισσότερο ως χώρα της Μεσογείου και της ευρύτερης Μέσης Ανατολής.
Υπό αυτό το πρίσμα, ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών είχε πολλούς λόγους για να προσφέρει τη δημόσια στήριξή του στην ελληνική πλευρά, ενώ δεν θα πρέπει να λησμονούμε ότι η τελευταία έχει προσαρμόσει την πολιτική της στο ζήτημα του μεταναστευτικού και της προστασίας των συνόρων ώστε αυτή περίπου να ευθυγραμμίζεται με την αντίστοιχη αμερικανική.
Για την Αθήνα, η επίσκεψη Ρούμπιο καθιερώνει ένα καθοριστικό κανάλι επικοινωνίας με τον μοναδικό εξισορροπιστή εντός του στενού κύκλου συνεργατών του προέδρου Τραμπ, ενώ υπάρχει ακόμη εμφανής αδυναμία ανάπτυξης ενός αντίστοιχου διαύλου με τον ίδιο τον Αμερικανό πρόεδρο.
Προφανώς, δεδομένων των βλέψεων του Ρούμπιο για τον προεδρικό θώκο, είτε το 2028 είτε το 2032, αλλά και των απόψεών του, όπως αυτές είχαν εκφραστεί από τη θέση του γερουσιαστή, όταν είχε στηρίξει πρωτοβουλίες που ενίσχυαν τη συνεργασία ανάμεσα στην Ελλάδα και το Ισραήλ αλλά και νομοθετήματα που έθεταν εκτός του προγράμματος των F-35 την Τουρκία, η επίσκεψή του στην Αθήνα αποκτά (και) χαρακτηριστικά μελλοντικής επένδυσης.
Δύο από τα σημαντικότερα σημεία που κρατάμε είναι, αφενός, οι συχνές αναφορές, ακόμη και κατά τη συνέντευξη Τύπου, του κ. Γεραπετρίτη στο σχήμα 3+1, δηλαδή Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ, με τη συμμετοχή των Ηνωμένων Πολιτειών, το οποίο μερικώς αναβίωσε τον Νοέμβριο του 2025, με τη συνάντηση των τεσσάρων υπουργών Ενέργειας, ωστόσο έκτοτε δεν έχει δοθεί ανάλογη συνέχεια. Η ελληνική πλευρά πιέζει προς αυτή την κατεύθυνση, σε συντονισμό με τους Κυπρίους και τους Ισραηλινούς, και πράγματι θα είχε προστιθέμενη αξία η αμερικανική ανάμειξη.
Δεδομένου ότι επί προεδρίας Μπάιντεν η Ουάσιγκτον αποσύρθηκε από αυτή την πλατφόρμα, αναμένουμε κατά πόσον πρόκειται να επανακάμψει, αν και ο Ρούμπιο δεν ανταποκρίθηκε δημόσια στο έναυσμα.
Αφετέρου, σε σχέση με το καλώδιο GSI, ο Ρούμπιο ήταν προσεκτικός και αμφίσημος. Μίλησε γενικά για την υποστήριξη των Αμερικανών σε σχέδια διαφοροποίησης που συμβάλλουν στην ασφάλεια τροφοδοσίας, αλλά χαρακτήρισε ευαίσθητο και λεπτό το ζήτημα, προτρέποντας στην επίλυσή του μέσω διαλόγου.
Μένει να διαπιστωθεί αν οι Αμερικανοί πρόκειται να παρέμβουν και έτσι δεν ήθελε να προκαταλάβει τη διαπραγμάτευση ή αν θεωρούν ότι η διευθέτηση προσώρας δεν τους αφορά. Εφόσον, όμως, εκτιμούν πως είναι απαραίτητη μία συμφωνία συνεννόησης, το πρώτο σενάριο είναι το πιθανότερο.
* Ο κ. Κωνσταντίνος Φίλης είναι διευθυντής του Ινστιτούτου Διεθνών Υποθέσεων και καθηγητής του Αμερικανικού Πανεπιστημίου Ελλάδος. Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Παπαδόπουλος το βιβλίο του «Η νέα παγκόσμια τάξη. Το δίκαιο της ισχύος».
(από την εφημερίδα «ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ»)