Η εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για θέματα Ενέργειας, Άννα-Κάισα Ίτκονεν, χαρακτήρισε την απόφαση «αναγκαίο και θετικό βήμα», εκτιμώντας ότι μπορεί να έχει θετική επίδραση τόσο στην αγορά πετρελαίου όσο και στις τιμές για κράτη, επιχειρήσεις και καταναλωτές. Παράλληλα, ξεκαθάρισε ότι η διαδικασία απελευθέρωσης των αποθεμάτων και ο καθορισμός των σχετικών ποσοτήτων ανήκουν στον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας.
Το μήνυμα είναι σαφές: η αγορά πετρελαίου εξακολουθεί να βρίσκεται υπό ισχυρή πίεση και τα περιθώρια για εύκολες λύσεις είναι περιορισμένα. Με την τιμή του Brent να παραμένει πάνω από τα 102 δολάρια το βαρέλι, η αποκλιμάκωση στις τιμές των υγρών καυσίμων δεν μπορεί να γίνει με διοικητικές αποφάσεις. Όπως έχει επισημανθεί, ακόμη και αν η διεθνής κρίση τερματιζόταν άμεσα, θα απαιτούνταν αρκετοί μήνες – ακόμη και 8 έως 10, σύμφωνα με σχετικές εκτιμήσεις – μέχρι να αποκατασταθούν πλήρως συνθήκες κανονικότητας στην αγορά.
Και εδώ βρίσκεται ένα κρίσιμο στοιχείο της συζήτησης. Όποιος υποστηρίζει ότι υπάρχει ένα «μαγικό ραβδί» που μπορεί να μετατρέψει άμεσα την τιμή της αμόλυβδης από τα περίπου 2,20 ευρώ το λίτρο σε 1,60 ευρώ, απλώς αγνοεί τη λειτουργία της διεθνούς αγοράς πετρελαίου. Οι κυβερνήσεις μπορούν να παρεμβαίνουν, να περιορίζουν φορολογικές επιβαρύνσεις και να στηρίζουν νοικοκυριά και επιχειρήσεις, αλλά δεν μπορούν να ακυρώσουν τις διεθνείς τιμές.
Ταυτόχρονα, η δημοσιονομική σταθερότητα αποτελεί πλέον έναν κρίσιμο περιορισμό. Η Ελλάδα δεν έχει την πολυτέλεια να επιστρέψει σε μια λογική απεριόριστων επιδοτήσεων, θέτοντας σε κίνδυνο τα δημοσιονομικά αποτελέσματα που επιτεύχθηκαν τα τελευταία χρόνια.
Στην ηλεκτρική ενέργεια, πάντως, η εικόνα είναι διαφορετική. Η ελληνική χονδρεμπορική τιμή διαμορφώνεται αύριο στα 167, 42 ευρώ/MWh, παραμένοντας ωστλοσο μεταξύ των χαμηλότερων στην Ευρώπη. Η σύγκριση με τις γειτονικές και μεγάλες ευρωπαϊκές αγορές είναι ενδεικτική: στη Βουλγαρία η τιμή φθάνει σήμερα, Δευτέρα, 5 Οκτωβρίου, τα 204 ευρώ/MWh, στη Γαλλία τα 170 ευρώ/MWh, στη Γερμανία τα 157 ευρώ/MWh και στην Ιταλία τα 210 ευρώ/MWh.
Δεν πρόκειται για λεπτομέρεια. Δείχνει ότι, παρά τις πιέσεις και τις υψηλές διεθνείς τιμές, η αλλαγή του ενεργειακού μείγματος και η σημαντική διείσδυση των ΑΠΕ έχουν αρχίσει να αποτυπώνονται στην αγορά. Η Ελλάδα εξακολουθεί να έχει σοβαρές προκλήσεις μπροστά της, ιδιαίτερα στην αποθήκευση και στα δίκτυα, αλλά τα στοιχεία της αγοράς δεν δικαιολογούν την εικόνα μιας χώρας όπου «τίποτα δεν λειτουργεί».
Η ενεργειακή πραγματικότητα είναι σαφώς πιο σύνθετη από την πολιτική καταστροφολογία. Και οι αριθμοί, τουλάχιστον στο μέτωπο της χονδρεμπορικής ηλεκτρικής ενέργειας, δείχνουν ότι κάτι έχει αλλάξει προς το καλύτερο.