Σύμφωνα με ανακοίνωση του υπουργείου Πετρελαίου του Ιράκ, η πρώτη διευρυμένη συνάντηση για τη διαμόρφωση της νέας συμφωνίας-πλαισίου πραγματοποιήθηκε στις 2 Οκτωβρίου στην Άγκυρα. Επικεφαλής της ιρακινής αντιπροσωπείας ήταν ο υπουργός Πετρελαίου, Μπασίμ Μοχάμεντ Χουντάιρ αλ-Αμπάντι, ενώ την τουρκική αντιπροσωπεία εκπροσώπησε ο υπουργός Ενέργειας και Φυσικών Πόρων, Αλπαρσλάν Μπαϊρακτάρ.
Όπως αναφέρει η ιρακινή πλευρά, οι συνομιλίες επικεντρώθηκαν στις υποδομές πετρελαίου και φυσικού αερίου, στην ανάπτυξη της πετροχημικής βιομηχανίας, στο εμπόριο ενέργειας και στη δημιουργία νέων μηχανισμών συντονισμού. Η συνάντηση σηματοδότησε την επίσημη έναρξη των διαπραγματεύσεων για τη συμφωνία-πλαίσιο.
Από την πλευρά του, το τουρκικό υπουργείο Ενέργειας ανακοίνωσε ότι οι δύο χώρες επεξεργάζονται έναν οδικό χάρτη για τη μακροπρόθεσμη ενεργειακή συνεργασία. Ο Μπαϊρακτάρ δήλωσε ότι θα συγκροτηθούν κοινές ομάδες εργασίας, οι οποίες θα εξετάσουν ζητήματα που αφορούν τις υποδομές πετρελαίου και φυσικού αερίου, την έρευνα και την παραγωγή, το εμπόριο πετρελαίου, τη διύλιση, τα πετροχημικά και την ηλεκτρική ενέργεια.
Οι νέες διαπραγματεύσεις ακολουθούν τη συμφωνία του Αυγούστου για τη μεταφορά αργού πετρελαίου, μεταξύ της τουρκικής εταιρείας BOTAŞ, του Οργανισμού Εμπορίας Πετρελαίου του Ιράκ (SOMO) και της North Oil Company (NOC). Η συμφωνία αυτή είχε σχεδιαστεί ως προσωρινή διευθέτηση, μέχρι να διαμορφωθεί ένα ευρύτερο και πιο ολοκληρωμένο πλαίσιο συνεργασίας μεταξύ των δύο κυβερνήσεων.
Στο επίκεντρο η επέκταση του αγωγού Κιρκούκ–Τσεϊχάν
Παράλληλα με τις διαπραγματεύσεις, η Άγκυρα προωθεί ένα ευρύτερο σχέδιο για την ανάπτυξη των ενεργειακών διασυνδέσεων με το Ιράκ, με βασικό άξονα την επέκταση του αγωγού Κιρκούκ–Τσεϊχάν έως τη Μπασρά, στο νότιο Ιράκ.
Ο Μπαϊρακτάρ δήλωσε ότι η Τουρκία επιδιώκει την επέκταση του υφιστάμενου αγωγού προς νότο, καθώς και την αύξηση της μεταφορικής του ικανότητας. Η προτεινόμενη διαδρομή θα μπορούσε να αποτελέσει μια εναλλακτική οδό για τις εξαγωγές πετρελαίου από τον Περσικό Κόλπο, περιορίζοντας την εξάρτησή τους από τα Στενά του Ορμούζ, τα οποία είναι ευάλωτα σε ενδεχόμενες διαταραχές της ναυσιπλοΐας.
Ωστόσο, στην ανακοίνωσή του το υπουργείο Πετρελαίου του Ιράκ δεν αναφέρθηκε σε αποδοχή της τουρκικής πρότασης για την επέκταση του αγωγού έως τη Μπασρά, ούτε έθεσε συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα για την υλοποίησή της.
Η Βαγδάτη επιβεβαίωσε την έναρξη των διαπραγματεύσεων για τις ενεργειακές υποδομές, το εμπόριο πετρελαίου και φυσικού αερίου, τα πετροχημικά και την ευρύτερη ενεργειακή συνεργασία.
Ο ρόλος του Τσεϊχάν στις ιρακινές εξαγωγές πετρελαίου έχει ήδη ενισχυθεί κατά τη διάρκεια του τρέχοντος έτους, καθώς η Βαγδάτη αναζητά εναλλακτικές διαδρομές που θα περιορίζουν την έκθεσή της στους κινδύνους που συνδέονται με το Ορμούζ. Σημαντική εξέλιξη προς αυτή την κατεύθυνση ήταν η επανέναρξη, τον περασμένο Μάρτιο, της ροής αργού πετρελαίου μέσω του αγωγού Ιράκ–Τουρκίας, έπειτα από παρατεταμένη διακοπή.
Σύνδεση της ενεργειακής συνεργασίας με τον Αναπτυξιακό Διάδρομο
Ο Τούρκος υπουργός Ενέργειας συνέδεσε τις συνομιλίες με το σχέδιο του Αναπτυξιακού Διαδρόμου, το οποίο αποσκοπεί στη δημιουργία ενός εκτεταμένου δικτύου μεταφορών που θα συνδέει το Ιράκ με την Τουρκία και τις διεθνείς αγορές.
Η Άγκυρα επιδιώκει την ανάπτυξη ενεργειακών διασυνδέσεων για τη μεταφορά πετρελαίου, φυσικού αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας παράλληλα με τον συγκεκριμένο μεταφορικό διάδρομο, ενισχύοντας τη σύνδεση των δύο χωρών σε πολλαπλά επίπεδα.
Από την πλευρά της, η Βαγδάτη έχει επίσης εκφράσει την πρόθεσή της να διαφοροποιήσει τις οδούς εξαγωγής ενέργειας, αξιοποιώντας τις γειτονικές χώρες για τη δημιουργία εναλλακτικών διαδρομών προς τις διεθνείς αγορές.
Στην επόμενη φάση, οι κοινές ομάδες εργασίας των δύο χωρών αναμένεται να εξετάσουν αναλυτικότερα τις δυνατότητες συνεργασίας στη μεταφορά αργού πετρελαίου, στην έρευνα και την παραγωγή, στο φυσικό αέριο, στην ηλεκτρική ενέργεια, στη διύλιση και στην πετροχημική βιομηχανία.
Οι διαπραγματεύσεις αναμένεται να αποτελέσουν τη βάση για τη διαμόρφωση ενός ευρύτερου και μακροπρόθεσμου ενεργειακού πλαισίου μεταξύ Άγκυρας και Βαγδάτης, χωρίς μέχρι στιγμής να έχει οριστικοποιηθεί η συμφωνία ή να έχουν ληφθεί αποφάσεις για τα επιμέρους έργα υποδομών.